ABD’li Yetkililer: ABD, DMO’nun Uçağa Ateş Açmasının Ardından İran’ın Keşm Adası’nı Vurdu
ABD kuvvetleri, 2 Kasım Pazartesi gecesi Hürmüz Boğazı’ndaki İran’a ait Keşm Adası’nda hedefleri vurdu. Bu bilgi, ABD basınına isimlerinin açıklanmaması koşuluyla konuşan birkaç ABD’li yetkiliden geliyor. Yetkililer saldırıyı sınırlı ve savunma amaçlı olarak niteledi; gerekçe olarak da İran Devrim Muhafızları Ordusu’nun (DMO) bir ABD uçağına ateş açmasını gösterdi. Pentagon ve ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) saldırıları resmen doğrulamadı.
- İran devlet ajansı IRNA, 2 Kasım Pazartesi gecesi Keşm Adası’nda art arda beş patlama duyulduğunu, bazı sakinlerin adanın üzerinde iki uçak gördüğünü bildirdi
- Adlarının açıklanmaması koşuluyla CBS News, AP ve Axios’a konuşan ABD’li yetkililer, DMO’nun bir ABD uçağına ateş açması üzerine sınırlı ve ‘savunma amaçlı’ saldırılar yapıldığını söyledi
- Axios’un aktardığı bir ABD’li yetkiliye göre bir ABD savaş uçağı adadaki bir DMO karadan havaya füze rampasını imha etti
- ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM), 3 Kasım saat 10.00 (İstanbul) itibarıyla açıklama yapmamıştı
- DMO ayrıca bir MQ-9 düşürdüğünü ve iki MQM-170’i indirdiğini iddia etti; ABD herhangi bir kaybı doğrulamadı
ABD’li yetkililer ne diyor?
Saldırıları ilk olarak Wall Street Journal duyurdu. CBS News’e konuşan çok sayıda ABD’li yetkili, Amerikan kuvvetlerinin Hürmüz Boğazı yakınındaki İran hedeflerine “sınırlı savunma saldırıları” düzenlediğini söyledi. Üst düzey bir askeri yetkili, hedefin Keşm Adası olduğunu ve saldırının DMO’nun bir ABD uçağına ateş açmasına karşılık yapıldığını belirtti (CBS News). AP’nin aktardığı bir ABD’li yetkiliye göre hedef, “ABD unsurlarına karşı karadan havaya füze kullanan İranlılar”dı.
Axios’un kaynak gösterdiği ABD’li yetkili daha ayrıntılı bir anlatım sundu: DMO, boğaz üzerinde bir ABD uçağına füze ateşledi; ardından bir ABD savaş uçağı, Keşm’deki DMO karadan havaya füze rampasını meşru müdafaa kapsamında imha etti (Axios haberi, Iran International aracılığıyla). Fox News da bir yetkiliye dayanarak bunun “ABD’nin genişletilmiş saldırılarının başlangıcı” olmadığını aktardı. Wall Street Journal ise saldırıyı, son haftalarda kamuoyuna duyurulmadan yapılan küçük çaplı bir dizi operasyonun parçası olarak tanımladı; amacın tam ölçekli harekâta dönüş sinyali vermemek olduğunu yazdı.
Pentagon soruları CENTCOM’a yönlendirdi; CENTCOM yorum taleplerine yanıt vermedi (USA Today). 3 Kasım saat 10.00 (İstanbul) itibarıyla CENTCOM’un internet sitesinde ve resmi X hesabında bir açıklama bulamadık. Saldırıya katılan uçağın tipi, kullanılan mühimmat ve hasar tespiti açıklanmadı.
İran ne diyor?
IRNA, adada art arda beş şiddetli patlama yaşandığını, patlamaların şiddetinin Keşm’in kendisinde isabet olabileceğini düşündürdüğünü ve sakinlerin adanın üzerinde iki uçak gördüğünü bildirdi; yerel ve il yetkilileri bir açıklama yapmadı (IRNA, Iran International aracılığıyla). Yarı resmi Fars ajansı, Bender Lenge limanında da denizden gelen patlama sesleri duyulduğunu yazdı (Al Jazeera).
Haberin yazıldığı saatte İranlı yetkililer patlamaları ABD’nin bir eylemiyle ilişkilendirmemişti. DMO aynı gece Tasnim ajansı üzerinden iki açıklama yaptı. İlkinde, ulusal entegre hava savunma ağına bağlı yeni hava savunma sisteminin Hürmüz Boğazı’nın doğusunda “55’inci” MQ-9’u önleyip imha ettiğini öne sürdü (Tasnim). İkincisinde, DMO Hava-Uzay Kuvvetleri’ne ait elektronik harp sistemlerinin Keşm’in güneyinde iki ABD MQM-170 keşif İHA’sını indirdiğini ve bu tipten ele geçirdiği İHA sayısının dörde çıktığını iddia etti (Tasnim). ABD ordusu herhangi bir hava aracı kaybını doğrulamadı; bu iddialar bağımsız olarak teyit edilemedi.
Keşm Adası neden önemli?
Keşm, Basra Körfezi’nin en büyük adası ve Hürmüz Boğazı’nın en dar bölümünde, Umman’ın Musandam Yarımadası’nın karşısında yer alıyor. Buradaki bir hava savunma ya da İHA mevzii ana deniz ticaret yollarını kapsama alanına alabiliyor. General Atomics üretimi MQ-9 Reaper, uzun havada kalış süreli silahlı bir keşif-gözetleme İHA’sı. MQM-170 Outlaw ise başlangıçta hava hedefi olarak geliştirilen, keşif amacıyla da kullanılan pervaneli küçük bir insansız hava aracı.
Önceki gelişmeler
ABD ada üzerindeki hedefleri ilk kez vurmuyor. CENTCOM, 2 Haziran 2026’da bölge genelindeki İran füze ve İHA saldırılarının ardından Keşm’deki bir İran askeri yer kontrol istasyonuna “meşru müdafaa saldırıları” yaptığını açıklamıştı (CENTCOM). Ekim sonunda CENTCOM Komutanı Oramiral Brad Cooper boğaz üzerinde uçmuş ve ana geçiş rotalarının “açık ve güvenli” olduğunu söylemişti (haberimiz). Ticari gemilere saldırılar ise sürdü; 1 Kasım’da Suudi Arabistan açıklarında Largo Atom tankeri vuruldu (haberimiz).
Diplomatik arka plan
Saldırılar, 28 Şubat’ta ABD ve İsrail’in İran’a düzenlediği saldırılarla başlayan savaşı sona erdirmek için Katar öncülüğündeki arabulucuların dolaylı ABD-İran görüşmelerini sürdürdüğü bir döneme denk geldi. ABD Başkan Yardımcısı JD Vance pazartesi günü, kendisinin ve Başkan Donald Trump’ın müzakere yoluyla bir anlaşma ihtimali konusunda “oldukça iyimser” olduğunu söyledi (The Guardian). IRNA’nın aktardığına göre İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi görüşmelerin “çok yoğun” sürdüğünü, ancak ABD’nin olası bir askeri operasyonunun “daha acı ve güçlü” bir karşılık göreceğini söyledi. Saldırılar ayrıca 3 Kasım’daki ABD ara seçimlerinin arifesinde gerçekleşti.
Kaynaklar: CBS News; AP; Axios ve IRNA (Iran International aracılığıyla); Tasnim (DMO açıklamaları); Al Jazeera (Fars haberi); USA Today; The Guardian; CENTCOM’un 2 Haziran 2026 tarihli açıklaması. ABD tarafına ait bilgiler isimlerinin açıklanmasını istemeyen yetkililerden geliyor. CENTCOM ya da İranlı yetkililer resmi açıklama yaparsa haberi güncelleyeceğiz.
