S-300

Hava Savunma

S-300

Sovyet kökenli uzun menzilli hava savunma sistemi ailesi

S-300, bugün Almaz-Antey çatısı altındaki NPO Almaz ve NIEMI’nin geliştirdiği Sovyet/Rus uzun menzilli karadan havaya füze sistemi ailesidir. 1978’de hizmete giren sistem versiyona göre 75–200 km menzile ulaşıyor ve Rusya’dan Ukrayna’ya kadar pek çok ülkenin hava savunmasının belkemiğini oluşturuyor.

Rusya|Almaz-Antey (NPO Almaz / NIEMI)
75–200 kmMenzil10 m – 27 kmAzami İrtifaMach 6Füze Hızı36Eş Zamanlı Hedef1978Hizmete GirişHizmetteDurum

Genel Bakış

Geliştirme 1960’ların sonunda başladı; ilk S-300PT 1978’de Sovyet hava savunmasına girdi. Aile iki ana koldan oluşuyor: Hava Savunma Kuvvetleri için tekerlekli S-300P ve Kara Kuvvetleri için paletli, balistik füze savunmasında daha güçlü S-300V. En çok ihraç edilen S-300PMU-2 Favorit, 48N6E2 füzesiyle uçaklara karşı 200 km, balistik füzelere karşı yaklaşık 40 km menzile ve 10 m–27 km irtifa aralığına sahip. Üretici verilerine göre bir tabur 36 hedefe aynı anda 72 füze yönlendirebiliyor. Yaklaşık 1.800 kg ağırlığındaki 48N6 füzesi Mach 6 civarında hıza çıkıyor.

Rusya’da S-300’ün yerini 2007’den itibaren S-400 Triumf aldı, ancak sistem Rusya ve pek çok ülkede hizmette kalmaya devam ediyor. Kullanıcılar arasında Belarus, Kazakistan, Azerbaycan, Ermenistan, Cezayir, Mısır, İran, Çin, Vietnam, Venezuela, Yunanistan, Bulgaristan ve Ukrayna var. S-300, Ukrayna’nın kara konuşlu hava savunmasının belkemiği; Rusya ise S-300 füzelerini Ukrayna şehirlerine karadan karaya modunda ateşliyor. 2020 Karabağ savaşında Azerbaycan birçok Ermeni S-300PS sistemini dronlarla vurduğunu açıkladı. İsrail’in 2024’te İran’daki S-300PMU-2’leri vurduğu bildirildi; İran hasarın boyutuna itiraz etti.

S-300
Photo: Andrej-airliner / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Teknik Özellikler

ÜreticiAlmaz-Antey (NPO Almaz / NIEMI)
ÜlkeRusya
ÜreticiAlmaz-Antey
Hizmete Giriş1978
DurumHizmette
Menzil75–200 km
Azami İrtifa10 m – 27 km
Önleyici Füze5V55 / 48N6 / 48N6E2
Füze HızıMach 6
Harp Başlığı133–180 kg
Eş Zamanlı Hedef36
Radar30N6E2 / 64N6E2 / 96L6E
Lançer5P85SE2 / 5P85TE2 (4× 48N6)
GüdümTVM / SARH
Ağırlık1.800 kg (48N6)

Varyantlar

S-300PS

Hava Savunma Kuvvetleri için MAZ-543 kamyonlarına yerleştirilen, 5V55 füzeli erken dönem S-300P versiyonu.

S-300PMU-2 Favorit

48N6E2 füzesiyle 200 km menzile ulaşan ve bir taburla 36 hedefe angajman sağlayan, en çok ihraç edilen versiyon.

S-300V4

Paletli şasi üzerindeki S-300V hattının, 9M82MD füzesiyle yaklaşık 400 km menzile ulaşan modernize versiyonu.

Kullanıcı Ülkeler

RusyaBelarusKazakistanErmenistanAzerbaycanCezayirİranÇinVietnamMısırVenezuelaYunanistanBulgaristanUkrayna

Sıkça Sorulan Sorular

S-300 kaç para?

Bir S-300PMU-2 taburunun fiyatı yüzlerce milyon dolar düzeyindedir. Basına yansıyan tahminlere göre İran 4–5 tabur için yaklaşık 800 milyon dolar ödedi; fiyat radar, fırlatıcı sayısı ve füze miktarına göre değişiyor.

S-300 menzili kaç km?

S-300’ün menzili versiyona göre 75 ile 200 km arasındadır. En yaygın ihraç versiyonu S-300PMU-2 uçaklara karşı 200 km, balistik füzelere karşı yaklaşık 40 km menzile sahip; S-300V4 ise yaklaşık 400 km’ye ulaşıyor.

S-300 hangi ülkelerde var?

S-300’ü Rusya, Belarus, Kazakistan, Ermenistan, Azerbaycan, Cezayir, Mısır, İran, Çin, Vietnam, Venezuela, Yunanistan, Bulgaristan ve Ukrayna kullanıyor. Yunanistan’daki sistem Girit’te konuşlu ve aslen Güney Kıbrıs için satın alınmıştı.

S-300 mü S-400 mü?

S-400, S-300’ün halefidir ve daha yeteneklidir. S-400, 380–400 km menzilli 40N6 füzesi ve daha gelişmiş radarlarla S-300PMU-2’nin 200 km’lik menzilini neredeyse ikiye katlıyor; Rusya 2007’den itibaren S-300’lerin yerine S-400 konuşlandırıyor.

Kıbrıs S-300 krizi nedir?

Kıbrıs S-300 krizi, Güney Kıbrıs Rum Yönetimi’nin 1997’de Rusya’dan S-300 sipariş etmesiyle Türkiye ile yaşanan gerginliktir. Türkiye’nin sert tepkisi üzerine füzeler Kıbrıs yerine Yunanistan’ın Girit Adası’na konuşlandırıldı. Türkiye daha sonra S-300 değil S-400 satın aldı.

S-300 mü Patriot mu?

S-300 ve Patriot benzer rollerdeki uzun menzilli hava savunma sistemleridir. S-300PMU-2 uçaklara karşı 200 km ile kâğıt üzerinde daha uzun menzilli; Patriot PAC-3 ise balistik füze önlemede daha kanıtlanmış bir sicile sahip. İki sistem de Ukrayna savaşında yoğun biçimde kullanılıyor.

S-300 Hakkında Son Haberler