Türkiye’nin Hangi Helikopterleri Var? T129 Atak, Gökbey, T-70

Kara Kuvvetleri 58 T129 Atak taarruz helikopteri, 64 Black Hawk, 10 Chinook ve Vietnam Savaşı döneminden kalma 150’den fazla Huey uçuruyor. Jandarma, Deniz Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri ve Emniyet’in de kendi filoları var. Nakliye helikopterlerinin çoğu eski; Türkiye bunları TUSAŞ’ın Ankara’da ürettiği üç hava aracıyla değiştiriyor: T-70 Black Hawk, Gökbey ve taarruz birlikleri için ağır sınıf T929 Atak 2.

Bu rehber envanteri tip tip ele alıyor, ardından bütün Türk helikopter programlarını yavaşlatan soruna, yani motora bakıyor.

Türkiye’nin hangi helikopterleri var?

En büyük kullanıcı açık farkla Kara Havacılık Komutanlığı. Filosu aşağıda yer alıyor.

Kara Kuvvetleri dışında Jandarma’nın 16 T129’u ve kendi Black Hawk’ları, Emniyet’in dört T129’u var; Deniz Kuvvetleri S-70B Seahawk’ları ve Kara Kuvvetleri’nden devralınan on AH-1W Super Cobra’yı uçuruyor, Hava Kuvvetleri de muharebe arama kurtarma için Cougar kullanıyor.

T129 Atak: taarruz helikopteri

T129, İtalyan A129 Mangusta’nın geliştirilmiş hali; TUSAŞ ile birlikte, Güneydoğu Anadolu’nun koşullarına, yani sıcak havaya ve yüksek dağlara göre yeniden tasarlandı. Beş tonluk hafif bir taarruz helikopteri; iki kişilik mürettebatı arka arkaya oturuyor. 20 mm’lik üç namlulu bir top ve dört pilonunda sekize kadar UMTAS tanksavar füzesi ya da on altı Cirit lazer güdümlü roketi taşıyor; ikisi de Roketsan üretimi. İlk seri üretim helikopteri 22 Nisan 2014’te Kara Kuvvetleri’ne teslim edildi; bugüne kadar 100’den fazla üretildi.

Yurt dışında Filipinler, Nijerya ve Somali’ye altışar adet satıldı; Bangladeş de 2025’te altı adet sipariş etti. En büyük sipariş olan Pakistan’ın 2018’deki 30 helikopterlik alımı ise aşağıda anlatılan bir nedenle hiç teslim edilemedi.

T929 Atak 2: ağır sınıf taarruz helikopteri

Atak 2, Amerikan AH-64 Apache ile aynı sınıfta. On tonla T129’un iki katı ağırlığında ve çok daha ağır bir silah yükü taşıyor: 30 mm top, UMTAS ve L-UMTAS füzeleri, Cirit roketleri ve havadan havaya füzeler. İlk uçuşunu 28 Nisan 2023’te yaptı. Kara Kuvvetleri onu zırhlı birlikleri için istiyor; Deniz Kuvvetleri de TCG Anadolu’daki Super Cobra’ların yerine bir sürümünü koymayı planlıyor. Bu gemiyi Türkiye’nin savaş gemileri rehberimizde anlattık.

Prototipler, Ukraynalı Motor Sich’ten alınan TV3-117 motorlarıyla uçuyor; şirket on dört motor tedarik etmeyi kabul etmişti. Hizmete girişin 2026’da başlaması planlanmıştı.

Black Hawk ve T-70: nakliye filosu

Black Hawk 1990’lardan beri Kara Kuvvetleri’nin standart nakliye helikopteri. Sikorsky ile varılan anlaşma kapsamında TUSAŞ, güncel S-70i modelini Aselsan yapımı yerli kokpitle T-70 adıyla Ankara’da üretiyor. İlk plan, Kara Kuvvetleri, Hava Kuvvetleri, Jandarma, Özel Kuvvetler, Emniyet ve Orman Genel Müdürlüğü arasında paylaşılacak 109 helikopterdi. Bunların 38’i tamamlandı. 2026’nın başında varılan anlaşmayla 39 helikopterlik yeni bir parti eklendi; şirket Farnborough fuarında üretimin yaklaşık 18 ay içinde yeniden başlayacağını açıkladı.

Bu helikopterlerin yerini aldığı Huey ve AB-205’ler envanterin en yaşlıları. Kara Kuvvetleri sonuncularını 2033’e kadar emekliye ayırmayı planlıyor. Karşılaştırma için Amerikan filosunu ABD ordusunun helikopterleri rehberimizde anlattık.

T625 Gökbey: yerli genel maksat helikopteri

Gökbey, bütünüyle Türkiye’de tasarlanan ilk helikopter. Altı ton sınıfında, çift motorlu, on iki yolcu taşıyan bir hava aracı; İtalyan AW139 ile aynı sınıfta. Program 2013’te başladı. İlk seri üretim helikopteri 29 Ekim 2024’te Jandarma’ya teslim edildi. İlk aşamada yirmi helikopter teslim ediliyor: yedisi Kara Kuvvetleri’ne, dördü Hava Kuvvetleri’ne, üçer tanesi de Jandarma, Emniyet ve Sahil Güvenlik’e. Sağlık Bakanlığı için de bir hava ambulansı sürümü sipariş edildi.

Chinook, Seahawk ve sıradaki proje

Türkiye Boeing’den on bir CH-47F Chinook aldı; bunların onu hizmette. Envanterde bir obüsü ya da hafif bir zırhlı aracı kaldırabilen tek helikopter bu. Denizde ise S-70B Seahawk, fırkateynlerden ve TCG Anadolu’dan denizaltı avlıyor.

Sıradaki proje T925; on ila on bir ton sınıfındaki bu nakliye helikopteri Cougar’ların, zamanla da Black Hawk’ların yerini alacak. TUSAŞ, 2030 ile 2040 arasında Türk envanterindeki 200’den fazla helikopterin değiştirilmesi gerekeceğini öngörüyor.

Motor sorunu

Bugüne kadar bütün Türk helikopterleri yabancı motorla uçtu ve bu, başka hükümetlere veto hakkı verdi. T129’un motorunu Honeywell ile Rolls-Royce’un ortak girişimi LHTEC üretiyor ve motorun ihracatı için Amerikan lisansı gerekiyor. Washington, Pakistan’ın 30 helikopteri için bu lisansı vermedi; 1,5 milyar dolarlık satış 2018’den beri askıda.

Türkiye’nin yanıtı, TEI’nin Eskişehir’de ürettiği 1.400 beygirlik turboşaft motor TS1400. Motor Gökbey’de uçtu ve T129 için de düşünülüyor. Neredeyse iki katı güç gerektiren Atak 2 için Türkiye Ukrayna’ya yöneldi; bu sınıftaki yerli motor hâlâ geliştirme aşamasında. İkisi de seri üretime girene kadar Türk helikopterlerinin ihracatı, Washington’da alınan kararlara ve savaştaki bir ülkedeki bir fabrikaya bağlı kalacak.

Sıkça sorulan sorular

Türkiye’nin kaç taarruz helikopteri var?

Kara Kuvvetleri’nde 58, Jandarma’da 16, Emniyet’te dört T129 Atak bulunuyor. Deniz Kuvvetleri ayrıca on eski AH-1W Super Cobra uçuruyor.

T129 Atak nedir?

TUSAŞ’ın İtalyan A129 Mangusta’dan geliştirdiği beş tonluk taarruz helikopteri. 20 mm top, UMTAS tanksavar füzeleri ve Cirit güdümlü roketleri taşıyor.

Türkiye kendi helikopterini üretiyor mu?

Evet. TUSAŞ T129 Atak’ı, lisansla T-70 Black Hawk’ı ve yerli tasarım Gökbey’i üretiyor; ağır sınıf T929 Atak 2’yi de test ediyor.

Atak 2 nedir?

T929 Atak 2, AH-64 Apache sınıfında on tonluk bir taarruz helikopteri. İlk uçuşunu 28 Nisan 2023’te yaptı ve hâlâ uçuş testlerinde.

Türkiye’de Black Hawk helikopteri var mı?

Evet. Kara Kuvvetleri’nde 64 adet var; 16’sı Türkiye’de üretilen T-70. 2026’nın başında 39 helikopterlik yeni bir parti için anlaşmaya varıldı.

Türk helikopterlerini hangi ülkeler aldı?

Filipinler, Nijerya ve Somali T129 kullanıyor; Bangladeş de sipariş verdi. Pakistan’a 30 helikopterlik satış, ABD motor ihracat lisansı verilmediği için gerçekleşmedi.