Pakistan, Fa’az Hava-Hava Füzesini Test Etti: İlk Yerli Tasarım
Pakistan, ülkede geliştirilen ilk hava-hava füzesi olan Fa’az’ın uçuş testini başarıyla yaptığını 3 Kasım 2026 Salı günü duyurdu. Pakistan Hava Kuvvetlerinin açıklamasına göre füzede bir terminal güdüm sistemi bulunuyor ve hava hedeflerini uzun menzillerde vurabiliyor. Ancak açıklamada menzil, hız ya da arayıcı başlık bilgisi yok.
- Pakistan, 3 Kasım 2026’da ilk yerli hava-hava füzesi olarak tanımladığı Fa’az’ın uçuş testinin başarılı olduğunu duyurdu
- Resmî açıklamaya göre füzede ‘son teknoloji’ bir terminal güdüm sistemi var ve hava hedeflerini ‘daha uzun menzillerde’ vurabiliyor
- Resmî olarak açıklanmayanlar: menzil, hız, arayıcı başlık türü, testin tarihi ve yeri, üretim ve hizmete giriş takvimi
- Pakistan Hava Kuvvetlerinin yayımladığı videoda füze bir JF-17’den atılıyor
- Fa’az’ın iki versiyonunun maketleri, Pakistan şirketi GIDS tarafından İstanbul’daki IDEF 2023’te sergilenmişti
Pakistan ordusu ne açıkladı?
Pakistan Hava Kuvvetleri Halkla İlişkiler Müdürlüğü açıklamayı resmî X hesabından Türkiye saatiyle 19.37’de (Pakistan saatiyle 21.37), 45 saniyelik bir videoyla paylaştı (DGPR PAF). Dawn gazetesinin aktardığına göre aynı metin, Pakistan ordusunun basın birimi ISPR tarafından da yayımlandı. Açıklamada test, ulusal havacılık ve savunma kabiliyetlerinde ‘önemli bir kilometre taşı’ olarak nitelendiriliyor ve Fa’az’ın Hava Kuvvetlerinin ‘operasyonel esnekliğini önemli ölçüde artıracağı’ belirtiliyor.
Atışı silahlı kuvvetlerin üst düzey subayları ile projede çalışan bilim insanları ve mühendisler izledi. Cumhurbaşkanı Asıf Ali Zerdari, Başbakan Şahbaz Şerif, Kara Kuvvetleri Komutanı ve Savunma Kuvvetleri Başkanı Mareşal Asım Münir ile kuvvet komutanları ekibi tebrik etti.
Açıklama testin nerede ve tam olarak ne zaman yapıldığını, füzeyi hangi uçağın attığını, nasıl bir hedef kullanıldığını ya da hedefin vurulup vurulmadığını söylemiyor. Seri üretim veya envantere giriş takvimine de değinilmiyor.
JF-17 bağlantısı
Hava Kuvvetlerinin videosunda füze, bir JF-17 Thunder’ın kanat altı istasyonundan atılıyor. Aviation Week ve Pakistanlı savunma analiz sitesi Quwa, uçağı 09-109 seri numaralı tek kişilik bir JF-17 olarak tanımladı; Quwa’ya göre bu, ilk üretim Blok 1 uçaklarından biri. JF-17, Çin ile birlikte geliştirildi ve Pakistan Havacılık Kompleksi (PAC) tarafından üretiliyor. Uçağın güncel versiyonu ve silahları için JF-17 Blok III rehberimize bakabilirsiniz.
Fa’az hava-hava füzesi hakkında bilinenler
Füzeyle ilgili ayrıntıların çoğu ordudan değil, pazarlamasını yapan şirketten geliyor. Pakistan’ın kamu savunma grubu Global Industrial and Defence Solutions (GIDS), İstanbul’daki IDEF 2023 fuarında iki versiyonun maketini sergilemişti: aktif radar arayıcılı Fa’az-RF ve görüntülemeli kızılötesi arayıcılı Fa’az-IIR. Quwa ve Dawn’ın aktardığı GIDS verilerine göre her ikisinin menzili 100 kilometrenin üzerinde, azami hızı Mach 3,5; menzili 180 kilometre olarak verilen Fa’az-2’nin ise geliştirme aşamasında olduğu belirtilmişti. Bu rakamların hiçbiri 3 Kasım açıklamasında yer almıyor ve bağımsız olarak doğrulanmış değil.
Dawn ve Quwa’nın görüşüne başvurduğu analistler, test edilen füzenin kızılötesi güdümlü Fa’az-IIR olduğunu değerlendiriyor. Quwa’ya göre programı Ulusal Mühendislik ve Bilim Komisyonu’na (NESCOM) bağlı Air Weapons Complex yürütüyor. Ordu bu iki bilgiyi de doğrulamadı.
Önceki gelişmeler
Dawn’ın aktardığı ISPR açıklamalarına göre Pakistan, Ekim 2026’da iki füze testi daha duyurmuştu: ekim başında menzili artırılmış Fatah-4 karadan atılan seyir füzesi, 13 Ekim’de ise Fatah-2’nin menzili artırılmış balistik versiyonu. Fa’az, bu son test serisinde hava hedeflerine yönelik ilk sistem.
Sektörel bağlam
Dawn, Pakistan Hava Kuvvetlerinin AIM-120 AMRAAM ve PL-15 dahil Amerikan ve Çin yapımı hava-hava füzelerine dayandığını hatırlatıyor. Yerli bir füze tedarik, modernizasyon ve kendi uçaklarına entegrasyon konusunda Pakistan’a daha fazla kontrol sağlar; ancak tek bir uçuş testi erken bir adım. Bir füzenin operasyonel ilan edilmesinden önce genellikle nitelik atışları, entegrasyon ve üretim aşamaları geliyor. Türkiye de TÜBİTAK SAGE’nin geliştirdiği Bozdoğan ve Gökdoğan hava-hava füzeleriyle benzer bir yol izliyor. Öncü füzelerin karşılaştırması için en iyi 10 hava-hava füzesi ve Meteor, AIM-120D ve PL-15 karşılaştırması yazılarımıza bakabilirsiniz.
Kaynaklar: Pakistan Hava Kuvvetleri DGPR resmî X hesabı, 3 Kasım 2026; Dawn’ın aktardığı ISPR açıklaması, 3–4 Kasım 2026; Aviation Week, 3 Kasım 2026; Quwa, 3 Kasım 2026.
