Rusya’nın Silah İhracatı: Rus Silahlarını Hâlâ Kim Alıyor?

Rusya otuz yıl boyunca dünyanın en büyük ikinci silah ihracatçısıydı; şimdi arayı hayli açmış bir üçüncü: 2021–25 döneminde küresel pazardaki payı yüzde 6,8, önceki beş yılda ise yüzde 21’di. Stockholm Uluslararası Barış Araştırmaları Enstitüsü’ne (SIPRI) göre ilk on tedarikçi arasında ihracatı gerileyen tek ülke Rusya oldu; teslim edebildiklerinin yüzde 74’ünü de üç müşteri, yani Hindistan, Çin ve Belarus aldı.

Bu rehber Rus silahlarını hâlâ kimin aldığını, neler aldığını, satışların neden bu kadar hızlı düştüğünü ve Moskova’nın 2026’da toparlanma iddialarına ne kadar ağırlık verilmesi gerektiğini açıklıyor.

Rus silah ihracatı ne kadar geriledi?

SIPRI, yıllık dalgalanmaları yumuşatmak için ana silah sistemlerinin teslimatlarını beş yıllık dönemler hâlinde ölçüyor. 2016–20 ile 2021–25 arasında Rus teslimatları yüzde 64 düşerken Amerika Birleşik Devletleri’ninki yüzde 27, Fransa’nınki yüzde 21 arttı. Rusya üçüncü sırayı korudu, ancak Avrupa Birliği ülkelerinin toplam ihracatı artık yaklaşık dört kat daha büyük.

Liderle aradaki fark Rusya–ABD karşılaştırmamızda ortaya konuyor: Amerikan ihracatı artık Rusya’nınkinin kabaca altı katı.

Rus silahlarını kim alıyor?

Hindistan açık ara en önemli müşteri; 2021–25’te Rus teslimatlarının yüzde 48’ini aldı. Onu yüzde 13’er payla Çin ve Belarus izliyor. Bu üçünün ötesinde kayda değer alıcıların listesi kısa: Cezayir, Kazakistan, Myanmar ve birkaç ülke daha. Dünyanın en büyük alıcıları en büyük silah ithalatçıları listemizde sıralanıyor.

Her ilişki göründüğünden daha dar. Çin kendi savaş uçaklarını, füzelerini ve savaş gemilerini üretiyor ve artık ağırlıklı olarak motor alıyor. Belarus, alımları büyük ölçüde Moskova tarafından finanse edilen askeri bir müttefik. Hindistan ise tedarikini çeşitlendiriyor: SIPRI verileri Rusya’nın Hindistan’ın silah ithalatındaki payının 2010–14’teki yüzde 72’den 2020–24’te yüzde 36’ya düştüğünü, boşluğu Fransa, İsrail ve ABD’nin doldurduğunu gösteriyor.

Satışlar neden çöktü?

İlk neden savaş. Rus fabrikaları Rus ordusu için çalışıyor, ihracat müşterileri bekliyor: Hindistan’ın 5,43 milyar dolarlık sözleşme kapsamında yıllar önce teslim edilmesi gereken son iki S-400 alayı gecikti. İkincisi yaptırımlar. Alıcılar, Türkiye’nin S-400 aldıktan sonra yaşadığı gibi, CAATSA yasası kapsamında ABD yaptırımları riskiyle karşılaşıyor; Rus bankalarının çoğu Batı finans sistemlerinden koparıldığı için Rusya’ya ödeme yapmak da zorlaştı.

Üçüncüsü itibar. Ukrayna’daki ağır tank, uçak ve hava savunma sistemi kayıpları, Rus kayıpları rehberimizde özetlendiği gibi, satış söylemini zayıflattı. Dördüncüsü rekabet: Fransa’nın Rafale’i, Güney Kore topçusu ve tankları, Türk insansız hava araçları ve Çin savaş uçakları artık Rusya’nın bir zamanlar hâkim olduğu pazarlarda sözleşme kazanıyor. Örneğin Mısır, Amerikan baskısı altında Su-35 siparişinden vazgeçti.

Rusya hâlâ ne satıyor?

Çekirdeği muharip uçaklar ve hava savunması oluşturmaya devam ediyor. Cezayir, ilk uçaklarını 2025 sonunda teslim alarak Su-57E’nin ilk yabancı kullanıcısı oldu; uçak Su-57 rehberimizde anlatılıyor. Su-35 ve S-400 rehberimizde ele alınan S-400 ilgi görmeyi sürdürüyor; Hindistan da Su-57E’yi satın alma veya ortak üretme konusunda teknik görüşmeler yaptı.

Devlet silah ihracat şirketi Rosoboroneksport en kötüsünün geride kaldığını söylüyor. Genel müdürü Aleksandr Miheyev 7 Eylül 2026’da yılın ilk yarısında 13 milyar dolarlık sözleşme imzalandığını, bunun 2025’in tamamına eşit olduğunu açıkladı; şirket sipariş defterini 60 milyar doların üzerinde gösteriyor. Bunlar sipariş, teslimat değil; SIPRI rakamları ise yalnızca fiilen teslim edileni sayıyor. Ana şirketin profili Rostec şirket profilimizde.

Silah ithalatçısı olarak Rusya

Daha az fark edilen bir değişiklik, Rusya’nın artık yurt dışından silah alması. SIPRI, Rusya’yı 2021–25’te dünya silah ithalatının yüzde 0,4’ünün alıcısı olarak kaydediyor; bunların başında İran saldırı dronları ile Kuzey Kore topçu mühimmatı ve balistik füzeleri geliyor. Güney Kore istihbaratı, Kuzey Kore’nin 12 milyondan fazla 152 mm mermiye denk mühimmat sağladığını tahmin ediyor.

Kendisini Batılı tedarikçilere karşı kendi kendine yeten bir alternatif olarak pazarlayan bir ülke için Tahran’a ve Pyongyang’a bağımlılık, olası müşterilere verilecek pek de hoş bir mesaj değil.

Görünüm

Savaşın sona ermesi üretim kapasitesini serbest bırakır ve Rusya pazara büyük ölçekte muharebede kullanılmış silahlarla döner: süzülme bombası kitleri, dolanan mühimmatlar, elektronik harp sistemleri ve ucuz saldırı dronları. Fiyatlar düşük olur; Batı teçhizatı alamayan ya da almak istemeyen hükümetler için de Rusya, eksiksiz muharip uçak ve uzun menzilli hava savunması sağlayan az sayıdaki kaynaktan biri olmayı sürdürüyor.

Yine de yüzde 20’lik pazar payına dönüş olası görünmüyor. Eski müşteriler başka yerlerle uzun vadeli sözleşmeler imzaladı, kendi sanayilerini kurdu ya da Batı ve Çin tedarik zincirlerine dahil oldu; ödemeyi zorlaştıran yaptırımların da bir ateşkesle ortadan kalkması beklenmiyor.

Sıkça sorulan sorular

Rus silahlarını kim alıyor?

SIPRI’ye göre 2021–25’te Rus silah ihracatının yüzde 74’ünü Hindistan, Çin ve Belarus aldı; yalnızca Hindistan’ın payı yüzde 48. Cezayir, Kazakistan ve Myanmar daha küçük müşteriler arasında.

Rus silah ihracatı ne kadar düştü?

2016–20 ile 2021–25 arasında yüzde 64. Rusya’nın dünya pazarındaki payı yüzde 21’den yüzde 6,8’e indi; bu, büyük tedarikçiler arasındaki en sert düşüş.

Rusya hâlâ en büyük ikinci silah ihracatçısı mı?

Hayır. Fransa Rusya’yı geçti; Rusya artık yüzde 42’lik ABD’nin ve yüzde 9,8’lik Fransa’nın ardından üçüncü. Almanya ve Çin de Rusya’nın hemen arkasında.

S-400’ü hangi ülkeler satın aldı?

Çin, Türkiye, Hindistan ve Belarus Rusya’dan S-400 teslim aldı. Türkiye’nin alımı ABD yaptırımlarına ve F-35 programından çıkarılmasına yol açtı.

Rusya silah ithal ediyor mu?

Evet. 2022’den beri İran’dan saldırı dronları, Kuzey Kore’den topçu mermileri ve balistik füzeler ithal ediyor; bu, 2021–25’te dünya silah ithalatının yüzde 0,4’üne karşılık geliyor.