F-47 Ne Kadar Hızlı? Azami Hız, Süperseyir ve Mach 2+ Ne Anlama Geliyor?

ABD Hava Kuvvetleri F-47 için tek bir hız rakamı verdi: Mach 2+, yani ses hızının iki katından fazlası. Bu, yüksek irtifada saatte kabaca 2.100 kilometreye karşılık geliyor; F-22 ile aşağı yukarı aynı, F-35’in Mach 1,6’lık hızının ise epey üzerinde.

Daha yararlı olan rakam, yani uçağın art yakıcı kullanmadan ne kadar hızlı seyredebildiği açıklanmadı. Bu yazıda bilinenleri, seyir hızının neden azami hızdan daha önemli olduğunu ve motor tercihinin neye işaret ettiğini anlatıyoruz.

Resmî rakam

Rakam, dönemin Hava Kuvvetleri Kurmay Başkanı Orgeneral David Allvin’in Mayıs 2025’te yayımladığı grafikten geliyor. Grafikte F-47 için Mach 2+ hız ve 1.000 deniz milini (yaklaşık 1.850 km) aşan bir muharebe yarıçapı yer alıyordu. Artı işareti önemli: Hava Kuvvetleri bir üst sınır değil, alt sınır belirledi ve o günden beri daha kesin bir şey söylemedi.

Mach sayısı hızı sese göre ifade ediyor; ses ise soğuk ve seyrek havada daha yavaş yayılıyor. 11.000 metrede Mach 2 saatte yaklaşık 2.100 kilometre ediyor; deniz seviyesinde bu değer 2.450 kilometreye yaklaşır, ancak hiçbir savaş uçağı o kadar alçakta o hıza çıkmaz. Açıklanan diğer rakamlar için F-47 nedir yazımıza bakabilirsiniz.

F-47’nin diğer uçaklarla karşılaştırması

Yalnızca azami hıza bakıldığında F-47, F-22 ile aynı sınıfta ve 1970’lerde tasarlanan F-15’ten yavaş. Bu bir zaaf değil. Azami hıza nadiren, art yakıcıyla ve en fazla birkaç dakikalığına çıkılır. Tablonun bütününe F-47 ve F-22 karşılaştırmamızda bakıyoruz.

Asıl önemli rakam süperseyir

Süperseyir, art yakıcı kullanmadan sürekli ses üstü uçuş demek. Art yakıcı yakıt tüketimini kabaca üçe katlıyor ve büyük bir kızılötesi iz oluşturuyor. Bu nedenle kuru itkiyle ses üstü seyredebilen bir savaş uçağı mesafeyi daha hızlı kat eder, füzelerine daha fazla fırlatma enerjisi kazandırır ve ısıya duyarlı sensörlerce daha zor görülür.

F-22 bunu Mach 1,5’in üzerinde yapıyor ve hâlâ ölçüt olmayı sürdürüyor. Otuz yıl sonra tasarlanan bir halefin buna erişmesi ya da bunu aşması beklenir; F-47’nin adaptif motorları da bu işe uygun. Ancak Hava Kuvvetleri F-47’nin süperseyir yapabildiğini doğrulamadı, hangi hızda yaptığını ise hiç açıklamadı.

Motorlar neye işaret ediyor?

F-47, Yeni Nesil Adaptif Tahrik (NGAP) motoruna göre tasarlandı: ya GE Aerospace’in XA102’si ya da Pratt & Whitney’nin XA103’ü. Haberlere göre ikisi de 35.000-40.000 libre itki sınıfında. Çizimler ve uçağın görevi F-22’de olduğu gibi iki motora işaret ediyor, ancak Hava Kuvvetleri motor sayısını doğrulamadı.

Adaptif motorlar, itki ya da verimlilik için yönlendirilebilen üçüncü bir hava akımı ekliyor. Uygulamada bu, aynı motorun seyirde az yakıt harcayan bir turbofan gibi, muharebede ise yüksek itkili bir savaş uçağı motoru gibi davranabilmesi demek. Aynı hava akımı uçağın elektronik sistemlerini de soğutuyor. F-47 ne zaman uçacak yazımızda anlattığımız gibi bu motorlar 2030 dolaylarından önce hazır olmayacak; dolayısıyla ilk uçaklar tipin tam performansını göstermeyebilir.

Neden Mach 3 değil?

Çünkü hız her anlamda pahalı. Yaklaşık Mach 2’nin üzerinde sürtünme gövdeyi, radar emici kaplamalara zarar verecek ve uçağın kızılötesi sensörlerce tespitini kolaylaştıracak kadar ısıtıyor. Çok yüksek hız için optimize edilen motorlar yakıtı hızla tüketiyor; bu da menzili kısaltıyor. Oysa F-47’nin temel gereksinimi menzil.

Modern hava muharebesinin sonucunu da uzak mesafede sensörler ve füzeler belirliyor. Çatışma bölgesine görülmeden ve yakıtı yerinde ulaşan bir savaş uçağı, oraya daha hızlı varan bir uçaktan daha büyük bir üstünlüğe sahip. Hava Kuvvetleri yeterince hızlı olan ve bu hızı daha uzun süre koruyabilen bir tasarımı seçmiş görünüyor.

Henüz bilinmeyenler

Listede süperseyir hızı, ivmelenme, servis tavanı ve uçakta itki yönlendirme olup olmadığı yer alıyor. İlk uçaktaki geçici motor çözümünün erken dönem performansını nasıl etkileyeceği de belirsiz. Bu rakamların hiçbirinin uçuş testleri iyice ilerlemeden yayımlanması beklenmiyor.

Sık sorulan sorular

F-47 ne kadar hızlı?

ABD Hava Kuvvetleri Mach 2’nin üzerinde bir azami hız açıkladı; bu yüksek irtifada saatte kabaca 2.100 kilometre ediyor. Daha kesin bir rakam yayımlanmadı.

F-47, F-22’den daha mı hızlı?

İki uçak için de yaklaşık Mach 2 veya üzeri belirtiliyor. F-47’nin pratikte, özellikle süperseyirde daha hızlı olup olmadığı açıklanmadı.

F-47 süperseyir yapabiliyor mu?

Doğrulanmadı. Görevi ve adaptif motorları düşünüldüğünde art yakıcısız ses üstü seyretmesi yaygın biçimde bekleniyor, ancak herhangi bir hız yayımlanmadı.

F-47, F-35’ten daha mı hızlı?

Evet. F-35’in azami hızı Mach 1,6; F-47 için açıklanan hız ise Mach 2+.

F-47’nin kaç motoru var?

Hava Kuvvetleri sayıyı doğrulamadı. F-22’de olduğu gibi iki motorlu olduğu yaygın biçimde varsayılıyor.

F-47 hipersonik mi?

Hayır. Hipersonik uçuş Mach 5’te başlıyor. F-47 Mach 2 sınıfı bir savaş uçağı.