Türkiye’nin Savaş Uçakları: F-16, Eurofighter ve KAAN

Türk Hava Kuvvetleri iki tip savaş uçağı kullanıyor ve ikisi de Amerikan yapımı: yaklaşık 240 F-16C/D ile birkaç düzine F-4E Phantom. Yerlerini alacak üç uçak farklı hızlarda yolda. İngiltere 2030’dan itibaren teslim edilmek üzere 20 Eurofighter Typhoon üretiyor, Katar ve Umman’dan 24’e kadar ikinci el Typhoon gelecek, Türk tasarımı KAAN ise uçuş testlerinde ve ilk teslimatlar için 2028 sözü verildi.

Bu rehber Türkiye’nin bugün ne uçurduğunu, ne sipariş ettiğini ve F-35’in üretimine katılmış bir NATO hava kuvvetinin neden bu uçağa sahip olmadığını anlatıyor.

Türkiye’nin hangi savaş uçakları var?

İkisi hizmette, ikisi siparişte, biri geliştirme aşamasında. Aşağıdaki sayılar, AeroCorner’ın Ekim 2026’da derlediği FlightGlobal filo verilerine ve Polonya merkezli Doğu Araştırmaları Merkezi’ne (OSW) dayanıyor.

Savaş uçaklarının arkasında dört Boeing E-7T havadan erken ihbar uçağı ve yedi KC-135R tanker uçağı var; bölgede bu ölçüde destek filosuna sahip hava kuvveti az.

F-16 filosu: büyük, yaşlanan ve yurt içinde modernize edilen

F-16, 1987’den beri hava gücünün belkemiği; filonun büyük bölümü lisans altında Türkiye’de monte edildi. En yeni uçaklar olan 30 Blok 50+, 2011 ve 2012’de teslim alındı. Geri kalanların çoğu 1980’ler ve 1990’lardan kalma; OSW, 230-240 uçağın yaklaşık 150’sinin göreve hazır olduğunu tahmin ediyor.

Washington Ocak 2024’te 40 yeni Blok 70 uçağı ve 79 modernizasyon kitini kapsayan paketi onayladı. Ankara aynı yıl içinde kitlerden vazgeçti ve uçakları kendi imkânlarıyla modernize etmeyi seçti. Özgür programı, en eski Blok 30’lardan başlayarak uçaklara yerli aviyonik, yerli AESA radar, yerli elektronik harp donanımı ve yerli silahlar takıyor. Yaklaşık 7 milyar dolar değerindeki 40 yeni uçağın sözleşmesi ise hâlâ imzalanmadı. OSW’ye göre görüşmeler kaynak kodları yüzünden tıkandı; Türkiye kendi füzelerini ve radarlarını entegre edebilmek için bu kodları istiyor.

Eurofighter Typhoon: üç kaynaktan 44 uçak

Typhoon bir ara çözüm. Türkiye, İngiltere Başbakanı Keir Starmer’ın Ankara ziyareti sırasında, 27 Ekim 2025’te 20 yeni Tranş 4 uçak için imza attı. Londra anlaşmanın değerini 8 milyar sterlin olarak açıkladı. Millî Savunma Bakanlığı ise uçaklar, teçhizat ve silahlar için yaklaşık 5,4 milyar sterlin rakamını verdi. Uçakların altısı 2030’da, sekizi 2031’de, altısı 2032’de teslim edilecek.

Ankara uçaklara daha erken kavuşmak için Körfez’e yöneldi. ECRS Mk0 AESA radarlı 12 Tranş 3A uçak için Katar’la anlaşma tamamlandı, Umman’dan 12 uçak daha alınması için görüşmeler sürüyor. 25 Mart 2026’da imzalanan destek sözleşmesi 10 pilotun ve 100 yer personelinin İngiltere’de eğitilmesini kapsıyor. Ekim 2026 başı itibarıyla ikinci el uçakların hiçbiri Türk envanterinde sayılmıyordu.

Silahlar da en az uçak kadar önemli. Pakette, Türk F-16’larının taşıdığı AMRAAM’dan daha uzun menzilli, ramjet motorlu havadan havaya füze MBDA Meteor ile yer hedeflerine karşı kullanılan Brimstone füzesi yer alıyor. Yunanistan Meteor’u Rafale uçaklarında zaten kullanıyor. Typhoon aynı füzeyi 2030’dan itibaren Türkiye’ye de kazandıracak.

KAAN: Türkiye’nin kendi ürettiği savaş uçağı

KAAN ilk uçuşunu 21 Şubat 2024’te, ikincisini aynı yılın mayıs ayında yaptı. TUSAŞ sonraki iki yılı yeni uçakları üretmekle geçirdi. 13 Şubat 2026’da üç prototipi gösterdi, mayısta 20 Blok 10 seri üretim uçağı için sözleşme imzaladı ve 31 Temmuz’da ikinci prototipin taksi testlerine başladı. Teslimatlar için 2028 sözü veriliyor; Endonezya 2025’te 48 uçak almak üzere anlaştı.

Uçak 20,3 metre uzunluğunda, azami kalkış ağırlığı 34,75 ton ve Mach 1,8 hız için tasarlandı. Zayıf noktası motoru. Bugüne kadar üretilen her KAAN, F-16’nın da motoru olan iki adet Amerikan General Electric F110 kullanıyor; ABD hükümeti Haziran 2026’da Blok 10 partisi için 705 milyon dolarlık F110 satışını onaylama sürecini başlattı. Yerli TF35000 motorunun yaklaşık 2032’den önce uçağa entegre edilmesi beklenmiyor. O zamana kadar program, Türkiye’yi F-35’ten çıkaran ülkenin vereceği ihracat lisansına bağlı. KAAN ile Güney Kore’nin KF-21’ini karşılaştırdığımız yazı iki tasarımın farklarını ortaya koyuyor.

Türkiye’nin neden F-35’i yok?

Türkiye 2002’den itibaren F-35 programının ortağıydı, uçak için parça üretti ve 100 uçak almayı planladı. Rus yapımı S-400 hava savunma füzelerini teslim almasının ardından Temmuz 2019’da programdan çıkarıldı; Aralık 2020’de savunma tedarik kurumuna ABD yaptırımı geldi. Türkiye için üretilmiş uçaklar hiç teslim edilmedi.

Ankara vazgeçmiş değil ve mesele 2019’dan beri hiç olmadığı kadar çözüme yakın. Millî Savunma Bakanı Yaşar Güler Kasım 2024’te Türkiye’nin 40 uçak istediğini söyledi. ABD Başkanı Donald Trump, 7 Temmuz 2026’da Ankara’daki NATO zirvesinde Washington’ın yaptırımları kaldıracağını ve olası bir F-35 satışı konusunda karar vereceğini açıkladı. Ancak ABD yasaları, S-400’ler Türkiye’de bulunduğu sürece uçağın devrine izin vermiyor. Türk basını aynı ay Ankara’nın sistemi bir Körfez ülkesine satmaya hazırlandığını yazdı; Millî Savunma Bakanlığı ise yalnızca sistemin geleceğine ilişkin çalışmaların sürdüğünü doğruladı. Bu konu netleşene kadar F-35 kapalı kalıyor.

Bundan sonra ne olacak?

Plan üç ayrı takvime göre işliyor. İkinci el Typhoon’ların 2027’ye kadar bir ölçüde yetenek kazandırması bekleniyor. Yeni Typhoon’lar ve ilk KAAN’lar 2028 ile 2032 arasında gelecek. Yerini F-35’e bırakması planlanan F-4E’ler en az 2030’a kadar uçacak. Bu dönemin büyük bölümünde fiilen savaşacak uçak yine eski F-16 olacak.

Eğitim uçakları savaş uçaklarından hızlı ilerliyor. Hava Kuvvetleri için üretilen ilk Hürjet jet eğitim uçağı 30 Ağustos 2026’da uçtu, ilk iki Hürkuş II turboprop uçağı 28 Eylül’de teslim edildi.

Sıkça sorulan sorular

Türkiye’nin kaç savaş uçağı var?

Yaklaşık 240 F-16C/D ve birkaç düzine F-4E Phantom; toplamda kabaca 260 ila 290 muharip uçak. F-16’ların yaklaşık 150’si göreve hazır kabul ediliyor.

Türkiye’nin F-35’i var mı?

Hayır. Rus yapımı S-400 füzelerini satın alması nedeniyle 2019’da programdan çıkarıldı.

Türkiye Eurofighter Typhoon uçaklarını ne zaman alacak?

İngiltere’den gelecek yeni uçakların 2030-2032 arasında teslim edilmesi planlanıyor. Katar’dan alınan ikinci el uçakların daha erken gelmesi, 2027’de de operasyonel uçuşlara başlaması bekleniyor.

KAAN beşinci nesil bir savaş uçağı mı?

Türkiye onu böyle tanıtıyor. Gövde içi silah yuvaları ve düşük görünürlük için şekillendirilmiş bir gövdesi var; ancak OSW, görünmezlik ve sensörler bakımından F-35’in hayli gerisinde olduğunu değerlendiriyor. Uçak şu an F-16 motorlarıyla uçuyor.

Türkiye’nin kaç F-16’sı var?

230 ile 240 arasında; çoğu Blok 30, 40 ve 50.

KAAN ne zaman hizmete girecek?

İlk 20 Blok 10 uçağın 2028’den itibaren teslim edilmesi sözleşmeye bağlandı.