STM: Şirket Profili, KARGU İHA’ları, Savaş Gemileri, İhracat ve Türk Savunma Sanayiindeki Rolü (2026)

STM, Türk savunma sanayiinin pek çok savaş gemisinin ve dolanan mühimmatının arkasındaki mühendislik ve tasarım şirketidir. 1991’de devlete bağımsız bir teknik danışman sağlamak için kurulan şirket, zamanla başlı başına bir ana yükleniciye dönüştü. Bugün fırkateyn ve korvet tasarlıyor, denizaltıları modernize ediyor ve ihracat için savaş gemileri inşa ediyor. KARGU, ALPAGU ve TOGAN taktik İHA’larını da üretiyor. STM bugün 11 tersanede 44 deniz platformunda görev alıyor ve İHA’larının dört kıtada 15 ülkede kullanıldığını söylüyor.

Temel bilgiler

Tam adı: Savunma Teknolojileri Mühendislik ve Ticaret A.Ş.
Kuruluş: 1991, Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla
Ortaklık yapısı: Savunma Sanayii Başkanlığı’na (SSB) bağlı, devletle bağlantılı bir şirket
Genel müdür: Özgür Güleryüz
Ölçek: 2021’de yaklaşık 530 milyon dolar gelir; 2022’den bu yana gelirin yarısından fazlası ihracat; yaklaşık 300 deniz mühendisi
Deniz projeleri: MİLGEM korvetleri ve İstif sınıfı fırkateynler dahil 11 tersanede 44 platform
İHA’lar: KARGU, ALPAGU, TOGAN; 2024’e kadar 5.000’den fazla KARGU üretildi, 15 ülkede kullanılıyor

Genel bakış

STM dört ana alanda çalışıyor. Bunlar deniz platformları, otonom taktik İHA’lar, siber güvenlik ve C4I sistemleri ile teknik danışmanlık, sertifikasyon ve uydu mühendisliği. Çoğu Türk savunma şirketinden farklı olarak STM bir üretici olarak değil, mühendislik ve proje yönetimi şirketi olarak yola çıktı. Birçok programda hâlâ tasarım otoritesi olarak görev yapıyor. Donanımı ise ortak tersaneler ve tedarikçiler üretiyor.

Şirket sınırlı finansal veri paylaşıyor. 2021’de yaklaşık 530 milyon dolar gelir açıkladı. Sektör basınına göre 2022’den bu yana gelirin yarısından fazlası ihracattan geliyor. STM, 2020’de Defense News Top 100 listesinde 485 milyon dolarlık savunma geliriyle 92. sıradaydı, ancak 2026 listesindeki Türk şirketleri arasında yer almadı. Şirketin 2023’te 800’ü aşkın nitelikli çalışanı vardı, bugün yaklaşık 300 deniz mühendisi istihdam ediyor. STM 30’dan fazla ülkede faaliyet gösterdiğini belirtiyor.

Tarihçe

STM 1991’de Savunma Sanayii İcra Komitesi kararıyla kuruldu. İlk görevi, o dönemki Savunma Sanayii Müsteşarlığı’na (bugünkü SSB) büyük tedarik projelerinde bağımsız mühendislik ve danışmanlık desteği sağlamaktı. 1990’lar ve 2000’ler boyunca Barış Kartalı erken uyarı uçağı gibi programlarda danışmanlık yaptı. MİLGEM’e dönüşen milli korvet çalışmalarının başlatılmasına da katkı verdi.

2010’larda STM yükleniciliğe geçti. Pakistan için PNS Moawin akaryakıt ikmal tankerini tasarladı ve tedarik etti. O güne kadar Türkiye’de tasarlanan en büyük savaş gemisi olan tanker 2018’de teslim edildi. Şirket Pakistan’ın Agosta 90B denizaltılarının modernizasyonunu da kazandı. Aynı dönemde küçük otonom İHA’lardan oluşan bir aile geliştirdi. Döner kanatlı dolanan mühimmat KARGU, 2018’de Türk envanterine girdi ve İHA çağının en tanınan Türk silahlarından biri oldu.

Alanlara göre ürünler

Deniz platformları

STM 11 tersanede 44 deniz platformunda yer alıyor. Dört Ada sınıfı MİLGEM korvetinin ana alt yüklenicisiydi. STM–TAİS ortak girişimi üzerinden İstif sınıfı fırkateynlerin tasarım ve inşasına liderlik ediyor. Bu sınıfın ilk gemisi TCG İstanbul 2024’te teslim edildi, yedi gemi daha inşa ediliyor. İlk Milli Hücumbot’un omurgası Ekim 2025’te kızağa kondu. Bu gemilerin katılacağı filoya genel bakış için Türkiye’nin kaç savaş gemisi var yazımıza göz atabilirsiniz.

Denizaltılar

Şirket altı Reis sınıfı (Tip 214) denizaltıya mühendislik desteği veriyor. Deniz Kuvvetleri’nin daha eski Ay, Preveze ve Gür sınıfı denizaltılarını da modernize ediyor. Ayrıca ihracat müşterileri için küçük taarruz ve özel harekât denizaltısı STM500’ü tasarladı. Bu sınıflar Türkiye’nin denizaltı filosu rehberimizde ele alınıyor.

Taktik İHA’lar ve dolanan mühimmatlar

KARGU, tek başına ya da sürü halinde çalışabilen dört rotorlu bir dolanan mühimmat. 2024’e kadar 5.000’den fazla üretildi ve ondan fazla ülkeye ihraç edildi. STM 2025’te zırh delici KARGU harp başlığı için ilk ihracat anlaşmasını imzaladı. ALPAGU, tüpten atılan sabit kanatlı bir dolanan mühimmat ve ilk ihracatını 2023’te yaptı. Keşif İHA’sı TOGAN 2024’te iki Afrika ülkesine gitti. STM, SAHA 2026’da altı yeni platform tanıttı. Bunlar arasında uzun menzilli bir dolanan mühimmat, önleyici bir İHA, çok büyük bir insansız sualtı aracı ve kamikaze insansız deniz aracı var. TUNGA-X önleyici İHA’sı ise TURNAS 2026’da test edildi (bkz. TUNGA-X isabet haberi). Bu sistemler, TSK’nın kamikaze sistem hedefi haberimizde anlatılan planların merkezinde.

Siber, C4I ve danışmanlık

STM siber güvenlik operasyonları, tehdit istihbaratı ve C4I projeleri yürütüyor. SSB ve diğer kurumlara mühendislik danışmanlığı, sertifikasyon ve uydu hizmetleri sunmaya da devam ediyor.

İhracat ve uluslararası anlaşmalar

STM’nin en büyük büyüme alanı deniz ihracatı oldu. Şirket Pakistan’a PNS Moawin’i teslim etti ve üç Agosta 90B denizaltısının ikisinin modernizasyonunu tamamladı. Malezya’da üç Littoral Mission Ship Batch 2 gemisinin ana yüklenicisi. Bu, Türkiye’nin Asya-Pasifik’e ilk korvet ihracatı. Gemiler Mayıs, Haziran ve Ağustos 2026’da İstanbul’da denize indirildi. Üçünün de 2027 sonuna kadar teslim edilmesi planlanıyor.

Aralık 2024’te Portekiz, STM’den iki çok maksatlı lojistik destek gemisi sipariş etti. Bu, Türkiye’nin hem AB hem NATO üyesi bir ülkeye ilk savaş gemisi ihracatı oldu. İkinci geminin sacı 2026 ortasında kesildi (bkz. Portekiz lojistik gemisi haberimiz). STM, Ukrayna için inşa edilen iki Ada sınıfı korvet projesinde de yer alıyor. Ocak 2026’da açıklanmayan bir AB ve NATO üyesine kara araçlarına entegrasyon da içeren KARGU ve ALPAGU satış anlaşması imzaladı.

Son sözleşmeler ve gelişmeler (2025-2026)

Son dönemdeki önemli adımlar şöyle sıralanabilir. Ekim 2025’te Milli Hücumbot’un omurgası kızağa kondu. Ocak 2026’da Avrupa’ya KARGU ve ALPAGU ihracatı gerçekleşti. Mayıs-Ağustos 2026 arasında üç Malezya LMS Batch 2 gemisi denize indirildi. SAHA 2026’da ise altı yeni İHA ve insansız deniz platformu tanıtıldı. STM 2025’te Türkiye’deki askeri ve sivil tersanelerde aynı anda 30’dan fazla askeri gemi inşa edildiğini açıklamıştı. Bu deniz atılımının önemli bir kısmı şirketin tasarım ofislerinden geçiyor.

Türk savunma sanayiindeki rolü

STM’nin rolü, ihtiyaçları tasarımlara dönüştürmek. Deniz programlarında çoğu zaman tasarım otoritesi olarak görev yapıyor. Gövdeleri İstanbul Tersanesi, Sefine ya da Anadolu Tersanesi gibi tersaneler inşa ediyor. Muharebe sistemleri ise HAVELSAN ve ASELSAN gibi ortaklardan geliyor. İHA alanında STM, Türk savunma sanayiinin hızla büyüyen bir segmenti olan küçük dolanan mühimmatların lider üreticisi. Tasarım işi, ihracat anlaşmaları ve seri üretilen İHA’lardan oluşan bu karışım, STM’yi devlet ile özel tersaneler arasında önemli bir bağlantı noktası yapıyor.

Gelecek beklentileri

Sipariş hattı güçlü. Önümüzde yeni İstif sınıfı fırkateynler, hücumbotlar, Malezya ve Portekiz gemileri var. Asya ile Orta Doğu’da yeni ihracat anlaşmaları da gündemde. İHA tarafında dolanan mühimmat ve İHA önleyicilerine talep dünya genelinde artıyor. Başlıca zorluklar, şirketin kendi işgücünün çok sayıdaki programa kıyasla sınırlı kalması ve İHA pazarındaki sert rekabet.