AKSUNGUR Nedir? Teknik Özellikleri, PD170 Motoru, Mühimmatı ve Kullanıcıları

AKSUNGUR Nedir? Teknik Özellikleri, PD170 Motoru, Mühimmatı ve Kullanıcıları

AKSUNGUR, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin (TUSAŞ) geliştirdiği çift motorlu, orta irtifa uzun havada kalışlı (MALE) insansız hava aracıdır. Gece ve gündüz istihbarat, gözetleme, keşif ve taarruz görevleri için tasarlandı. ANKA’dan türetilen AKSUNGUR ilk uçuşunu 20 Mart 2019’da yaptı, ilk saha görevine ise 2021’in ikinci çeyreğinde başladı. TUSAŞ’ın verilerine göre kanat açıklığı 24 m, azami kalkış ağırlığı 3.300 kg, faydalı yükü 750 kg’ın üzerinde. Havada kalış süresi 50 saate, servis tavanı 40.000 ft’e kadar çıkıyor. Kasım 2023’ten bu yana iki adet yerli TEI-PD170 turbodizel motorla uçuyor. Yurt dışında Kırgızistan ve Nijer’de hizmette olduğu kamuoyuna gösterildi.

Kısa bilgiler
  • Üretici: TUSAŞ, Ankara. Şirket TSKGV’nin bağlı ortaklığı, Savunma Sanayii Başkanlığı’nın (SSB) iştirakidir
  • Sınıf: İSTKT ve taarruz görevli, görüş hattı ötesi kontrol için SATCOM’lu çift motorlu MALE İHA
  • İlk uçuş: 20 Mart 2019, 4 saat 20 dakika, otomatik kalkış ve iniş (TUSAŞ)
  • TUSAŞ verileri: 24 m kanat açıklığı, 12,5 m uzunluk, 3.300 kg azami kalkış ağırlığı, 750+ kg faydalı yük, 50 saate kadar havada kalış, 40.000 ft
  • Motor: iki adet TEI-PD170 turbodizel (AKSUNGUR’un PD170 ile ilk uçuşu Kasım 2023)
  • Kamuoyuna açık kullanıcılar: Türkiye; Kırgızistan (Sınır Servisi, Ekim 2023); Nijer (Eylül 2025’te tanıtıldı). Nijerya 12 adedi “beklenen” uçaklar arasında gösteriyor (Ekim 2026)

AKSUNGUR nedir?

AKSUNGUR, TUSAŞ’ın ANKA ailesinin ortasında yer alır. Tek motorlu ANKA’dan büyüktür. Jet motorlu, uçan kanat tasarımlı ANKA-III’ten farklı olarak klasik pervaneli yapıyı korur: çift kuyruk kirişli gövde, yüksek kanat ve TUSAŞ’ın çift turbo şarjlı dizel olarak tanımladığı iki pistonlu motor. Şirket, AKSUNGUR’u ANKA platformundan yola çıkarak yaklaşık 18 ayda geliştirdiğini açıkladı. Aviyonik mimarisi ve yer segmenti de ANKA ve ANKA-III ile ortaktır (TUSAŞ ürün sayfası; TUSAŞ).

TUSAŞ, AKSUNGUR’u “yüksek faydalı yük kapasiteli İHA” olarak tanıtıyor. Taşıyabildiği yükler arasında elektro-optik/kızılötesi kamera, yer hareketli hedef göstergeli sentetik açıklıklı radar, sinyal istihbaratı ve elektronik harp sistemleri, uydu haberleşmesi ve telsiz röle bulunuyor. Silah seçenekleri ise TUSAŞ’a göre hassas güdümlü bombalar, lazer güdümlü roketler ve tanksavar füzeleri. Sistemde yedekli uçuş kontrol bilgisayarları ve veri linkleri var. Otomatik kalkış ve iniş yapabiliyor, link koparsa üsse kendiliğinden dönüyor. İniş takımları gövdeye çekiliyor, kanat ve kuyrukta buz önleme sistemi bulunuyor.

AKSUNGUR teknik özellikleri

Aşağıdaki değerler üreticinin verileridir ve 15 Kasım 2026’da TUSAŞ’ın ürün sayfasından alınmıştır. Bağımsız olarak doğrulanmamıştır.

ParametreTUSAŞ verisi
Kanat açıklığı24 m
Uzunluk / yükseklik12,5 m / 3,84 m
Azami kalkış ağırlığı3.300 kg
Faydalı yük kapasitesi750+ kg (aynı sayfanın metninde “1 ton”)
Havada kalış50 saate kadar
Servis tavanı40.000 ft
Veri linki / SATCOM menzili250+ km / 5.000+ km
Motor2 × turbo şarjlı dizel (TEI-PD170; TEI’ye göre her biri 172 hp ±2)

İki noktaya dikkat etmek gerekiyor. Birincisi faydalı yük: tabloda 750 kg’ın üzeri yazıyor, ancak aynı sayfanın metni ve TUSAŞ’ın 2025 tarihli bir açıklaması 1 tonluk faydalı yükten söz ediyor. İkincisi havada kalış: “50 saate kadar” bir tasarım değeri. TUSAŞ’ın kendi anlattığı en uzun uçuş 49 saat. Bu sayfanın önceki İngilizce sürümünde AKSUNGUR’un 50 saati “kanıtladığı” yazıyordu; bu bilgi yanlıştı ve düzeltildi.

Motor: TEI-PD170

AKSUNGUR’un motorları TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) üretimi TEI-PD170 turbodizel motorlardır. Motor, MALE sınıfı İHA’lar için Türkiye’nin ilk yerli ve millî havacılık motorunu geliştirmek amacıyla SSB himayesinde başlatılan projenin ürünüdür. TEI’nin verdiği değerler şöyle: 172 hp (±2) güç, iki kademe seri turboşarj, 162 kg kuru ağırlık ve 45.000 ft tavan. Motor JP-8, JET A-1, JP-5 veya EN 590 yakıtla çalışabiliyor. PD170 ilk uçuşunu 27 Aralık 2018’de ANKA ile yaptı, 2019’da seri üretime geçti (TEI).

TUSAŞ’a göre AKSUNGUR, millî PD170 motorla ilk kez Kasım 2023’te uçtu. Bu uçuşta 30.000 ft’e çıktı ve 41 saat havada kaldı. 16 Nisan 2025’te Mürted’den PD170 motorlarıyla kalkarak 40.000 ft’e ulaştı ve önceki 37.500 ft rekorunu geçti. Bu uçuşta ASELSAN’ın AF500 kamerası ile ASPİLSAN’ın ısıtıcılı bataryası da kullanıldı (TUSAŞ). TEI ise kendi sayfasında AKSUNGUR ile tek sortide 45 saat ve 42.000 ft rekoru verildiğini belirtiyor. Bu rakamlar TUSAŞ’ınkilerden yüksek; iki şirket de farkı açıklamıyor.

2019’daki bazı haberler AKSUNGUR’un ilk uçuşunu PD170 ile yaptığını yazmıştı. TUSAŞ ise AKSUNGUR’un PD170 ile ilk uçuşunu Kasım 2023 olarak veriyor. Önceki uçuşlarda hangi motorun kullanıldığını TUSAŞ kamuoyuna açıklamadığı için burada bir motor adı vermiyoruz.

Mühimmat ve test kilometre taşları

  • 20 Mart 2019: otomatik kalkış ve iniş ile 4 saat 20 dakikalık ilk uçuş (TUSAŞ’ın 21 Mart 2019 açıklaması).
  • Tam mühimmat yükü: TUSAŞ’a göre AKSUNGUR, altı istasyonunun tamamında ROKETSAN’ın 12 adet MAM-L akıllı mikro mühimmatıyla 20.000 ft’te 28 saat uçtu. Tam mühimmat kapasitesiyle ilk kez bir günden uzun uçmuş oldu (TUSAŞ).
  • Entegrasyon: TUSAŞ’a göre üç farklı EO/IR kamera, iki farklı SATCOM, 500 lb sınıfı TEBER-81/82 ve KGK-82 sistemleri ile PD170 motoru entegre edildi.
  • 13 Mart 2025: PD170 motorlarıyla 30.000 ft’e çıkan AKSUNGUR, ASELSAN’ın LGK-81 ve LGK-82 lazer güdüm kitli mühimmatlarını iki ayrı istasyondan art arda bıraktı. TUSAŞ hedeflerin tam isabetle vurulduğunu açıkladı (TUSAŞ).
  • 16 Nisan 2025: PD170 motorlarıyla 40.000 ft.
  • Ekim 2026, TURNAs-26: Deniz Kuvvetleri’nin İnsansız Deniz Sistemleri Tatbikatı’nda AKSUNGUR, Ankara’dan uydu kontrolüyle Antalya açıklarına uçtu. Burada pod içinden ASELSAN’ın üç adet aselBUOY 100P’sini ve bir sonobuoy’u denize bıraktı. Ardından yaklaşık dört saat boyunca akustik verileri Ankara’daki yer istasyonuna aktardı. TUSAŞ, aselBUOY’un ilk kez bir İHA’dan atıldığını açıkladı (haberimiz, İngilizce; ayrıntılar için Envanter Medya).

Türkiye’deki görevleri ve sivil kullanımı

TUSAŞ’a göre AKSUNGUR ilk saha görevine 2021’in ikinci çeyreğinde başladı ve sahada 1.000 saati aştı. Türk envanterindeki sayısı açıklanmadı. Kamuoyunun bildiği görevlerinin bir kısmı sivil nitelikte. Orman Genel Müdürlüğü, 1 Haziran 2021’den bu yana AKSUNGUR’u yangın tespiti için kullanıyor (TUSAŞ). Şubat 2023 depremlerinden sonra AFAD’a görüntü aktardı. Turkcell ile geliştirilen baz istasyonunu Adıyaman ve Hatay üzerinde taşıyarak depremzedeler ile kurtarma ekiplerinin haberleşmesine destek verdi (TUSAŞ).

İhracat müşterileri

  • Kırgızistan: Kırgızistan Cumhurbaşkanlığı basın servisi 28 Ekim 2023’te, AKINCI ve AKSUNGUR İHA’larının Ulusal Güvenlik Devlet Komitesi’ne bağlı Sınır Servisi’nin envanterine girdiğini duyurdu. Açıklamaya göre alım devlet bütçesinden karşılandı (Kabar). Adet verilmedi.
  • Nijer: APA’nın 29 Eylül 2025’te aktardığına göre AKSUNGUR, Savunma Bakanı Orgeneral Salifou Mody’nin ziyareti sırasında Niamey’deki 101 No’lu Hava Üssü’nde tanıtıldı. Bilgi, silahlı kuvvetlerin ulusal televizyonda yayımlanan haftalık bülteninden geliyor. Bültene göre alım Nisan 2025’te duyurulmuştu ve 12 Nijerli personel Türkiye’de eğitim aldı (APA).
  • Nijerya (satış teyit edilmedi): Nijerya Hava Kuvvetleri 25 Ekim 2026’da 12 AKSUNGUR’u “beklenen ilave hava araçları” arasında gösterdi. Sözleşme, bedel ya da teslimat tarihi açıklamadı (haberimiz).

Bu ülkelerle ilgili sözleşme bedelleri ve teslimat adetleri ne TUSAŞ ne de SSB tarafından açıklandı.

AKSUNGUR’un yeri

TUSAŞ’ın ürün yelpazesinde AKSUNGUR, ANKA‘nın üzerinde konumlanan, daha ağır ve daha uzun süre havada kalabilen seçenektir. ANKA-III ise ailenin hâlâ testte olan jet motorlu uçan kanat üyesidir. TUSAŞ’ın öne çıkardığı güçlü yanları havada kalış süresi, faydalı yük ve uydu üzerinden kontrol. Bu yüzden taarruz testlerinin yanında uzun deniz ve afet görevlerinde de kullanıldı. Tedarik zincirindeki yerlileşmeyi de gösteriyor: motor TEI’den, kamera ve lazer güdüm kitleri ASELSAN’dan, batarya ASPİLSAN’dan, mühimmat ROKETSAN’dan geliyor. Aynı Türk pazarında Baykar’ın çift turboproplu AKINCI‘sı daha büyük bir taarruz İHA’sıdır. Genel tablo için Türkiye’nin İHA envanteri rehberimize ve TUSAŞ şirket profiline bakabilirsiniz.

Sık sorulan sorular

AKSUNGUR’u kim üretiyor?

Ankara’daki Türk Havacılık ve Uzay Sanayii (TUSAŞ). PD170 motorları TUSAŞ Motor Sanayii (TEI) üretiyor.

AKSUNGUR ne kadar süre havada kalabiliyor?

TUSAŞ’ın tasarım değeri “50 saate kadar”. TUSAŞ’ın açıkladığı en uzun uçuş 49 saat; millî PD170 motorla ise 41 saat açıklandı.

AKSUNGUR ne kadar faydalı yük taşıyor?

TUSAŞ’ın teknik tablosuna göre 750 kg’ın üzerinde; TUSAŞ’ın diğer metinlerinde 1 tonluk faydalı yük kapasitesinden söz ediliyor. Altı istasyonda 12 MAM-L ile uçtu.

AKSUNGUR’u hangi ülkeler kullanıyor?

Türkiye, Kırgızistan (Sınır Servisi, Ekim 2023’ten itibaren) ve Nijer (Eylül 2025’te tanıtıldı). Nijerya 12 adedi “beklenen” uçaklar arasında gösteriyor, ancak bir sözleşme açıklanmadı.

AKSUNGUR ile ANKA aynı İHA mı?

Hayır. AKSUNGUR, ANKA’dan türetildi ve onunla aynı aviyonik ve yer sistemlerini kullanıyor; ancak daha büyük, çift motorlu ve daha fazla yük taşıyan bir hava aracı.

Kaynaklar

Son güncelleme: 15 Kasım 2026. Arşiv fotoğrafı: TEKNOFEST 2019, İstanbul, 17 Eylül 2019; Fotoğraf: CeeGee / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0, kırpılmıştır.

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir