LGM-35A Sentinel: ABD’nin Yeni Kıtalararası Nükleer Füzesi, Maliyeti ve Gecikmeleri

Yarım asrı aşkın süredir ABD’nin nükleer üçlüsünün kara ayağı tek bir füzeye dayanıyor: Minuteman III. Onun yerini alacak LGM-35A Sentinel, dünyanın en büyük ve en tartışmalı savunma programlarından biri. İşte Sentinel’in ne olduğu, neden bu kadar pahalı olduğu ve ne zaman hizmete girebileceği.

Minuteman III neden değiştiriliyor?

Wyoming, Montana ve Kuzey Dakota’daki silolarda yaklaşık 400 Minuteman III füzesi alarm durumunda bekliyor. 1970’te hizmete giren füzeler defalarca modernize edildi, ancak gövdeleri, atış kontrol merkezleri ve komuta sistemleri ömürlerinin sonuna yaklaşıyor. Hava Kuvvetleri, yeni bir füzenin bir ömür uzatma programından daha ucuz ve daha güvenilir olduğunu savunuyor.

Sentinel nedir?

Daha önce Kara Konuşlu Stratejik Caydırıcı (GBSD) olarak bilinen Sentinel, Northrop Grumman’ın ürettiği üç kademeli, katı yakıtlı yeni bir kıtalararası balistik füze. 2070’lere uzanması beklenen hizmet ömrü boyunca güncellenebilmesi için modüler ve dijital mühendislikle tasarlanmış bir mimariye sahip. Mk21A yeniden giriş aracı içinde yeni W87-1 savaş başlığını taşıyacak ve yaklaşık 30 dakika içinde başka kıtalardaki hedefleri vurabilecek menzile sahip olacak.

Maliyet patlaması

Ocak 2024’te Sentinel, bir programın maliyeti keskin biçimde arttığında devreye giren Nunn-McCurdy yasasının eşiğini aştı. Pentagon’un tedarik programı tahmini yaklaşık yüzde 81 artarak 141 milyar dolar civarına çıktı. En büyük neden, eski Minuteman silolarının doğrudan yeniden kullanılamayacağının anlaşılması oldu; Hava Kuvvetleri üç eyalette yüzlerce yeni silo ile yeni bir komuta ve haberleşme ağı inşa etmek zorunda. Yapılan incelemenin ardından Pentagon programın vazgeçilmez olduğunu ve sürmesi gerektiğini onayladı, ancak programı yeniden yapılandırdı.

Ne zaman hizmete girecek?

Yeniden yapılandırma takvimi geriye itti. İlk uçuş testlerinin artık on yılın sonuna doğru yapılması bekleniyor; füzenin ilk operasyonel kabiliyete ulaşması ise 2030’ların ilerleyen yıllarını bulacak. Bu da Minuteman III’ün planlanandan daha uzun süre görevde kalması gerektiği anlamına geliyor.

Tartışma

Destekçiler, kara konuşlu bir kıtalararası füze gücünün olası bir saldırganı yüzlerce siloyu hedef almaya zorladığını ve böylece silahsızlandırıcı bir ilk saldırıyı neredeyse imkânsız kıldığını savunuyor. Eleştirmenler ise bu füzelerin kırılgan ve krizde riskli olduğunu, paranın denizaltılara ya da konvansiyonel kuvvetlere harcanmasının daha iyi olacağını söylüyor. Ancak Yeni START’ın 2026’da sona ermesi ve Çin’in hızla yeni silo sahaları inşa etmesiyle Sentinel’e Washington’daki siyasi destek güçlü kalmaya devam ediyor.

Değerlendirme

Sentinel’in amacı ABD’nin nükleer caydırıcılığını 2070’lere kadar güvence altına almak. Aynı zamanda Pentagon’un devasa ve karmaşık bir programı zamanında ve bütçesine uygun şekilde teslim edip edemeyeceğinin de bir sınavı; Pentagon bu sınavı şimdiye kadar geçmekte zorlandı.

Öne çıkan görsel: Staff Sgt. JT Armstrong / Public domain, via Wikimedia Commons