F-47 ve AIM-260 JATM: Yeni Savaş Uçağı İçin Geliştirilen Füze

F-47’nin ana havadan havaya silahının, ABD’nin 2017’den beri gizlilik içinde geliştirdiği uzun menzilli AIM-260 Müşterek Gelişmiş Taktik Füzesi (JATM) olması bekleniyor. Bu eşleşme önemli; çünkü bir savaş uçağı ancak taşıdığı füze kadar tehlikelidir. Çin’in PL-15’inin Amerikan AIM-120 AMRAAM’dan daha uzun menzilli olduğu kabul ediliyor; AIM-260 da buna verilen yanıt. Eylül 2026’da Pentagon ile Lockheed Martin büyük ölçekli üretime hazırlık için bir anlaşma imzaladı.

Füzenin de uçağın da performans verilerinin neredeyse tamamı gizli. Bu yazıda yetkililerin doğruladıklarını aktarıyor, tahminleri açıkça belirtiyoruz.

AIM-260 nedir?

JATM olarak da anılan AIM-260, Lockheed Martin’in Hava Kuvvetleri ve Donanma için ürettiği radar güdümlü bir havadan havaya füze. 1991’den beri Amerikan savaş uçaklarını silahlandıran AIM-120 AMRAAM’ın yerini alması amaçlanıyor.

Füze hakkında kamuya açık iki bilgi var. AMRAAM ile aynı boyutta; dolayısıyla F-22 ve F-35’in silah yuvalarına ve daha eski uçakların lançerlerine sığıyor. Menzili ise belirgin biçimde daha uzun. Hava Kuvvetleri programı 2019’da açıkladı ve o sırada bunun Çin’in PL-15’ine bir yanıt olduğunu belirtti.

İlk resmî görseller ancak Mayıs 2026’da ortaya çıktı. Menzil, hız, arayıcı başlık türü ve motor tasarımı açıklanmadı. Sanayi tarafını AIM-260 üretim anlaşması haberimizde ele almıştık.

Program 2026’da ne durumda?

Füze gecikti. Hava Kuvvetleri 2019’da envantere girişin 2022’de başlamasını umuyordu. Eylül 2026 itibarıyla füze hâlâ test aşamasındaydı. Hava Kuvvetleri Test Merkezi’nden Tuğgeneral Mark Massaro 16 Eylül’de şöyle dedi: “JATM’yi aktif olarak test ediyoruz.”

Bir gün sonra Pentagon ile Lockheed Martin bir çerçeve anlaşması duyurdu. Lockheed bunu “Kongre onayına bağlı, çok yıllı bir tedarik sözleşmesinin temelini oluşturan anlaşma” olarak tanımladı. Miktarlar, fiyatlar ve teslim tarihleri açıklanmadı. Amaç, tedarikçilere kapasite yatırımı yapmaları için güven vermek.

Para akışı başlamış durumda. The War Zone’a göre Hava Kuvvetleri ve Donanma, AIM-260A alımı için 670 milyon dolara yakın ödenek talep etti. Füzeyi ilk olarak F-22 ile Donanma’nın F/A-18E/F uçaklarının, ardından F-35’in taşıması planlanıyor. Doğrulanan ilk yabancı müşteri Avustralya.

F-47 için neden önemli?

F-47 uzun mesafelerde savaşmak üzere tasarlandı. Hava Kuvvetleri’nin kendi grafiğinde muharebe yarıçapı 1.000 deniz milini (1.850 km) aşıyor; uçağın, kendi düşük görünürlüklü savaş uçakları ve uzun menzilli füzeleri olan bir rakibe karşı hava hâkimiyetini kazanması bekleniyor.

Böyle bir çatışmada daha uzaktan ilk atışı yapabilen taraf avantajlıdır. Kısa menzilli füze taşıyan düşük görünürlüklü bir uçak yaklaşmak zorunda kalır; bu da düşük görünürlüğün sağladığı yararın bir bölümünden vazgeçmek demektir. AIM-260 bu sorunu ortadan kaldırmayı amaçlıyor.

AIM-260 boyut olarak AMRAAM ile aynı olduğundan F-47’nin silah yuvaları ikisini de taşıyabilir. Uçağın kaç füze taşıdığı açıklanmadı. Daha geniş resmi F-47’nin silahları yazımızda anlattık.

Ek mühimmat deposu olarak insansız uçaklar

F-47 yalnızca kendi silah yuvalarına güvenmeyecek. İş Birlikçi Muharebe Uçakları’nın havadan havaya füze taşıyarak onun önünde uçması öngörülüyor; Hava Kuvvetleri bu uçakları AMRAAM’ın yanı sıra AIM-260 ile silahlandırmayı da gündeme getirdi.

Bu, hesabı değiştiriyor. Silahlarını gövde içinde taşıyan insanlı bir savaş uçağı sınırlı sayıda füze alabilir. Her F-47 iki ya da daha fazla insansız uçağı yönetir ve her insansız uçak kendi füzelerini taşırsa, insanlı uçak silah yuvalarını açıp kendini belli etmeden kolun atış sayısı artar. Hedefleri pilot seçer, atışı insansız uçaklar yapar.

Hava Kuvvetleri ilk iki CCA tipi olan FQ-42A ve FQ-44A için üretim sözleşmelerini Haziran 2026’da verdi. Bu uçakların silah yükü ayrıntılı olarak yayımlanmadı.

Bilinmeyenler

Asıl bilinmeyen füzenin gerçek menzili. Basındaki tahminler birbirinden çok farklı ve hiçbiri resmî bir kaynağa dayanmıyor. Azami hızı ve kullandığı arayıcı başlık türü de gizli.

İkinci bilinmeyen sensör ile füze arasındaki bağ. Uzun menzilli bir atış, ancak hedef füzeyi yönlendirmeye yetecek süre boyunca izlenebiliyorsa işe yarar. Düşük görünürlüklü bir uçağa karşı bu zor. F-47’nin sensörleri ve onu insansız uçaklara ve diğer uçaklara bağlayan ağ, en az füzenin motoru kadar önemli.

Üçüncüsü zamanlama. F-47’nin 2028’de uçması ve on yılın sonuna doğru hizmete girmesi planlanıyor. AIM-260’ın bundan epey önce F-22’de yerleşmiş olması gerekiyor. Füze daha da gecikirse yeni savaş uçağı, en azından başlangıçta, ana silahı olarak eski AMRAAM ile gelebilir.

Sık sorulan sorular

F-47 hangi füzeyi taşıyacak?

AIM-120 AMRAAM’ın yanında AIM-260 JATM’nin ana havadan havaya füzesi olması bekleniyor. Hava Kuvvetleri bir silah listesi yayımlamadı.

AIM-260’ın menzili ne kadar?

Gizli. Yetkililer yalnızca AIM-120’ninkinden belirgin biçimde uzun olduğunu söylüyor.

AIM-260 hizmette mi?

Eylül 2026 itibarıyla hâlâ test aşamasındaydı. Aynı ay çok yıllı üretim için bir çerçeve anlaşması imzalandı.

AIM-260’ı kim üretiyor?

Lockheed Martin.

F-47 kaç füze taşıyabilir?

Açıklanmadı. Silahlar düşük görünürlüğü korumak için gövde içinde taşınacak.

İnsansız uçaklar AIM-260 taşıyacak mı?

Hava Kuvvetleri bunu gündeme getirdi. İş Birlikçi Muharebe Uçakları’nın insanlı savaş uçaklarının yanında havadan havaya füze taşıması öngörülüyor.