BMC: Şirket Profili, ALTAY Tankı, Kirpi, İhracat ve Türk Savunma Sanayiindeki Rolü (2026)

BMC, Türkiye’nin ALTAY ana muharebe tankını üreten şirket ve Türk savunma sanayiinin en büyük kara sistemleri üreticilerinden biridir. Yurt dışında en çok Kirpi mayına dayanıklı araçlarıyla tanınan şirket İzmir doğumlu bir kamyon üreticisi. Ekim 2025’te Ankara’da büyük bir tank ve zırhlı araç tesisi açtı ve ilk seri üretim ALTAY tanklarını Kara Kuvvetleri’ne teslim etti. Motor kolu BMC Power ise ALTAY’ı tamamen milli hale getirmesi beklenen 1.500 beygirlik BATU tank motorunu geliştiriyor.

Genel bakış

BMC Otomotiv Sanayi ve Ticaret A.Ş. kamyon, otobüs ve zırhlı askeri araç üretiyor. BMC Power aracılığıyla tanklar, zırhlı araçlar ve deniz araçları için dizel motorlar da geliştiriyor. Savunma portföyü 4×4 mayına karşı korumalı araçlardan 8×8 muharebe aracına ve 65 tonluk ALTAY tankına kadar uzanıyor. Şirket ayrıca İsviçreli Stadler ile kurduğu ortaklıkla raylı sistem araçları üretiyor.

BMC özel bir şirket. 2021’den bu yana çelik sanayicisi Fuat Tosyalı’nın başkanlığındaki bir şirket hisselerin yarısından biraz fazlasına sahip. Katar ise yaklaşık yüzde 49,9 hisse tutuyor. 2025 tarihli bir habere göre Katar’ın payı Barzan Holding üzerinden tutuluyor. BMC finansal sonuç yayımlamıyor. 30 hektarlık test alanıyla birlikte 100 hektarlık arazide kurulan yeni Ankara tesisinin tam kapasiteye ulaştığında yaklaşık 1.500 mühendis ve teknisyen istihdam etmesi bekleniyor.

Tarihçe

BMC 1964’te İzmir’de Ergün Özakat tarafından BMC Türkiye adıyla kuruldu. İngiliz British Motor Corporation şirkette yüzde 26 hisseye sahipti. Şirket 1966’da kamyon, traktör ve motor üretimine başladı ve Türkiye’nin en tanınan kamyon markalarından biri oldu. Çukurova Holding şirketi 1989’da satın aldı. Çukurova’nın mali sorunlarının ardından TMSF 2013’te BMC’ye el koydu. 2014’te iş insanı Ethem Sancak şirketi ihaleyle satın aldı ve daha sonra yaklaşık yarısını Katarlı yatırımcılara sattı. 2021’de Sancak ve bir diğer ortak çekildi, kontrolü Katar ile birlikte Tosyalı tarafı aldı.

BMC’nin savunma işi 2000’lerde askeri kamyonlardan zırhlı araçlara doğru büyüdü. Türkiye’nin terörle mücadele operasyonları için geliştirilen Kirpi, yurt içinde ve yurt dışında başarılı oldu. Kasım 2018’de BMC, prototipleri tasarlayıp üreten Otokar‘ın yerine ALTAY tankının seri üretim sözleşmesini kazandı. Seri üretim yıllarca gecikti. Bunun başlıca nedeni, tank için planlanan Alman motor ve şanzımanın temin edilememesiydi. İlk parti için bunun yerine Güney Kore menşeli bir güç grubu seçildi.

Alanlara göre ürünler

ALTAY ana muharebe tankı

ALTAY, MKE‘nin 120 mm L55 topuyla donatılmış ve ASELSAN’ın AKKOR aktif koruma sistemiyle korunan 65 tonluk bir tank. İki versiyonda toplam 250 tank planlanıyor. T1 versiyonundaki ilk 85 tank Güney Kore yapımı Doosan 1.500 beygir motor ve SNT Dynamics şanzıman kullanıyor. Kalan 165 T2 tankına yerli BATU motorunun takılması planlanıyor. Geliştirme süreci 1,5 milyon saati aşkın mühendislik, 35.000 km hareket kabiliyeti testi ve 3.700 canlı atış içerdi. Tank hakkında ayrıntılar ALTAY rehberimizde ve K2 ile ALTAY karşılaştırmamızda yer alıyor.

BMC Power motorları

BATU, ALTAY için geliştirilen yaklaşık 27 litrelik, 1.500 beygir gücünde V12 bir dizel motor. Fabrika kabul testlerini Ocak 2026’ya kadar tamamladı. Sırada şanzıman kalifikasyonu ve seri entegrasyon var. Seri entegrasyonun 2026-2027 civarında mı yoksa 2028’den itibaren mi olacağı konusunda haberler farklı. BMC Power ayrıca Vuran ve Kirpi II’de kullanılan 400 beygirlik TUNA motorunu ve 600 beygirlik LEVEND deniz motorunu üretiyor.

Zırhlı araçlar

Kirpi ve Kirpi II, 4×4 mayına ve pusuya karşı korumalı araçlar. Bağımsız süspansiyona sahip Kirpi II’nin ambulans, mühimmat imha, kargo ve 6×6 versiyonları var. Vuran dokuz kişilik 4×4 çok amaçlı zırhlı araç. Altuğ, 35 mm ya da 12,7 mm kuleli bir 8×8 muharebe aracı. Yaklaşık 8 tonluk zırhlı 4×4 Tulga ise devriye ve müdahale için tasarlandı ve teslimatları Mart 2026’da başladı. Türk zırhlı araçları rehberimiz bu araçları Otokar ve FNSS rakipleriyle karşılaştırıyor.

İhracat ve uluslararası anlaşmalar

Kirpi araçları diğerlerinin yanı sıra Birleşik Arap Emirlikleri, Endonezya, Tunus, Türkmenistan, Ukrayna, Katar ve Somali tarafından kullanılıyor. Vuran araçları Kosova ile Bosna-Hersek’teki NATO barış güçlerinde görev yapıyor. Mayıs 2026’da Bosna-Hersek Savunma Bakanı Türkiye’de yeni Kirpi’nin ambulans versiyonu için sözleşme imzaladı. Adet ve değer açıklanmadı. Şirket verilerine göre BMC’nin askeri araçları 17 ülkede kullanılıyor.

Son sözleşmeler ve gelişmeler (2025-2026)

Şubat 2025’te Savunma Sanayii Başkanlığı (SSB), Kara Kuvvetleri için 35 mm kuleli 29 Altuğ 8×8 aracı sipariş etti. Teslimatlar 2027’de başlayacak. 28 Ekim 2025’te Cumhurbaşkanı Erdoğan BMC’nin Ankara tank ve zırhlı araç tesisini açtı. Törende ilk seri üretim ALTAY tankları Kara Kuvvetleri’ne teslim edildi. SSB Başkanı Haluk Görgün, tesisin ayda sekiz ALTAY tankı ve yaklaşık on Altuğ aracı üretebileceğini söyledi. Ocak 2026’da BATU motoru fabrika kabul testlerini tamamladı. Mart 2026’da Tulga teslimatları başladı, Mayıs 2026’da ise Bosna-Hersek Kirpi ambulansları için sözleşme imzaladı.

Türk savunma sanayiindeki rolü

BMC, Türk savunma sanayiinin en sembolik kara programını, yani milli tankı yürütüyor. Bu programın başarısı, Türkiye’nin ağır zırhlı araçları seri üretip üretemeyeceğini gösterecek. BATU hazır olduğunda yabancı motora ihtiyaç duymadan bu araçlara güç verip veremeyeceği de ortaya çıkacak. Şirket aynı zamanda geniş bir tedarik zincirini bir araya getiriyor. ASELSAN atış kontrol ve koruma sistemleri, MKE topları, ROKETSAN mühimmatları ve onlarca küçük tedarikçi tek bir platformda buluşuyor.

Gelecek beklentileri

Önümüzdeki yılların temel görevleri belli. ALTAY üretimini istikrarlı biçimde artırmak, BATU motorunu ve yerli şanzımanı kalifiye etmek, 2027’den itibaren Altuğ araçlarını teslim etmek ve ALTAY ile yeni Kirpi ailesi için ihracat siparişleri almak gerekiyor. Katar’ın ortaklığı Körfez’de kapılar açabilir. Başlıca riskler üretim artışı, motor kalifikasyonu ve tank programının maliyeti.

Sıkça sorulan sorular

BMC’nin sahibi kim?

Hisselerin yarısından biraz fazlası Tosyalı Holding tarafındaki bir şirkete, yaklaşık yüzde 49,9’u Katar’a ait.

ALTAY teslimatları ne zaman başladı?

İlk seri üretim ALTAY tankları 28 Ekim 2025’te BMC’nin yeni Ankara tesisinde Kara Kuvvetleri’ne teslim edildi.

ALTAY hangi motoru kullanıyor?

İlk ALTAY T1 tankları Güney Kore yapımı 1.500 beygirlik motor kullanıyor. Sonraki T2 tanklarında yerli BMC Power BATU motorunun kullanılması planlanıyor.

BMC Kirpi nedir?

Türkiye ve çeşitli ihracat müşterilerinin kullandığı 4×4 mayına ve pusuya karşı korumalı bir araç.

Öne çıkan görsel: Bjelica, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons