Almaz-Antey Şirket Profili, Ürünler, Yaptırımlar ve Gelir

Almaz-Antey, S-300, S-400 ve S-500 ailelerinin ve Buk füze sisteminin üreticisi olan Rusya’nın devlet sahibi hava savunma kuruluşudur; S-400 için iddia edilen angajman menzili 400 km’ye kadardır. Rusya’nın başlıca yerden havaya füze tasarım bürolarının birleştirilmesiyle 2002’de kurulan şirket, 2014’ten beri ABD ve AB yaptırımları altında; sistemlerinin Ukrayna’da çatışmanın içinde yer alması bunu daha da önemli kılıyor.

Almaz-Antey nedir

Resmî adı Almaz-Antey Hava ve Uzay Savunma Şirketi olan Almaz-Antey, Rusya’nın yer tabanlı hava savunmasına hâkim, Moskova merkezli bir holdingdir. Sovyetler Birliği’nin yerden havaya füze ağını kuran Almaz Merkezi Tasarım Bürosu’ndan, Antey tasarım bürosundan ve bir grup ilgili fabrika ile araştırma enstitüsünden doğdu. 2002 birleşmesi, bu kuruluşların birbiriyle rekabetini durdurmayı ve Rusya’ya stratejik hava savunması için tek bir ana yüklenici sağlamayı amaçlıyordu.

Almaz-Antey’in sahibi kim

Almaz-Antey’in sahibi Rus devletidir. Pek çok emsalinden farklı olarak ülkenin diğer savunma sanayisinin büyük bölümünü elinde tutan devlet şirketi Rostec’in dışında yer alır ve federal mülkiyet ile sanayi makamları aracılığıyla rapor verir. Bu ayrım şirketin stratejik rolünü yansıtır: Moskova’nın ve Rusya’nın nükleer güçlerinin hava savunması uzun süredir öncelikli bir görev olmuştur. Müşterisi ezici çoğunlukla Rus Savunma Bakanlığı’dır; ihracat devletin silah ihracat kanalıyla yürütülür.

Almaz-Antey ürünleri ve iddia edilen performans

Amiral gemisi, 2007’de Rus hizmetine giren ve tek bataryada dört füze tipini bir araya getiren S-400 Triumf’tur. Genellikle ABD’nin Patriot sistemiyle karşılaştırılır; S-500 ise THAAD ile kıyaslanır. Rusya, S-500’ün sınırlı konuşlandırmaya başladığını söylüyor, ancak muharebe performansına dair kamuya açık kanıt zayıf. Buk ailesi ise en yaygın ihraç edilen Rus hava savunma sistemlerinden biridir.

Almaz-Antey sistemlerini kim alıyor

Rusya, S-300 ve S-400 sistemlerini, bunları karşılayabilen ve siyasi maliyeti kabul eden kısa bir müşteri listesine sattı. Çin, 2014 civarında imzalanan bir anlaşmayla S-400 aldı; teslimatların 2018’den itibaren yapıldığı bildirildi. Hindistan, 2018’de beş alay için yaklaşık 5 milyar dolarlık bir sözleşme imzaladı. Türkiye 2019’da S-400 bileşenlerini teslim aldı; bu, tedarik ajansına yönelik ABD yaptırımlarını ve F-35 programından çıkarılmasını tetikledi. Belarus da sistemi işletiyor; eski S-300 versiyonları ise Asya’da, Orta Doğu’da ve eski Sovyet coğrafyasında hizmette.

İhracat şimdi iki engelle karşı karşıya: Rus fabrikaları yurt içi stokları yenilemekle meşgul ve alıcılar ikincil yaptırımlardan endişe ediyor. Hindistan’ın teslimatlarının bildirildiğine göre gecikti ve Rus füze sanayisinin öncelikleri kendi savaş ihtiyaçlarına kaydı.

Almaz-Antey yaptırımları, MH17 ve Ukrayna’daki savaş

Şirket ilk kez 2014’te Malaysia Airlines 17 sefer sayılı uçuşun düşürülmesinin ardından yaptırım aldı. Hollanda öncülüğündeki uluslararası soruşturma, yolcu uçağının Rus destekli ayrılıkçıların elindeki topraktan ateşlenen bir Buk füzesiyle vurulduğu sonucuna vardı. Füzeyi tasarlayan Almaz-Antey, bu bulgunun bazı kısımlarına itiraz etti. ABD ve AB, 2022 işgalinden sonra kısıtlamaları genişleterek şirketin Batı elektroniğine ve finansmanına erişimini sınırladı.

Ukrayna’da Rus S-300, S-400 ve Buk bataryaları hem uçaklara karşı hem de doğaçlama olarak yer hedeflerine karşı kullanıldı. Ukraynalı yetkililer Kırım’daki ve Rus topraklarındaki S-400 radarlarına ve fırlatıcılarına yönelik vuruşlar olduğunu öne sürdü; ancak bu haberler operatör tarafından bildirilmiş olup nadiren bağımsız görüntülerle destekleniyor. Savaş ayrıca katmanlı hava savunmasının maliyetini de gösterdi: her batarya pahalı ve ucuz dronlar savunanı pahalı füzeler harcamaya zorlayabiliyor.

Almaz-Antey geliri ve görünüm

Rus medyası grubun yıllık gelirini yüz milyarlarca ruble olarak açıkladı, ancak şirketin hesapları dış denetime açık olmadığından bu rakama temkinli yaklaşılmalıdır. Sorun talep değil. Rusya daha fazla hava savunması istiyor ve S-500 ile S-350’nin devreye alımı sürüyor. Kısıt, tedarikte: yaptırımlar altında mikroelektronik, takım tezgâhları ve vasıflı iş gücü temin etmek daha zor.

Almaz-Antey hakkında sık sorulan sorular

Almaz-Antey ne üretiyor?

S-300, S-400, S-500, Buk ve S-350 dahil uzun ve orta menzilli yerden havaya füze sistemleri, ayrıca radarlar ve komuta araçları.

Almaz-Antey’in sahibi kim?

Rus devleti. Rostec’in parçası değildir.

Almaz-Antey yaptırım altında mı?

Evet. ABD ve AB 2014’ten beri şirkete yaptırım uyguluyor ve kısıtlamalar 2022’den sonra genişletildi.

S-400’ün menzili nedir?

Rusya, 40N6 füzesiyle 400 km’ye kadar menzil olduğunu iddia ediyor. Bu bir üretici iddiasıdır ve gerçek hedeflere karşı operasyonel menzillerin daha düşük olması muhtemeldir.

Almaz-Antey Pantsir’i üretiyor mu?

Hayır. Kısa menzilli Pantsir sistemi, Rostec’e bağlı Tula’daki KBP’den gelir. Almaz-Antey’in kısa menzilli ürünü, bir bağlı kuruluşça üretilen Tor ailesidir.