ASELSAN: Şirket Profili, Ürünleri, İhracatı ve Türk Savunma Sanayiindeki Rolü (2026)

ASELSAN: Şirket Profili, Ürünleri, İhracatı ve Türk Savunma Sanayiindeki Rolü (2026)

ASELSAN, Türk savunma sanayii için elektronik omurga işlevi gören şirkettir. Silahlı kuvvetlerin ithal telsizlere bağımlılığını sona erdirmek amacıyla 1975’te Ankara’da kurulan şirket, bugün radarlar, elektronik harp sistemleri, elektro-optik cihazlar, silah istasyonları, komuta-kontrol yazılımları ve eksiksiz hava savunma sistemleri tasarlıyor. 2026’da iki önemli eşiği geçti: sipariş bakiyesi 30 milyar doları aştı ve piyasa değeri onu Türkiye’nin en değerli halka açık şirketi yaptı. Bu profilde ASELSAN’ın bu noktaya nasıl geldiğini, ne ürettiğini, nerelere sattığını ve neden neredeyse her büyük Türk platformunda ekipmanının bulunduğunu ele alıyoruz.

Temel bilgiler
  • Kuruluş: 1975, Ankara
  • Ana hissedar: Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı (TSKGV), yaklaşık %74,2; kalan hisseler Borsa İstanbul’da işlem görüyor
  • Defense News Top 100 (2026): 2025 savunma geliri yaklaşık 4,46 milyar dolarla 40. sıra
  • 2025 hasılatı: 180,4 milyar TL (yaklaşık 4,1 milyar dolar), reel olarak %15 artış
  • Sipariş bakiyesi: Eylül 2026 sonu itibarıyla 30,7 milyar dolar
  • İhracat ağı: ürünleri yaklaşık 95 ülkede kullanılıyor
  • Öne çıkan programlar: Çelik Kubbe, HİSAR, SİPER, KORKUT, MURAD AESA radarı, KORAL elektronik harp sistemi

Genel bakış

ASELSAN (Askeri Elektronik Sanayii), Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’nın kontrolündeki halka açık bir şirkettir. Faaliyetleri haberleşme ve bilgi teknolojileri; radar ve elektronik harp; savunma sistemleri; mikroelektronik, güdüm ve elektro-optik; ulaşım, güvenlik, enerji ve sağlık teknolojileri başlıkları altında örgütlenmiştir. Ancak satışların ezici çoğunluğu savunmadan gelir. Başlıca müşteriler Türk Silahlı Kuvvetleri, Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB) ve ASELSAN alt sistemlerini uçak, gemi ve zırhlı araçlara entegre eden diğer Türk ana yükleniciler.

Şirket finansal olarak hızla büyüdü. ASELSAN 2025’te reel olarak %15 artışla 180,4 milyar TL (yaklaşık 4,1 milyar dolar) hasılat, 9,6 milyar dolarlık yeni sipariş ve yıl sonunda 20,4 milyar dolarlık bakiye açıkladı. Ar-Ge harcaması 1,2 milyar doları aştı. Türk basınında aktarılan piyasa verilerine göre şirketin piyasa değeri Mayıs 2026’da 2 trilyon lirayı geçerek Borsa İstanbul’daki tüm şirketlerin önüne geçti.

Tarihçe

ASELSAN, 1974 Kıbrıs Barış Harekâtı’nın ardından ABD’nin uyguladığı silah ambargosunun hemen akabinde, 1975’te kuruldu. Ambargo, Türk ordusunun yabancı tedarikçilere ne kadar bağımlı olduğunu gösterdi; yeni şirketin ilk görevi de kara kuvvetleri için taktik telsiz üretmekti. 1980’ler ve 1990’larda askeri haberleşme ağları, atış kontrol sistemleri ve termal kameralar alanına genişleyen şirket, çoğu zaman önce lisansla üretip ardından kendi tasarımlarına geçti.

2000’ler, bileşen tedarikçiliğinden sistem şirketine dönüşümün yılları oldu. ASELSAN milli radar aileleri, kara, deniz ve hava platformları için elektronik harp sistemleri, SARP gibi uzaktan komutalı silah istasyonları ve MİLGEM korvetlerinde kullanılan ADVENT savaş yönetim sistemini geliştirdi. 2010’larda hava savunmaya girdi: önce alçak ve orta irtifa HİSAR programında Roketsan’ın ortağı oldu, ardından kendinden hareketli 35 mm KORKUT ve uzun menzilli SİPER sistemlerinde ana entegratör rolünü üstlendi. Şirket 2025’te 50. yılını, 2030’a kadar dünyanın en büyük 30 savunma şirketi arasına girme hedefiyle kutladı.

Alanlara göre ürünler

Hava savunma ve Çelik Kubbe

Hava savunma artık ASELSAN’ın en büyük büyüme motoru. Şirket, Türkiye’nin katmanlı hava ve füze savunma mimarisi Çelik Kubbe’nin büyük bölümünün ana yüklenicisi. Bu mimari, çok kısa menzilli KORKUT ve GÜRZ’den HİSAR-A+ ve HİSAR-O+ sistemlerine ve uzun menzilli SİPER ailesine kadar sensörleri, komuta-kontrol düğümlerini ve atış unsurlarını birbirine bağlıyor. ASELSAN radarları, atış kontrol birimlerini ve resmi birleştiren ağı sağlarken önleyici füzelerin çoğunu Roketsan üretiyor. Son gelişmelerden biri olan SİPER 2’nin uçuşta hedef değiştirme testini de sitemizde ele aldık.

Radar ve elektronik harp

Radar, şirketin ilk yüksek teknoloji alanı. Portföy, ALP serisi gözetleme radarları ve deniz çok fonksiyonlu radarlarından, Türk F-16’larına takılan ve KAAN savaş uçağı ile Baykar’ın KIZILELMA insansız savaş uçağı için de öngörülen MURAD AESA atış kontrol radarına kadar uzanıyor. Elektronik harpte kara konuşlu KORAL sistemi ile geniş bir hava öz koruma podları, deniz elektronik harp sistemleri ve dron karşıtı karıştırıcılar ailesi güçlü ihracat kalemleri haline geldi.

Elektro-optik, haberleşme ve silah sistemleri

ASELSAN, üretime girdikten sonraki bir yıl içinde 16 ülkeye ihraç edilen ASELFLIR-500 gibi hedefleme podlarının yanı sıra termal nişangâhlar, gece görüş cihazları ve lazer mesafe ölçerler üretiyor. Haberleşmede yazılım tabanlı telsizler, taktik veri bağları ve uydu terminalleri sağlıyor. Silah portföyünde SARP ve diğer uzaktan komutalı silah istasyonları, GÖKDENİZ yakın hava savunma sistemi, lazer silahları ve TOLUN akıllı mühimmatı bulunuyor. Şirket dron karşıtı sistemlerde de aktif; ürünlerinden bazıları önde gelen dron karşıtı sistemler rehberimizde yer alıyor.

Deniz, uzay ve sivil alanlar

Denizde ASELSAN savaş yönetim sistemleri, DÜFAS gibi sonarlar ve MARLİN insansız deniz aracını sunuyor. Uzayda 2025 sonunda LUNA-1 nesnelerin interneti uydusunu fırlattı. Sivil faaliyetler raylı sistem sinyalizasyonu, trafik yönetimi, enerji ve tıbbi görüntülemeyi kapsıyor, ancak hasılattaki payları küçük.

İhracat ve uluslararası anlaşmalar

İhracat, stratejinin merkezine yerleşti. ASELSAN 2025’te 58 ülkedeki müşterilerle, üçü yeni pazar olmak üzere, toplam 2 milyar doları aşan 272 ihracat sözleşmesi imzaladı; bu tutar bir önceki yılın yaklaşık iki katı. İhracat, teslimatların yaklaşık dörtte birini oluşturdu. Öne çıkan anlaşma, genellikle Amerikan ya da Avrupa ekipmanı alan bir NATO üyesi olan Polonya ile imzalanan 410 milyon dolarlık elektronik harp sözleşmesiydi. Şirket 2026’nın ilk dokuz ayında, bir önceki yıla göre %34 artışla 1,9 milyar dolarlık yeni ihracat sözleşmesi imzaladı; bunlar arasında Ekim başında adı açıklanmayan bir yabancı müşteriyle yapılan 488,5 milyon avroluk hava savunma ihracatı da var.

ASELSAN ekipmanları Türk platformlarının içinde de dünyaya açılıyor. Yurt dışına satılan her Bayraktar TB2, ANKA, HÜRJET, MİLGEM korveti ya da zırhlı araç genellikle şirketin optiklerini, telsizlerini veya elektronik harp sistemlerini taşıyor; bu nedenle ASELSAN genel ihracat patlamasından dolaylı olarak da yararlanıyor. Başlıca bölgeler Körfez, Orta ve Güney Asya, Afrika ve giderek artan biçimde Avrupa. Avrupa’daki atılım, kıtanın hava savunma ve füze üretimini artırmakta zorlandığı bir döneme denk geliyor.

Son sözleşmeler ve gelişmeler (2025-2026)

2026 sonbaharı alışılmadık büyüklükte siparişler getirdi. Daily Sabah’ın aktardığına göre ASELSAN 23 Eylül ile 7 Ekim arasında yaklaşık 6 milyar dolarlık sözleşme duyurdu: Roketsan’dan hava savunma alt bileşenleri için 1,23 milyar avro; SSB’den uzun menzilli hava savunma sistemlerinin seri üretimi için 1 milyar avronun biraz üzerinde; yine SSB’den hibrit hava savunma sistemleri için şirket tarihinin en büyük tekil sözleşmesi olan 2,46 milyar avro; radarlar için 195 milyon dolar; ayrıca elektronik harp, elektro-optik, arayıcı başlık ve haberleşme alanlarında yeni ihracat siparişleri.

Şirket 27 Ekim 2026’da KAP’a yaptığı açıklamada yılın ilk dokuz ayında 14 milyar dolarlık yeni sözleşme imzaladığını ve bakiyenin 30,7 milyar dolara yükseldiğini bildirdi. Dokuz aylık hasılat reel olarak %28 artışla 151,5 milyar TL’ye ulaştı, FAVÖK marjı %26,8 oldu. Rakamları ASELSAN’ın 30,7 milyar dolarlık bakiyesi başlıklı haberimizde inceledik. Şirket, Çelik Kubbe üretim tesislerine yönelik büyük yatırım dahil olmak üzere kapasitesini de artırıyor.

Türk savunma sanayiindeki rolü

ASELSAN, milli tedarik zincirinin tam merkezinde yer alıyor. TUSAŞ, Roketsan, Baykar, STM, FNSS, Otokar ve tersaneler sensörleri ve elektroniği için ona dayanıyor; SSB de AESA radarlarından galyum nitrür modüllere ve kızılötesi dedektörlere kadar bir zamanlar ithal edilen teknolojileri yerlileştirmek için şirketi kullandı. Bu yoğunlaşma bir güç, çünkü Türk savunma sanayiine derin ve tek bir elektronik bilgi birikimi havuzu sağlıyor; ama aynı zamanda bir darboğaz yaratıyor: bir ASELSAN alt sistemindeki gecikme birden fazla programı etkileyebiliyor.

Şirket aynı zamanda büyük bir mühendis istihdamcısı ve üniversite araştırmalarının finansörü; ölçeği, küçük firmaların kaldıramayacağı uzun ve riskli geliştirme süreçlerini üstlenmesine imkân veriyor. 2026 Defense News Top 100 listesinde 2025 savunma geliri yaklaşık 4,46 milyar dolarla 40. sırada yer alıyor; bu, listedeki Türk şirketleri arasındaki en yüksek sıra.

Gelecek görünümü

Yıllık satışlarının birkaç katı büyüklüğündeki bakiyesiyle ASELSAN’ın kısa vadeli sorunu talep değil, teslimat. Çelik Kubbe teslimatları, F-16 ve KAAN için MURAD radar üretimi ve büyüyen ihracat portföyü fabrika kapasitesi, nitelikli işgücü ve bileşenler için yarışacak. Kur oynaklığı ve enflasyon muhasebesi manşet rakamların karşılaştırılmasını zorlaştırıyor; şirket bazı yarı iletkenlerde hâlâ yabancı tedarikçilere bağımlı. Yine de zamanında teslimat yapabilirse ASELSAN, küresel ilk 30 hedefine ulaşmaya ve Türkiye’nin savunma ekosistemindeki en önemli şirket olmayı sürdürmeye iyi konumda.

Sıkça sorulan sorular

ASELSAN’ın sahibi kim?

Hisselerin yaklaşık %74,2’si Türk Silahlı Kuvvetlerini Güçlendirme Vakfı’na (TSKGV) ait. Kalan hisseler Borsa İstanbul’da işlem görüyor.

ASELSAN ne üretiyor?

Askeri elektronik ve sistemler: radarlar, elektronik harp, elektro-optik, telsizler ve veri bağları, uzaktan komutalı silah istasyonları, savaş yönetim sistemleri ve Çelik Kubbe kapsamında KORKUT, HİSAR ve SİPER gibi eksiksiz hava savunma sistemleri.

ASELSAN ne kadar büyük?

2025’te yaklaşık 4,1 milyar dolar hasılat açıkladı ve 2026 Defense News Top 100 listesinde 40. sırada. Sipariş bakiyesi Eylül 2026 sonunda 30,7 milyar dolardı.

ASELSAN ihracat yapıyor mu?

Evet. Ürünleri yaklaşık 95 ülkede kullanılıyor ve 2025’te, Polonya ile yapılan 410 milyon dolarlık elektronik harp anlaşması dahil, 2 milyar doları aşan ihracat sözleşmesi imzaladı.

Öne çıkan görsel: ASELSAN’ın GÖKDENİZ 35 mm deniz yakın hava savunma sisteminin ölçekli modeli. Görsel: Rhk111, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons üzerinden.

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir