Hava Savunma
S-300
S-300, bugün Almaz-Antey çatısı altındaki NPO Almaz ve NIEMI’nin geliştirdiği Sovyet/Rus uzun menzilli karadan havaya füze sistemi ailesidir. 1978’de hizmete giren sistem versiyona göre 75–200 km menzile ulaşıyor ve Rusya’dan Ukrayna’ya kadar pek çok ülkenin hava savunmasının belkemiğini oluşturuyor.
Genel Bakış
Geliştirme 1960’ların sonunda başladı; ilk S-300PT 1978’de Sovyet hava savunmasına girdi. Aile iki ana koldan oluşuyor: Hava Savunma Kuvvetleri için tekerlekli S-300P ve Kara Kuvvetleri için paletli, balistik füze savunmasında daha güçlü S-300V. En çok ihraç edilen S-300PMU-2 Favorit, 48N6E2 füzesiyle uçaklara karşı 200 km, balistik füzelere karşı yaklaşık 40 km menzile ve 10 m–27 km irtifa aralığına sahip. Üretici verilerine göre bir tabur 36 hedefe aynı anda 72 füze yönlendirebiliyor. Yaklaşık 1.800 kg ağırlığındaki 48N6 füzesi Mach 6 civarında hıza çıkıyor.
Rusya’da S-300’ün yerini 2007’den itibaren S-400 Triumf aldı, ancak sistem Rusya ve pek çok ülkede hizmette kalmaya devam ediyor. Kullanıcılar arasında Belarus, Kazakistan, Azerbaycan, Ermenistan, Cezayir, Mısır, İran, Çin, Vietnam, Venezuela, Yunanistan, Bulgaristan ve Ukrayna var. S-300, Ukrayna’nın kara konuşlu hava savunmasının belkemiği; Rusya ise S-300 füzelerini Ukrayna şehirlerine karadan karaya modunda ateşliyor. 2020 Karabağ savaşında Azerbaycan birçok Ermeni S-300PS sistemini dronlarla vurduğunu açıkladı. İsrail’in 2024’te İran’daki S-300PMU-2’leri vurduğu bildirildi; İran hasarın boyutuna itiraz etti.

Teknik Özellikler
Varyantlar
Hava Savunma Kuvvetleri için MAZ-543 kamyonlarına yerleştirilen, 5V55 füzeli erken dönem S-300P versiyonu.
48N6E2 füzesiyle 200 km menzile ulaşan ve bir taburla 36 hedefe angajman sağlayan, en çok ihraç edilen versiyon.
Paletli şasi üzerindeki S-300V hattının, 9M82MD füzesiyle yaklaşık 400 km menzile ulaşan modernize versiyonu.
Kullanıcı Ülkeler
Rusya
Belarus
Kazakistan
Ermenistan
Azerbaycan
Cezayir
İran
Çin
Vietnam
Mısır
Venezuela
Yunanistan
Bulgaristan
UkraynaSıkça Sorulan Sorular
S-300 kaç para?
Bir S-300PMU-2 taburunun fiyatı yüzlerce milyon dolar düzeyindedir. Basına yansıyan tahminlere göre İran 4–5 tabur için yaklaşık 800 milyon dolar ödedi; fiyat radar, fırlatıcı sayısı ve füze miktarına göre değişiyor.
S-300 menzili kaç km?
S-300’ün menzili versiyona göre 75 ile 200 km arasındadır. En yaygın ihraç versiyonu S-300PMU-2 uçaklara karşı 200 km, balistik füzelere karşı yaklaşık 40 km menzile sahip; S-300V4 ise yaklaşık 400 km’ye ulaşıyor.
S-300 hangi ülkelerde var?
S-300’ü Rusya, Belarus, Kazakistan, Ermenistan, Azerbaycan, Cezayir, Mısır, İran, Çin, Vietnam, Venezuela, Yunanistan, Bulgaristan ve Ukrayna kullanıyor. Yunanistan’daki sistem Girit’te konuşlu ve aslen Güney Kıbrıs için satın alınmıştı.
S-300 mü S-400 mü?
S-400, S-300’ün halefidir ve daha yeteneklidir. S-400, 380–400 km menzilli 40N6 füzesi ve daha gelişmiş radarlarla S-300PMU-2’nin 200 km’lik menzilini neredeyse ikiye katlıyor; Rusya 2007’den itibaren S-300’lerin yerine S-400 konuşlandırıyor.
Kıbrıs S-300 krizi nedir?
Kıbrıs S-300 krizi, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin 1997’de Rusya’dan S-300 sipariş etmesiyle Türkiye ile yaşanan gerginliktir. Türkiye’nin sert tepkisi üzerine füzeler Kıbrıs yerine Yunanistan’ın Girit Adası’na konuşlandırıldı. Türkiye daha sonra S-300 değil S-400 satın aldı.
S-300 mü Patriot mu?
S-300 ve Patriot benzer rollerdeki uzun menzilli hava savunma sistemleridir. S-300PMU-2 uçaklara karşı 200 km ile kâğıt üzerinde daha uzun menzilli; Patriot PAC-3 ise balistik füze önlemede daha kanıtlanmış bir sicile sahip. İki sistem de Ukrayna savaşında yoğun biçimde kullanılıyor.

