Türk Savunma Sanayii: Şirketler, İhracat ve Kritik Projeler (2026 Rehberi)

Türk Savunma Sanayii: Şirketler, İhracat ve Kritik Projeler (2026 Rehberi)

Türk savunma sanayii, yirmi yılda silahlı kuvvetlerin ihtiyaçlarının büyük bölümünü ithal eden bir yapıdan; savaş uçağı, insansız hava aracı, savaş gemisi, füze ve hava savunma ağları tasarlayan ve bunları onlarca ülkeye satan bir sektöre dönüştü. Yetkililere göre yerlilik oranı yüzde 80’i aştı, savunma ve havacılık ihracatı 2025’te ilk kez 10 milyar doları geçti ve beş Türk şirketi son Defense News Top 100 listesinde yer aldı. Bu rehber, Türk savunma sanayiinin nasıl örgütlendiğini, başlıca şirketlerini, en önemli projelerini ve gelecekteki yönünü anlatıyor.

Temel bilgiler
  • Yerlilik oranı: Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz’a göre yaklaşık yüzde 82 (Aralık 2025); yirmi yıl önce yaklaşık yüzde 20
  • Ölçek: 3.500’ü aşkın şirket, 1.400’ü aşkın proje ve yaklaşık 100 bin nitelikli istihdam (2002: 56 şirket, 62 proje)
  • İhracat: 2025’te yaklaşık 10 milyar dolar (2024’e göre yüzde 48 artış); Ocak-Eylül 2026’da 6,92 milyar dolar (yüzde 15,6 artış)
  • Yeni sözleşmeler: SSB’ye göre 2026’da şu ana kadar 15 milyar dolar, yıl sonu hedefi 20 milyar dolar
  • En büyük firmalar: ASELSAN (Defense News Top 100 2026’da 40.), TUSAŞ (48.), ROKETSAN (64.), MKE (81.)
  • Amiral projeler: KAAN, HÜRJET, Çelik Kubbe, TCG Anadolu, MİLGEM gemileri, Bayraktar İHA’ları

Türk savunma sanayii nedir?

Türk savunma sanayii, Türk Silahlı Kuvvetleri ve ihracat için askeri sistem geliştiren ve üreten kamu, vakıf ve özel sektör şirketlerinden oluşan bir ağdır. Merkezinde çoğu Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV) ya da devlete ait birkaç ana yüklenici, çevresinde ise binlerce KOBİ tedarikçi bulunur. Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), Ekim 2026’da ASELSAN, ROKETSAN, TUSAŞ, HAVELSAN ve STM’nin son üç yılda 16 binden fazla yerli firmayla çalıştığını ve bu firmalara 20 milyar doları aşan sipariş verdiğini açıkladı.

Sektör neredeyse tüm alanları kapsıyor: elektronik, radar ve elektronik harp; savaş uçakları, helikopterler ve insansız hava araçları; füze ve roketler; zırhlı araçlar ve tanklar; deniz platformları; hafif silah ve mühimmat; askeri yazılım ve simülasyon. Bu şirketlerin donattığı kuvvet yapısı için Türkiye’nin askeri gücü 2026 rehberimize bakabilirsiniz.

Kısa tarihçe: ambargodan kendine yeterliliğe

Türkiye’nin silah üretimi Osmanlı top dökümhanelerine kadar uzanır; Cumhuriyet de 1920’ler ve 1930’larda ilk uçak fabrikalarını kurdu. Ancak modern sanayiyi asıl şekillendiren, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı’nın ardından ABD’nin uyguladığı silah ambargosu oldu. Yedek parça ve yeni silahlara erişimin kesilmesi, halk bağışlarıyla kurulan vakıfları ve onların aracılığıyla ASELSAN (1975) gibi şirketleri doğurdu. TUSAŞ aynı dönemde kuruldu; HAVELSAN 1982’de, ROKETSAN 1988’de onu izledi.

1985’te 3238 sayılı Kanun ile Savunma Sanayii Müsteşarlığı (SSM) kuruldu ve ülke merkezi bir tedarik ve sanayi politikası kurumuna kavuştu. Dönüm noktası 2004’te geldi: Savunma Sanayii İcra Komitesi 11 milyar doları aşan yabancı ihaleleri iptal ederek ihtiyaçların mümkün olan her yerde yerli geliştirmeyle karşılanmasına karar verdi. MİLGEM korveti, ATAK helikopteri, ALTAY tankı, Bayraktar ve ANKA İHA’ları bu politikanın ürünleri oldu. Kurum daha sonra doğrudan Cumhurbaşkanlığına bağlı Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) olarak yeniden yapılandırıldı.

SSB’nin rolü

2023’ten bu yana Prof. Dr. Haluk Görgün’ün başkanlığını yaptığı SSB, büyük tedarik projelerini yönetir, Ar-Ge’yi finanse eder, yerlilik ve ihracat politikalarını belirler ve sanayiyle hükümet arasındaki ana arayüz görevini üstlenir. Proje portföyü 2002’deki 62 projeden bugün 1.400’ün üzerine çıktı. Bu model yurt dışında da ilgi görüyor: Kanada’nın SSB’yi kendi savunma sanayii kurumu için örnek olarak incelediğini Kanada, SSB’yi örnek alıyor haberimizde aktarmıştık.

SSB, 2026’da Ekim ortasına kadar sanayiyle yaklaşık 15 milyar dolarlık yeni sözleşme imzalandığını, yıl sonu hedefinin 20 milyar dolar olduğunu ve yurt içi bekleyen siparişlerin 13,4 milyar doları aştığını açıkladı. Ayrıntılar Türk savunma sanayii 2026’da 15 milyar dolarlık yeni sözleşme imzaladı haberimizde; gelecek yılın harcama planları ise Türkiye’nin 2027 savunma bütçesi yazımızda.

Türk savunma sanayiinin başlıca şirketleri

Aşağıdaki şirketler Türk savunma sanayiinin omurgasını oluşturuyor. Her biri ayrıntılı şirket rehberlerimizde ele alınacak; mevcut profillerimizin bağlantıları aşağıda.

ASELSAN

ASELSAN, Türkiye’nin en büyük savunma şirketi ve önde gelen elektronik üreticisidir; radar, elektronik harp, haberleşme, elektro-optik, silah istasyonları ve hava savunma sistemleri üretir. 2025 yılı yaklaşık 4,46 milyar dolarlık savunma geliriyle Defense News Top 100 2026 listesinde 40. sırada yer aldı ve Çelik Kubbe mimarisinin büyük bölümünün ana yüklenicisi. Ayrıntılar için ASELSAN profili ve ASELSAN’ın 442,5 milyon dolarlık radar ve anti-dron ihracat sözleşmesi haberimize bakın.

TUSAŞ (Türk Havacılık ve Uzay Sanayii)

TUSAŞ; KAAN beşinci nesil savaş uçağını, HÜRJET jet eğitim uçağını, T129 ATAK ve T625 GÖKBEY helikopterlerini, ANKA ve AKSUNGUR İHA’larını ve Airbus ile Boeing için aeroyapıları üretir. Yaklaşık 3,65 milyar dolarlık savunma geliriyle 2026 listesinde 48. oldu. TUSAŞ şirket profili, KAAN rehberi ve HÜRJET özellikleri ve ihracat siparişleri yazılarımızı okuyabilirsiniz.

ROKETSAN

ROKETSAN, TAYFUN balistik füzesi, ATMACA gemisavar füzesi, SİPER ve HİSAR hava savunma füzeleri ile güdümlü roket ve tanksavar füze ailelerinden sorumlu ana füze üreticisidir. Yaklaşık 2,37 milyar dolarlık savunma geliriyle 2026 listesinde 64. sırada. ROKETSAN profili, Türkiye’nin füzeleri ve SİPER 2 test haberi.

Baykar

Bayraktar TB2, TB3, AKINCI ve KIZILELMA’nın üreticisi aile şirketi Baykar, Türkiye’nin en tanınan savunma ihracatçısı hâline geldi; TB2 30’u aşkın ülkede hizmette. Şirket İtalyan Piaggio Aerospace’i satın alarak ve Leonardo ile İHA ortak girişimi kurarak Avrupa’ya da açıldı. Baykar profili ve Türkiye’nin İHA’ları rehberimize göz atın.

MKE

Kökleri Osmanlı tophanelerine uzanan ve modern yapısına 1950’de kavuşan Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE); mühimmat, topçu sistemleri, hafif silahlar ve TOLGA namlulu hava savunma sistemini üretir. Defense News Top 100 2026’da 81. sırada. MKE profili.

STM

1991’de kurulan STM, deniz mühendisliğini İHA ve yazılım çalışmalarıyla birleştirir. MİLGEM türevi korvet ve fırkateynler tasarlar, Portekiz için ikinci ikmal gemisini inşa eder, KARGU dolanan mühimmatı ve TUNGA-X avcı İHA’sını üretir. STM profili ve STM, Portekiz’in ikinci ikmal gemisinin omurgasını kızağa koydu.

HAVELSAN

1982’de kurulan HAVELSAN; komuta kontrol yazılımları, savaş yönetim sistemleri, simülatörler ve siber güvenlik alanlarında uzmanlaşmıştır ve Türk savaş gemilerinde kullanılan ADVENT savaş yönetim sistemini sağlar. HAVELSAN profili.

Kara sistemleri: FNSS, Otokar, BMC ve Nurol Makina

Zırhlı araç sektörünün öncüleri FNSS (PARS ve KAPLAN aileleri), Otokar (onlarca ülkeye ihraç edilen COBRA ve ARMA), BMC (KİRPİ MRAP’lar ve ALTAY tankının seri üretimi) ve Nurol Makina’dır (EJDER YALÇIN 4×4). FNSS, Otokar, BMC ve Nurol Makina profillerimiz ile ALTAY tankı rehberi.

Diğer önemli oyuncular

2018’de kurulan askeri fabrika ve tersane işletme şirketi ASFAT hızla büyüyerek 2025 Defense News Top 100 listesinde 78. sıraya yükseldi. TEI (TUSAŞ Motor Sanayii), ilerleyen KAAN’lar için planlanan TF35000 dahil motorlar geliştiriyor. Geniş hafif silah sektörü ise Türk hafif silah sanayii yazımızda.

Amiral projeler

KAAN savaş uçağı: KAAN prototipi ilk uçuşunu 21 Şubat 2024’te yaptı. Daha olgun P1 prototipi 31 Temmuz 2026’da taksi testlerine başladı; TUSAŞ ilk 20 Blok 10 uçağın 2028’de teslim edilmesini bekliyor. Endonezya Temmuz 2025’te 48 uçak için satın alma sözleşmesi imzaladı. İlk uçaklar, ABD’nin 2026’da ihracatına onay verdiği General Electric F110 motorlarını kullanacak; yerli motor 2030’lar için planlanıyor.

Çelik Kubbe: Bu katmanlı hava savunma mimarisi SİPER uzun menzilli, HİSAR orta ve alçak irtifa, SUNGUR çok alçak irtifa füzelerini namlulu sistemler, elektronik harp ve ağ tabanlı sensörlerle birleştirir. SİPER Blok I Ocak 2026’da hizmete girdi; sistem EFES-2026 tatbikatında ilk kez entegre bir ağ olarak sahada konuşlandırıldı. Ayrıntılar: Çelik Kubbe nedir? ve Türkiye’nin hava savunma sistemleri.

Deniz projeleri: 2023’te hizmete giren TCG Anadolu güvertesinden TB3 İHA’ları işletiyor. MİLGEM, Ada sınıfı korvetleri ve İstanbul sınıfı fırkateynleri üretti; Gölcük’te millî denizaltı çalışmaları başladı. Türkiye’nin savaş gemileri ve Türkiye’nin denizaltıları.

İnsansız sistemler ve elektronik harp: Baykar’ın İHA’larının yanı sıra TUSAŞ’ın AKSUNGUR ve ANKA’sı, büyüyen insansız deniz aracı ve dolanan mühimmat aileleri insansız harbi Türkiye’nin belirleyici gücü hâline getirdi. Elektronik harp için: Türkiye’nin elektronik harp sistemleri.

İhracat: rekor büyüme

Türk savunma ve havacılık ihracatı 2002’deki 248 milyon dolardan 2024’te yaklaşık 7,1 milyar dolara, 2025’te ise tek yılda yüzde 48 artışla yaklaşık 10 milyar dolara yükseldi. Resmî verilere dayanan haberlere göre 2025 ihracatının yaklaşık yüzde 56’sı Avrupa ülkeleri, NATO üyeleri ve ABD’ye yapıldı. Büyüme 2026’da da sürdü: ilk dokuz ayda ihracat yüzde 15,6 artışla 6,92 milyar dolara ulaştı, son 12 aylık toplam 11 milyar dolara yaklaştı.

Öne çıkan son ihracatlar arasında İspanya’ya HÜRJET, Endonezya ile KAAN sözleşmesi, Portekiz’e ikmal gemileri, ASELSAN radar ve anti-dron satışları ile Afrika hava kuvvetlerine İHA ve helikopterler var; Nijerya örneğin beklenen uçaklar arasında 12 AKSUNGUR ve altı T129 ATAK sayıyor.

Zorluklar

Sektör hâlâ bazı kısıtlarla karşı karşıya. Motor en büyük açık olmayı sürdürüyor; KAAN, HÜRJET ve ALTAY’ın ilk versiyonları yabancı motorlara dayanıyor. Türkiye, Rus S-400’lerini satın aldıktan sonra 2019’da F-35 programından çıkarıldı; 2020’de SSB’ye uygulanan ABD CAATSA yaptırımları bazı lisansları zorlaştırdı (Türkiye neden F-35 programından çıkarıldı?). Batılı bileşenlerin ihracat lisansları, büyük ihracat projelerinin finansmanı ve üretim kapasitesinin artırılması diğer başlıklar.

2030’a bakış

12. Kalkınma Planı (2024-2028) sektör için 11 milyar dolar yıllık ihracat, 26 milyar dolar ciro ve 150 bin istihdam hedefliyor. Önümüzdeki kritik eşikler arasında KAAN’ın seri üretimi, Çelik Kubbe’nin yaygınlaşması, millî denizaltı ve yerli motorlar var. Ankara ortaklarla sanayi işbirliğini de derinleştiriyor; Katar, Pakistan ve Endonezya ile imzalanan Bedir savunma paktı bunun son örneği.

Sıkça sorulan sorular

Türkiye’nin en büyük savunma şirketi hangisi?

Savunma gelirine göre ASELSAN; yaklaşık 4,46 milyar dolarla Defense News Top 100 2026’da 40. sırada.

Türkiye ne kadar savunma ihracatı yapıyor?

2025’te rekor düzeyde yaklaşık 10 milyar dolar; 2026’nın ilk dokuz ayında 6,92 milyar dolar.

Türk ordusunun kullandığı sistemlerin ne kadarı yerli?

Yetkililere göre 2025 sonu itibarıyla yerlilik oranı yaklaşık yüzde 82.

Türk savunma sanayiini kim yönetiyor?

Politika ve büyük tedarik projeleri, Haluk Görgün başkanlığındaki Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) tarafından yürütülüyor.

Türk savunma sanayiinden son haberler

Öne çıkan görsel: MLHSFRN / CC0, via Wikimedia Commons

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir