İran, İngiltere Kraliyet Donanması ve Hava Kuvvetleri’ni ‘Terör Örgütü’, MI6’yı ‘Düşman Grup’ İlan Etti

İran Dışişleri Bakanlığı, 1 Kasım 2026 Pazar günü yayımladığı açıklamada İngiltere Kraliyet Donanması (Royal Navy) ile Kraliyet Hava Kuvvetleri’ni (RAF) “terör örgütü”, İngiliz dış istihbarat servisi MI6’yı ise “düşman grup” olarak tanıdığını duyurdu. Yarı resmî Tasnim ajansına göre kararlar açıklamanın yayımlandığı anda yürürlüğe girdi (Tasnim, Iran International).

İran ne açıkladı?

Açıklamaya göre karar, İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin aldığı bir karara dayanıyor. MI6, İran’ın casusluk ile İsrail ve “düşman ülkelerle” işbirliğine yönelik cezaları ağırlaştıran yasasının 1. maddesinin 2 numaralı notu kapsamına alındı. Kraliyet Donanması ve RAF ise ABD’nin İslam Devrim Muhafızları Ordusu’nu (DMO) terör örgütü ilan etmesine karşı çıkarılan misilleme yasası kapsamına sokuldu ve “buna göre terör örgütü olarak tanındı” (Tasnim). Çin’in Xinhua ajansı da aynı noktaları aktardı (Xinhua).

Tahran’ın gerekçeleri

Bakanlık İngiltere’nin İran politikasını “düşmanca ve hukuka aykırı” diye niteledi. Açıklamada adımların İngiltere’nin son bir yıldaki eylemlerine yanıt olduğu; bunlar arasında Londra’nın askerî üs, tesis ve lojistik destek sağlayarak İran’a karşı “ABD-İsrail saldırı savaşına” dahil olduğu iddiası ile DMO’nun 13 Temmuz 2026’da İngiltere’nin Devlet Tehditleri Yasası kapsamına alınmasının bulunduğu belirtildi. Bakanlık, önlemlerin uluslararası hukuka ve mütekabiliyet ilkesine uygun olduğunu, sonuçlarının sorumluluğunun Londra’ya ait olacağını savundu (Tasnim, Iran International). Bunlar İran’ın nitelendirmeleridir; bu haber hazırlanırken İngiltere hükümeti yayımlanmış bir yanıt vermemişti.

İngiltere Temmuz’da ne yapmıştı?

İngiltere hükümeti 13 Temmuz 2026’da DMO’nun, Sağın Yoldaşları İslami Hareketi (IMCR) ve Rusya’nın GRU Gönüllü Kolordusu ile birlikte yeni Ulusal Güvenlik (Devlet Tehditleri) Yasası 2026 kapsamında belirlenen ilk yapılar olacağını duyurmuştu. Londra, bu gruplara destek veya yardımın 14 yıla kadar hapis cezası gerektirebileceğini, DMO’yu bütünüyle ve İran bağlantılı 550’den fazla kişi ve kuruluşu daha önce yaptırım listesine aldığını açıklamıştı (GOV.UK).

Önceki gelişmeler

Tahran aynı yasal aracı daha önce de kullandı. Nisan 2019’da Washington’ın DMO’yu yabancı terör örgütü ilan etmesinin ardından İran meclisi, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı (CENTCOM) ile Orta Doğu’daki ABD kuvvetlerini terör örgütü sayan bir yasa çıkarmış, Cumhurbaşkanı Hasan Ruhani yasayı aynı ayın sonunda onaylamıştı (Reuters). Pazar günkü açıklama bu misilleme yaklaşımını İngiliz silahlı kuvvetlerinin iki kuvvetine genişletiyor.

Neden önemli?

Karar öncelikle hukuki ve siyasi bir adım; bakanlık İngiliz gemileri veya uçakları için operasyonel bir sonuç tarif etmedi. Açıklama, ABD Merkez Kuvvetler Komutanlığı’nın Hürmüz Boğazı çevresindeki faaliyetlerini öne çıkardığı gergin bir dönemde geldi (ilgili haberimiz). Bir gün önce de İran Ordusu sözcüsü Rus Su-35 savaş uçaklarının ancak savaştan sonra teslim alınacağını söylemişti (ilgili haberimiz). Kararın bölgedeki İngiliz deniz ve hava faaliyetlerini etkileyip etkilemeyeceği, Tahran’ın henüz açıklamadığı uygulama biçimine bağlı.

Kaynaklar: İran Dışişleri Bakanlığı’nın 1 Kasım 2026 tarihli açıklaması (Tasnim, Iran International ve Xinhua aktarımıyla); İngiltere İçişleri Bakanlığı/FCDO duyurusu, 13 Temmuz 2026; Reuters (Nisan 2019).