F-47 Bütçesi: ABD Yeni Savaş Uçağına Ne Kadar Harcıyor?

ABD, 2026 mali yılında F-47’ye yaklaşık 3,5 milyar dolar harcıyor; Pentagon 2027 mali yılı için Kongre’den yaklaşık 5 milyar dolar istedi. Bu tutarlar üretimi değil, geliştirmeyi karşılıyor: tasarım çalışmaları, yazılım, testler ve az sayıda deneme uçağı. Operasyonel bir filo kurmaya yetecek para henüz yayımlanmış hiçbir bütçede yer almıyor.

Bu rehber finansmanı yıl yıl sıralıyor, F-47 kaleminin içinde ve dışında neler olduğunu açıklıyor ve rakamların nerede taahhüt değil, plan olduğunu belirtiyor.

Yıl yıl F-47 finansmanı

2026-2031 mali yılları toplandığında kabaca 24 milyar dolar ediyor. Yalnızca 2026 rakamı yasalaşmış durumda. 2027 rakamı Kongre’nin değiştirebileceği bir talep; sonraki yıllar ise her yıl gözden geçirilen planlama rakamları.

ABD’de mali yıl 1 Ekim’de başlayıp 30 Eylül’de bitiyor; yani 2027 mali yılı 1 Ekim 2026’da başladı.

Bu para neyi karşılıyor?

Bunların tamamı araştırma, geliştirme, test ve değerlendirme ödeneği. Para, Boeing’in ve tedarikçilerinin tasarımı tamamlamasını, yazılımı yazıp sınamasını, yer test düzeneklerini kurmasını ve Hava Kuvvetleri’nin az sayıda diye tanımladığı deneme uçaklarını üretmesini karşılıyor.

Sözleşme maliyet artı teşvik primi türünde. Devlet Boeing’in maliyetlerini karşılıyor ve performansa göre artıp azalan bir prim ödüyor. Sözleşmenin değeri gizli; ancak karar dönemindeki haberler 20 milyar doların üzerinde olduğunu bildirmişti. Eski Hava Kuvvetleri Bakanı Frank Kendall da Ocak 2025’te geliştirmeyi tamamlamanın maliyeti için benzer bir rakam vermişti.

Bütçe belgeleri 2027 talebini tek bir kilometre taşına bağlıyor: bu ödeneğin “2028’de ilk uçuşu gerçekleştireceğini” söylüyor. Takvimi F-47 ne zaman uçacak yazımızda ele aldık.

F-47 kaleminin dışında kalan maliyetler

F-47 bütçesi uçağın ihtiyaç duyduğu her şeyi içermiyor. Bağlantılı birkaç programın kendi ödeneği var.

Bunların en büyüğü motor. İki NGAP sözleşmesinin her birinin tavanı 3,5 milyar dolar; program ise NGAP yazımızda anlattığımız gibi iki yıldan fazla gecikti. İnsansız kanat arkadaşları da ayrı bir program olarak finanse ediliyor.

Toplamları karşılaştırırken bu önemli. Yalnızca F-47’ye ait bir rakam, Hava Kuvvetleri’nin daha geniş NGAD sistemler ailesine harcadığı parayı olduğundan düşük gösterir.

Bütçe uzlaşı yasasından gelen para neden önemli?

2026 toplamının yaklaşık 900 milyon doları, 2025’te kabul edilen bütçe uzlaşı (reconciliation) yasasından geldi. Bu, olağan ödenek süreci dışında savunmaya ek para sağlayan bir defalık bir yasaydı; bu para kendiliğinden tekrarlanmıyor.

2027’de 5 milyar doların tamamı olağan takdiri bütçede yer alıyor. Yönetim bunu bir öncelik beyanı olarak sunuyor; bütçe belgelerinde “F-47’de kararlılıkla ilerlendiği” belirtiliyor. Bu aynı zamanda programın her yıl Hava Kuvvetleri bütçesindeki diğer bütün kalemlerle yarışması gerektiği anlamına geliyor.

Bu yarış gerçek. Sentinel füzesi, B-21 bombardıman uçağı ve süren F-35 alımları aynı hesaplardan besleniyor. 2024’teki duraklamanın nedenlerinden biri de bu baskıydı.

Karşılaştırma ve eksik parça

Donanma’nın F/A-XX’i, desteğin belirsiz olduğu durumun nasıl göründüğünü gösteriyor. Program 2026 mali yılında yaklaşık 1,7 milyar doları yalnızca Kongre parayı eklediği için aldı; Eylül 2026’daki sözleşme kararından önce hazırlanan 2027 talebi ise 140 milyon dolardı. F-47 hem Pentagon’dan hem Kongre’den daha istikrarlı destek gördü. İkisini F-47 ve F/A-XX yazımızda karşılaştırdık.

F-35’in yanında ise tutarlar farklı görünüyor. 2027 talebinde üç kuvvet için 85 F-35 var; bunların 38’i Hava Kuvvetleri’ne ait ve F-35A’nın tanesi kabaca 90 milyon dolar. Bunlar seri üretim uçakları. F-47’ye ayrılan para ise henüz tek bir seri üretim uçağı almıyor.

Eksik parça tedarik bütçesi. Yayımlanmış hiçbir bütçede operasyonel F-47’leri üretecek para yok; resmî bir birim fiyat da yok. Dış tahminler uçak başına 180 milyon ile 300 milyon dolar arasında; bunları F-47’nin maliyeti yazımızda inceledik. 185 uçak için en düşük tahmin bile 33 milyar doları aşan bir tutar anlamına geliyor.

Sık sorulan sorular

F-47 bütçesi ne kadar?

2026 mali yılında yaklaşık 3,5 milyar dolar. Pentagon 2027 mali yılı için yaklaşık 5 milyar dolar talep etti.

F-47 programı toplamda ne kadara mal olacak?

Resmî bir toplam yok. 2026-2031 mali yılları için açıklanan geliştirme planları kabaca 24 milyar dolar ediyor; üretim maliyetleri ise henüz bütçelenmedi.

Bütçe seri üretim uçaklarını karşılıyor mu?

Hayır. Mevcut ödenek geliştirme ve az sayıda deneme uçağı için.

Motor buna dahil mi?

Hayır. NGAP motoru ayrı finanse ediliyor; 2027 mali yılı için 513,7 milyon dolar talep edildi.

F-47 sözleşmesinin değeri ne?

Değer gizli. Karar dönemindeki haberler 20 milyar doların üzerinde olduğunu bildirdi.

Kongre ödeneği kesebilir mi?

Evet. Talepler ve sonraki yıllara ilişkin planlar bağlayıcı değil. Kongre şimdiye kadar programı destekledi.