Hellfire ve JAGM: ABD’nin En Ünlü Havadan Karaya Füzeleri

Hellfire, kırk yıldır Amerikan taarruz helikopterlerinin ve silahlı insansız hava araçlarının imza silahı. Halefi olan Müşterek Havadan Karaya Füzesi (JAGM) ise artık ABD ordusunun tamamında onun yerini alıyor. İşte iki füzenin nasıl çalıştığı, farkları ve bu değişimin neden önemli olduğu.

AGM-114 Hellfire

“Helicopter launched, fire and forget” yani “helikopterden atılan, ateşle ve unut” ifadesinin kısaltması olan Hellfire, 1970’lerde AH-64 Apache’nin Sovyet tanklarını imha edebilmesi için geliştirildi ve 1980’lerde hizmete girdi. Adına rağmen çoğu versiyon yarı aktif lazer güdüm kullanıyor: Uçaktaki, bir dron üzerindeki ya da yerdeki bir askerin lazer işaretleyicisi hedefi işaretliyor, füze de yansıyan ışını takip ediyor. Menzili yaklaşık 8 kilometre.

Her görev için bir füze

Hellfire zamanla tanksavar rolünün çok ötesine geçti. AGM-114K, reaktif zırhı aşmak için tandem harp başlığına sahip. Radar güdümlü AGM-114L Longbow versiyonu Apache’ye kötü havada gerçek “ateşle ve unut” kabiliyeti kazandırıyor. Termobarik ve parçacık tesirli versiyonlar binaları ve personeli hedef alıyor; AGM-114R ise birden fazla etkiyi tek füzede birleştiriyor. En bilineni de MQ-1 Predator ve MQ-9 Reaper dronlarının Hellfire’ı Afganistan, Irak ve ötesindeki hassas saldırıların ana silahı haline getirmesi oldu.

JAGM sahneye çıkıyor

Lockheed Martin’in ürettiği AGM-179 JAGM, Hellfire’a benziyor ve aynı lançerleri kullanıyor, ancak çift modlu bir arayıcıya sahip. Yarı aktif lazer güdümü milimetre dalga radarla birleştiriyor; böylece hareketli hedefleri vurabiliyor, duman, toz ve kötü havada çalışabiliyor, lazer işaretleyiciyle ya da “ateşle ve unut” modunda atılabiliyor. Helikopterden menzili yaklaşık 8 kilometre; JAGM Orta Menzil versiyonu ise bu mesafeyi yaklaşık iki katına çıkarıyor.

Kimler kullanıyor?

Onlarca ülke Hellfire’ı AH-64 Apache, AH-1Z Viper ve MH-60R Seahawk gibi helikopterlerde, insansız hava araçlarında ve küçük savaş gemilerinde kullanıyor. JAGM ise ABD Kara Kuvvetleri, Deniz Piyadeleri ve Donanması’nda hizmete giriyor; yeni Apache ve Viper alan yabancı müşteriler de giderek daha fazla JAGM’yi tercih ediyor.

Hellfire ve JAGM: Temel farklar

Hellfire daha ucuz, muharebede kendini kanıtlamış ve çok büyük sayılarda mevcut. JAGM daha pahalı ama daha esnek: Tek bir füze birkaç Hellfire versiyonunun işini görebiliyor, hareketli ve iyi korunan hedeflere karşı çok daha başarılı ve “ateşle ve unut” saldırılarına imkân vererek mürettebatın maruz kaldığı riski azaltıyor.

Değerlendirme

Hellfire, özellikle dronlarda ve ihracat müşterilerinde yıllarca uçmaya devam edecek. Ancak ABD’nin havadan karaya hassas vuruş geleceği, Hellfire’ın kanıtlanmış formülünü elektronik harp, hareketli hedefler ve hava savunmalarıyla dolu bir muharebe alanına uyarlayan JAGM’ye ait.

Öne çıkan görsel: Tad Browning, U.S. Army Operational Test Command Public Affairs / Public domain, via Wikimedia Commons