F-22 Pilotu YFQ-44A Fury İnsansız Savaş Uçağını İlk Kez Havada Komuta Etti
ABD Hava Kuvvetleri’nde bir F-22 Raptor pilotu, Anduril’in YFQ-44A Fury insansız savaş uçağını ilk kez iki uçak da havadayken komuta etti. ABD Hava Kuvvetleri Bakanlığı 16 Ekim 2026’da yaptığı açıklamada testin bu ayın başında Kaliforniya’daki Edwards Hava Üssü’nde yapıldığını duyurdu. F-22 pilotu havadaki “oyun kurucu” rolünü üstlendi; Fury’ye üst düzey taktik emirler gönderdi, uçağın yerleşik otonomi yazılımı da bu emirleri gerçek zamanlı uyguladı.
Testte ne yapıldı?
Hava Kuvvetleri’nin açıklamasına göre F-22 pilotu tek bir YFQ-44A’ya talimat verdi; insansız uçağın otonomi yazılımı bu talimatları yorumlayıp “dinamik uçuş manevraları ve simüle muharebe görevleri” icra etti. Açıklamada görevlerin ayrıntısı ve Raptor’da hangi değişikliklerin yapıldığı yer almıyor.
Ayrıntıların bir kısmı Anduril’den geldi. Air & Space Forces Magazine’in aktardığına göre şirketin otonom hava gücünden sorumlu başkan yardımcısı Mark Shushnar, iki uçağın 5 Ekim haftasında Edwards’tan kalkıp havada buluştuğunu söyledi. Raptor pilotu ardından taktik veri bağı üzerinden Fury’ye güncellenmiş bir görev planı gönderdi. Shushnar görevin birkaç saat sürdüğünü belirtti.
Teste 412. Test Kanadı, 422. Test ve Değerlendirme Filosu, 309. Yazılım Mühendisliği Grubu, CCA Deneysel Operasyonlar Birimi, F-22 Sistem Program Ofisi ve CCA Yazılım Otonomisi ve Ekip Çalışması Şubesi katıldı. Hava Kuvvetleri, uçuştan elde edilen verilerin yazılım entegrasyonu, geliştirme testleri ve gelecekteki CCA konseptlerinde kullanılacağını açıkladı.
Hava Kuvvetleri Komutanı Org. Ken Wilsbach, “Bu uçuş, insanlı-insansız ekip çalışmasının gücünü ve savaşçılarımıza sağladığı avantajı gösteriyor” dedi. Hava Kuvvetleri Bakanı Troy Meink ise sonucun “sanayiyle aynı hedefe kilitlendiğimizde” nelerin mümkün olduğunu gösterdiğini söyledi.
Bu test neden önemli?
CCA konsepti, insansız uçakları yerdeki bir ekibin değil havadaki savaş pilotunun yönetmesine dayanıyor. Hava Kuvvetleri bu yıl aynı fikri vekil bir uçakla denemişti: Air & Space Forces Magazine’e göre şubatta havadaki bir F-22, General Atomics MQ-20 Avenger’ı kontrol etti; mayısta ise yerdeki bir F-35 havadaki bir Avenger’ı yönetti. Bu kez kontrol bağlantısı ilk kez gerçek bir Increment 1 CCA prototipi ve savaş uçağı birlikte uçarken kullanıldı.
Yine de şimdilik bir savaş uçağı ve bir insansız uçak söz konusu. Hava Kuvvetleri’nin hedefi her pilotun ileride birden fazla CCA’yı kol düzeninde yönetebilmesi. Paralelde yerden komuta istasyonları da geliştiriliyor.
YFQ-44A Fury nedir?
YFQ-44A, Anduril’in CCA programının ilk aşaması (Increment 1) için geliştirdiği jet motorlu, yarı otonom bir insansız savaş uçağı. İnsanlı savaş uçaklarının yanında “sadık kanat adamı” olarak uçmak üzere tasarlandı. Başındaki “Y” harfi prototipi gösteriyor; seri üretim uçakların adı FQ-44. Increment 1’deki diğer tasarım General Atomics’in YFQ-42A’sı.
Önemli kilometre taşları
- 31 Ekim 2025: Anduril ve Reuters’a göre YFQ-44A ilk uçuşunu yaptı.
- 17 Haziran 2026: Hava Kuvvetleri, General Atomics (FQ-42) ve Anduril’e (FQ-44) mühendislik, üretim geliştirme ve üretim sözleşmelerini takvimin dört ay önünde verdi. Aynı duyuruda Anduril, General Atomics, Lockheed Martin, Northrop Grumman, RTX Collins Aerospace ve Shield AI’dan oluşan altı firmalık görev otonomisi yazılımı havuzu kuruldu; ana tedarikçinin 2027 yazına kadar seçilmesi planlanıyor.
- Ekim 2026 başı: F-22’den ilk uçuş halinde taktik kontrol.
ABD kaç CCA almak istiyor?
Meink haziranda “on yılın sonuna kadar 150’den fazla muharebeye hazır CCA” tedarik etmekten söz etti. Ekim açıklamasına göre hedef 2032’ye kadar 500 muharebeye hazır yarı otonom sistem ve toplamda yaklaşık 1.000 uçaklık bir filo. Bunlar sipariş ya da teslimat değil, planlama hedefleri. Air & Space Forces Magazine’e göre Hava Kuvvetleri, sensör ve silahlar hariç uçak başına maliyetin 20 milyon doları geçmemesini istiyor. Increment 1 hava-hava görevlerine odaklanıyor. Genel tablo için F-47 ve CCA insansız kanat adamları yazımıza bakabilirsiniz.
Türkiye’deki muadili: Kızılelma
Türkiye’de aynı sınıfa en yakın örnek Baykar’ın Bayraktar Kızılelma insansız savaş uçağı. Baykar ve FlightGlobal’ın aktardığına göre Mayıs 2026’da Çorlu’da Leonardo ile yapılan K-SWARM testlerinde M-346 pilotları kol değişimi, ayrılma ve yeniden birleşme komutları verdi, Kızılelma bunları otonom olarak uyguladı. İki şirket daha karmaşık testlerin geleceğini açıkladı. Baykar Yönetim Kurulu Başkanı Selçuk Bayraktar 30 Eylül’de seri üretimin hızlandığını ve uçağın “çok yakın zamanda” Türk Silahlı Kuvvetleri envanterine gireceğini söyledi; tarih vermedi.
Bir bağımlılığı açıkça yazmak gerekiyor: Kızılelma bugün Ukrayna yapımı AI-322F motoruyla uçuyor. Türk basınına yansıyan TEI açıklamalarına göre yerli TF6000 turbofan motorunun entegrasyon testleri için 2026 sonu ya da 2027 başında Baykar’a teslim edilmesi bekleniyor. Motor henüz Kızılelma’da uçmadı.
| Kriter | YFQ-44A Fury (ABD) | Kızılelma (Türkiye) |
|---|---|---|
| Geliştirici | Anduril | Baykar |
| İnsanlı uçakla ekip testi | F-22’den uçuşta komuta (Ekim 2026) | M-346FA’dan kol düzeni komutları (Mayıs 2026) |
| Üretim durumu | Haziran 2026’da geliştirme ve üretim sözleşmesi | Seri üretim sürüyor, envantere girişin yakın olduğu açıklandı |
| Motor | Burada kullanılan kaynaklarda ayrıntı yok | Bugün Ukrayna yapımı AI-322F, TEI TF6000 entegrasyon aşamasında |
| İhracat yolu | Hava Kuvvetleri açıklamalarında yer almıyor | Leonardo-Baykar ortaklığı LBA Systems, İtalya’da üretim planlıyor |
Türkiye’nin insansız filosu için: Türkiye’nin hangi İHA ve SİHA’ları var? Anduril’in yükselişini savunma girişimleri listemizde ele aldık.
Sık sorulan sorular
Bir F-22 gerçekten uçuş sırasında insansız uçağı kontrol etti mi?
Evet. ABD Hava Kuvvetleri’ne göre bir F-22 pilotu Ekim 2026 başında Edwards Hava Üssü’nde uçuş halindeki bir YFQ-44A’ya taktik talimatlar verdi ve insansız uçağın otonomi yazılımı bunları uyguladı.
YFQ-44A Fury’yi kim üretiyor?
Anduril Industries. General Atomics’in YFQ-42A’sı ile birlikte Increment 1’deki iki CCA tasarımından biri.
İnsansız uçak kendi kendine mi uçtu?
Kısmen. Pilot üst düzey emirleri ve güncel görev planını verdi; bunların nasıl uçulacağına uçağın otonomi yazılımı karar verdi. Hava Kuvvetleri buna yarı otonom diyor.
CCA’lar ne zaman hizmete girecek?
Hava Kuvvetleri kamuya açık bir operasyonel tarih vermedi. Açıklanan hedef 2032’ye kadar 500 muharebeye hazır sistem.
