Video: F-35 Nedir? Hayalet Savaş Uçağı 80 Saniyede
F-35 Lightning II, Lockheed Martin tarafından üretilen beşinci nesil bir hayalet savaş uçağı ve tarihin en pahalı silah programı. DefenseandTech’in yeni videosunda F-35’in ne olduğunu, üç versiyonunun birbirinden farkını, neler yapabildiğini ve Türkiye’nin programdan neden çıkarıldığını 80 saniyede anlatıyoruz.
Bir Bakışta F-35
- Üretici: Lockheed Martin
- Görev: Beşinci nesil, radara az yakalanan çok rollü savaş uçağı
- Azami hız: Mach 1,6
- Muharebe yarıçapı: 1.000 km’nin üzerinde (F-35A)
- Silahlar: Görünmezliği korumak için iç silah yuvalarında; görünmezlik gerekmediğinde dış askı noktalarında
- Teslimat: 1.300’ü aşkın uçak; yaklaşık 20 ülke kullanıyor ya da sipariş etti
- Tahmini toplam program maliyeti: ABD Sayıştayı’na (GAO) göre 2 trilyon doları aşkın
Üç Farklı Görev İçin Üç Versiyon
F-35A, ABD Hava Kuvvetleri başta olmak üzere çoğu hava kuvvetinin kullandığı klasik pistten kalkış ve iniş yapan versiyon. F-35B, kısa pistten kalkıp dikey iniş yapabiliyor; bu sayede amfibi gemilerden ve İngiltere’nin Queen Elizabeth sınıfı gibi daha küçük uçak gemilerinden görev yapabiliyor. F-35C ise ABD Donanması’nın uçak gemilerinde mancınıkla kalkış ve kancalı iniş için daha büyük, katlanabilir kanatlara ve güçlendirilmiş iniş takımlarına sahip.
Türkiye F-35 Programından Neden Çıkarıldı?
Türkiye, F-35 programının ortak ülkelerinden biriydi; Türk savunma sanayii uçak için parça üretiyor, Türk Hava Kuvvetleri de yaklaşık 100 uçak almayı planlıyordu. Ankara’nın 2019’da Rus S-400 hava savunma sistemini teslim almasının ardından Washington, S-400’ün F-35 ile birlikte kullanılmasının uçağın kabiliyetlerini açığa çıkarabileceğini savunarak Türkiye’yi programdan çıkardı. ABD, Aralık 2020’de Türkiye’nin Savunma Sanayii Başkanlığı’na CAATSA yaptırımları uyguladı.
Daha Fazlası
Uçağın tarihçesi, motoru, sensörleri ve kullanıcı ülkeleriyle tüm hikâyesi için ayrıntılı rehberimizi okuyun: F-35 nedir? Hayalet savaş uçağı rehberi. Daha fazla kısa video için DefenseandTech YouTube kanalını ziyaret edebilirsiniz.
Sıkça Sorulan Sorular
F-35 nedir?
F-35 Lightning II, Lockheed Martin’in ABD ve müttefikleri için ürettiği tek motorlu, beşinci nesil, radara az yakalanan çok rollü bir savaş uçağıdır.
F-35A, F-35B ve F-35C arasındaki fark ne?
F-35A klasik versiyon, F-35B kısa kalkış ve dikey iniş versiyonu, F-35C ise uçak gemisi versiyonudur.
F-35’in hızı ne kadar?
F-35’in azami hızı Mach 1,6’dır.
Türkiye neden F-35 programında değil?
ABD, Rus S-400 hava savunma sistemini satın alması üzerine Türkiye’yi 2019’da programdan çıkardı.
Kaynaklar
- Lockheed Martin, F-35 Lightning II program verileri
- ABD Savunma Bakanlığı, F-35 Ortak Program Ofisi
- ABD Sayıştayı (GAO), F-35 idame maliyeti raporları
- ABD Dışişleri Bakanlığı, Savunma Sanayii Başkanlığı’na yönelik CAATSA yaptırımları, Aralık 2020
