HAVELSAN: Şirket Profili, Ürünleri, İhracatı ve Türk Savunma Sanayiindeki Rolü (2026)

HAVELSAN: Şirket Profili, Ürünleri, İhracatı ve Türk Savunma Sanayiindeki Rolü (2026)

HAVELSAN, Türk savunma sanayiinin yazılım ve sistem evidir. Diğer Türk firmaları füze, uçak ya da radar üretirken HAVELSAN bunları birbirine bağlayan yazılımları yazar ve sistemleri kurar. Bu alan deniz harp yönetim yazılımlarından komuta kontrol ağlarına, uçuş ve tank simülatörlerinden insansız kara ve deniz araçlarına, siber güvenlik araçlarından büyük kamu bilişim sistemlerine kadar uzanıyor. Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’na ait olan şirket, yıllık iş hacminin yaklaşık 2 milyar dolara ulaştığını ve teknolojisinin 28 ülkede kullanıldığını açıklıyor.

Temel bilgiler
  • Kuruluş: 1982, Türk Hava Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı tarafından (Havelsan-Aydın adıyla); 1985’ten beri tamamen yerli sermayeli
  • Ortaklık yapısı: Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (yaklaşık %98)
  • Merkez: Ankara
  • Genel müdür: Dr. Mehmet Akif Nacar (2020’den beri)
  • Ölçek: yaklaşık 2 milyar dolarlık iş hacmi, ihracatın gelirdeki payı yaklaşık üçte bir (şirket açıklaması, Şubat 2026)
  • Uluslararası erişim: teknolojisi 28 ülkede kullanılıyor, 8 ülkede yerel şirket ya da ofis
  • Başlıca ürünler: ADVENT harp yönetim sistemi, HvBS, simülatörler, BARKAN insansız kara araçları, SANCAR ve ÇAKA insansız deniz araçları, UYAP ve diğer e-devlet sistemleri

Genel bakış

HAVELSAN (Hava Elektronik Sanayi ve Ticaret A.Ş.) kendini Türkiye’nin “bilişim ve sistem evi” olarak tanımlıyor. Çalışma alanları dört ana başlıkta toplanıyor. Birincisi komuta, kontrol, muhabere, bilgisayar ve istihbarat (C4I) sistemleri. İkincisi eğitim ve simülasyon. Üçüncüsü deniz ve insansız sistemler, dördüncüsü ise devlet için sivil bilişim çözümleri. Bu karışım şirkete alışılmadık bir profil kazandırıyor. Aynı mühendislik ekibi bir projede fırkateyn yazılımı üzerinde, bir sonrakinde ise milli yargı bilişim sistemi üzerinde çalışabiliyor.

Şirket ayrıntılı finansal sonuç yayımlamıyor. Genel müdür Şubat 2026’da HAVELSAN’ın iş hacminin yaklaşık 2 milyar dolara ulaştığını söyledi. Ayrıca yurt içi satışların ve ihracatın üç yılda yaklaşık iki katına çıktığını, ihracatın gelirin üçte birini oluşturduğunu belirtti. Yapımı süren yeni tesislerin kapasiteyi yaklaşık yüzde 40 artırması bekleniyor. HAVELSAN, Defense News Top 100 listesine en son 2020’de 99. sıradan girmişti. 2026 listesindeki beş Türk şirketi arasında yer almadı.

Tarihçe

HAVELSAN 1982’de Türk Hava Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı tarafından Havelsan-Aydın adıyla kuruldu. Şirket, hava kuvvetlerinin radar ağının bakımını ve desteğini sağlamak üzere bir ABD’li elektronik firmasıyla ortak girişim olarak yola çıktı. 1985’te yabancı ortağın hisselerini satın alarak tamamen milli bir şirkete dönüştü. Sonraki on yılda hava kuvvetleri için yazılım ve sistem entegrasyonu uzmanlığı geliştirdi. 1997’den itibaren de diğer kuvvetler ve kamu için C4ISR, eğitim-simülasyon ve yönetim bilişim sistemlerine açıldı.

2000’li yıllarda 2007’den beri kullanımda olan Hava Kuvvetleri Bilgi Sistemi (HvBS) ve ilk deniz harp yönetim sistemi projeleri geldi. 2010’larda HAVELSAN Türkiye’nin ana simülatör üreticisi haline geldi. Aynı dönemde milli yargı ağı UYAP ve tapu sistemi TAKBİS gibi büyük e-devlet projelerini üstlendi. 2020’den bu yana Genel Müdür Mehmet Akif Nacar döneminde şirket insansız sistemler, yapay zekâ ve “dijital birlik” alanlarına yöneldi. Dijital birlik, ağ üzerinden bir sürü olarak birlikte hareket eden otonom araçları ifade ediyor.

Alanlara göre ürünler

Komuta ve kontrol

HAVELSAN’ın C4I portföyünde Link 1, Link 11B ve Link 16 taktik veri bağlarını destekleyen HvBS, askeri bulut sistemi ve ağ planlama yazılımı bulunuyor. Şirket Barış Kartalı havadan erken uyarı uçaklarının yer bölümünü de destekliyor. Çelik Kubbe hava savunma programında ASELSAN ve ROKETSAN‘ın sensör ve silahlarını birbirine bağlayan kritik komuta kontrol yazılımlarından sorumlu. Mimarinin tamamı için Çelik Kubbe yazımıza göz atabilirsiniz.

Deniz sistemleri

ADVENT, HAVELSAN’ın amiral ürünü olan deniz harp yönetim sistemi. MİLGEM korvetlerinden İstif sınıfı fırkateynlere ve karakol gemilerine kadar yeni Türk su üstü muharip gemilerinin çoğunda kullanılıyor (bkz. Türkiye’nin kaç savaş gemisi var). Şirket 2026’da tehdit değerlendirmesinde yapay zekâ kullanan bir karar destek katmanı olan ADVENT-AI’ı tanıttı. HAVELSAN insansız deniz araçları da üretiyor. Silahlı insansız deniz aracı SANCAR, Şubat 2026’da Deniz Kuvvetleri envanterine girdi. ÇAKA ise su üstünde ya da kısmen batık seyredebilen bir araç.

Simülasyon ve eğitim

HAVELSAN neredeyse tüm yeni Türk platformlarının simülatörlerini üretiyor. KAAN, HÜRJET, HÜRKUŞ, T129 ATAK ve T625 GÖKBEY helikopterleri, ANKA İHA’sı, ALTAY tankı ve T70 helikopteri bunlar arasında. Şirket ayrıca silahlı kuvvetler için muharebe taktik eğitim merkezleri işletiyor.

İnsansız sistemler ve dijital birlik

Bu alandaki en görünür ürün BARKAN insansız kara aracı ailesi. İlk BARKAN 2023’te envantere girdi. Mayıs 2026’da tanıtılan daha büyük BARKAN 3 ise 12,7 mm silah taşıyor. HAVELSAN ayrıca BAHA, BULUT, BOZBEY ve POYRAZ gibi küçük ve orta sınıf İHA’lar geliştiriyor ve hava-kara robotlarından oluşan karma sürüleri test etti.

Sivil bilişim ve siber

Savunma dışında HAVELSAN UYAP yargı sistemini, TAKBİS tapu sistemini ve KOVAN kurumsal kaynak planlama yazılımını işletiyor. Kamu kurumlarına siber güvenlik hizmetleri de sunuyor.

İhracat ve uluslararası anlaşmalar

Şirket teknolojisinin 28 ülkede kullanıldığını ve sekiz ülkede yerel şirket ya da ofisi bulunduğunu söylüyor. Başlıca ihracat ürünü ADVENT. Quwa’ya göre sistem Pakistan, Endonezya, Ukrayna, Katar, Umman, Nijerya, Malezya, Şili ve Romanya için inşa edilen ya da bu ülkelerin kullandığı gemilerde tercih edildi. ADVENT, Temmuz 2026’da Romanya’ya yeni teslim edilen Contraamiral Roman karakol gemisiyle ilk kez bir NATO donanmasında hizmete girdi. Azerbaycan da önemli bir müşteri. HAVELSAN, 2021’de imzalanan sözleşme kapsamında Ağustos 2026’da Azerbaycan Hava Kuvvetleri’ne kritik HvBS modüllerini teslim etti. Nisan 2026’da da KOVAN yazılımını ülkenin savunma bakanlığına ihraç etti.

Son sözleşmeler ve gelişmeler (2025-2026)

Ocak 2025’te HAVELSAN, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ile BARKAN insansız kara aracı sözleşmesini imzaladı. Sözleşme Mayıs 2026’daki SAHA fuarında BARKAN 3’ü kapsayacak şekilde güncellendi ve kabullerin 2026 içinde yapılması planlandı. Kasım 2025’te şirket, ASELSAN ve ROKETSAN ile birlikte 6,5 milyar dolarlık Çelik Kubbe sözleşme paketindeki üç firmadan biri oldu. 2026’da NATO, taktik veri bağı yönetim merkezi için HAVELSAN’ın ağ planlama yazılımını seçti. Temmuz’da şirketin dört yazılım yeteneği NATO’nun CWIX birlikte çalışabilirlik testlerini geçti.

Uluslararası alanda şirket Nisan 2026’da İtalya’ya insansız deniz aracı sunmak için VN Maritime ve Piloda Defence ile ortaklık kurdu. Haziran 2026’da Eurosatory’de Belçikalı EURAMEC ile iş birliği anlaşması imzaladı. Eylül 2026’da ise Mısır’ın Arap Sanayileşme Teşkilatı ile birlikte geliştirdiği HAMZA-1 İHA için satış anlaşmasına vardı. Bu anlaşma 2025’teki ortak üretim mutabakatının devamı niteliğinde. Anlaşmaların değerleri açıklanmadı.

Türk savunma sanayiindeki rolü

HAVELSAN, diğer Türk şirketlerinin ürettiği donanımın büyük kısmına “sinir sistemi” sağlıyor. Sensörler, silahlar ve platformlar ancak veri ve ortak bir harp resmi paylaştıklarında bütünleşik bir güce dönüşüyor. Şirketin asıl işi de bu. Ağ ve elektronik harp alanındaki çalışmaları, Türk elektronik harp sistemleri rehberimizde anlatılan sistemleri tamamlıyor. Simülatörleri de yeni programlarda pilot ve mürettebat eğitiminin maliyetini düşürüyor. Türk savunma sanayiinde değer çelikten yazılıma kaydıkça HAVELSAN’ın önemi artıyor.

Gelecek beklentileri

Şirketin büyümesi üç şeye bağlı. Birincisi, Çelik Kubbe komuta kontrol yazılımını zamanında teslim etmek. İkincisi, insansız kara ve deniz araçlarını yüksek hacimli ürünlere dönüştürmek. Üçüncüsü, Türk savaş gemileri yurt dışına satıldıkça ADVENT ihracatını büyütmek. Suudi Arabistan’da ofis açma planı ve Avrupa’daki ortaklıklar yeni pazarlara açılma isteğini gösteriyor. Başlıca zorluklar ise yazılım mühendisleri için rekabet ve şirket büyüdükçe daha şeffaf finansal veri yayımlama ihtiyacı.

Sıkça sorulan sorular

HAVELSAN’ın sahibi kim?

Şirketin yaklaşık yüzde 98’i Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’na ait.

HAVELSAN ne üretiyor?

Yazılım ve sistem üretiyor. Deniz harp yönetim sistemleri, komuta kontrol ağları, simülatörler, insansız kara ve deniz araçları, siber güvenlik ve kamu bilişimi başlıca alanları.

HAVELSAN Defense News Top 100 listesinde mi?

2020’de 99. sıradaydı ancak 2026 listesinde yer almadı. Şirket iş hacminin yaklaşık 2 milyar dolar olduğunu açıklıyor.

HAVELSAN sistemlerini hangi ülkeler kullanıyor?

Teknolojisi 28 ülkede kullanılıyor. ADVENT müşterileri arasında Pakistan, Endonezya, Ukrayna, Katar, Malezya ve Romanya bulunuyor.

Öne çıkan görsel: HAVELSAN

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir