F-35 ve J-20 Karşılaştırması: Amerikan Hayalet Uçağı Çin’in Uçağına Karşı

F-35 ile Chengdu J-20, büyük sayılarda üretilen yalnızca iki hayalet savaş uçağı; ABD ile Çin Batı Pasifik’te bir gün savaşırsa karşı karşıya gelmesi en olası uçaklar da onlar. İkisi birbirinin ayna görüntüsü değil. F-35 sensörler ve veri paylaşımı etrafında kurulmuş orta boy, çok rollü bir jet; J-20 ise Amerikan kuvvetlerini Çin kıyılarından uzağa itmek üzere tasarlanmış çok daha büyük ve uzun menzilli bir uçak.

Pekin çok az bilgi yayımladığı için J-20’ye ilişkin hemen her rakam dış kaynaklı bir tahmin. Bu karşılaştırmada rakamların nerede sağlam, nerede zayıf olduğunu belirtiyoruz.

Kısa yanıt

İki uçaktan hiçbiri düz bir ifadeyle “daha iyi” değil. Batılı analistler genel olarak F-35’in radar izinin daha düşük, sensör füzyonunun daha olgun olduğunu kabul ediyor; uçağın arkasında bir muharebe sicili ve 19 müttefikle paylaşılan bir filo var. J-20’nin üstünlükleri ise boyutundan geliyor: daha fazla yakıt, daha uzun menzil, daha yüksek azami hız ve uzun menzilli füzeler.

Hangisinin daha önemli olduğu çatışmanın nerede geçtiğine bağlı. Çin kıyılarına yakın bölgede J-20, arkasında yer radarları ve füzelerle kendi sahasında görev yapıyor. Daha açıkta ise F-35’in ağ yeteneği ve tanker desteği ağır basıyor.

F-35A ve J-20 yan yana

Amerikan uçağının kendi rakamları için F-35 nedir ve F-35 ne kadar hızlı yazılarımıza bakabilirsiniz. Çin uçağını ise J-20 Mighty Dragon profilimizde ayrıntılı olarak ele aldık.

Görünmezlik: gövde biçimi hikâyenin bir kısmını anlatıyor

İki uçağın radar izi değerleri de gizli; bu nedenle değerlendirmeler gövde biçimine dayanıyor. F-35’in kenarları hizalanmış kompakt bir gövdesi ve örtülü bir egzoz lülesi var; uçak her yönden zor görülecek şekilde tasarlandı. İlkeleri F-35’in görünmezliği nasıl çalışıyor yazımızda anlatıyoruz.

J-20 önden bakıldığında iyi biçimlendirilmiş, ancak kanadın önünde kanard ön kanatçıkları, uçakların çoğunda da klasik yuvarlak egzoz lüleleri bulunuyor. Birçok Batılı analist bu özelliklerin uçağın yandan ve arkadan tespitini kolaylaştırdığını düşünüyor. Çinli tasarımcılar ise kanardların uçuş kontrol yazılımıyla yönetildiğini savunuyor. İki hava kuvveti dışında bunu ölçen kimse yok.

Sensörler ve ağ yeteneği

F-35’in deneyim açısından en çok önde olduğu alan bu. Radarı, kızılötesi kameraları ve elektronik harp sistemi tek bir resimde birleştiriliyor ve diğer uçaklarla, gemilerle ve kara birlikleriyle paylaşılıyor; sistem bir milyonu aşkın uçuş saatinde olgunlaştı.

J-20 de aynı türden donanım taşıyor: aktif elektronik taramalı radar, burun altında elektro-optik sensör ve gövde çevresinde kameralar. Bunların ne kadar iyi bütünleştirildiği bilinmiyor. Eldeki verilerden biri şu: dönemin ABD Pasifik Hava Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Kenneth Wilsbach 2022’de F-35’lerin Doğu Çin Denizi üzerinde J-20’lere yaklaştığını ve Çin uçaklarının arkasındaki komuta kontrolden etkilendiğini söyledi.

Füzeler

J-20’nin ana silahı, menzilinin 200 kilometre dolayında olduğu yaygın biçimde tahmin edilen radar güdümlü PL-15; yan yuvalarda da iki kısa menzilli PL-10 taşıyor. Böylece görünmezlik konfigürasyonunda altı füzesi oluyor.

F-35 bugün gövde içinde dört AIM-120 AMRAAM taşıyor; F-35A ve F-35C için altı füzelik bir modernizasyon planlanıyor. En yeni AIM-120D’nin menzilinin PL-15’ten kısa olduğu değerlendiriliyor; ABD’nin daha uzun menzilli AIM-260’ı hizmete sokmasının nedeni de bu. Ayrıntılar F-35 hangi füzeleri atabiliyor yazımızda. F-35’in ayrıca bir topu ve çok daha geniş bir bomba yelpazesi var.

Sayılar ve üretim

Lockheed Martin 1.375’ten fazla F-35 teslim etti, ancak bunlar 20 ülkeye ve üç modele dağılmış durumda. Çin J-20 sayısını açıklamıyor. Araştırmacı Andreas Rupprecht’in The War Zone’da aktarılan sayımları 2025 sonbaharı itibarıyla yaklaşık 300 uçağı tespit etti ve filonun 2026 ortasında 500’e yaklaşmış olabileceğine işaret etti. İngiliz düşünce kuruluşu RUSI yıllık üretimi kabaca 120 olarak değerlendirdi.

Dünya genelindeki toplamdan çok, uçakların nerede bulunduğu önemli. Bir ABD Hava Kuvvetleri generali, Çin’in 2027’ye kadar uluslararası tarih çizgisinin batısında beşinci nesil savaş uçaklarında beşe üç üstünlük kurabileceği uyarısında bulundu.

Peki hangisi kazanır?

Buna tek ve dürüst bir yanıt vermek mümkün değil. Karşılıklı, uzun menzilli bir angajmanda sonucu kimin kimi önce tespit ettiği belirler; bu da iki tarafın açıklamadığı radar izlerine ve sensörlere bağlı. F-35 muharebede uçtu, J-20 uçmadı. J-20 kendi sahasının yakınında savaşır, F-35 ise evinden uzakta. F-35 ve F-22 karşılaştırmamızda olduğu gibi, uçak çevresindeki sistemin yalnızca bir parçası.

Sık sorulan sorular

F-35, J-20’den daha mı iyi?

Batılı analistlerin çoğuna göre sensör füzyonu, ağ yeteneği ve büyük olasılıkla her yönden görünmezlikte evet. J-20 ise daha hızlı, daha uzun menzilli ve daha uzun menzilli füzeler taşıyor. İki iddia da kamuya açık verilerle tam olarak doğrulanamıyor.

J-20, F-35’ten daha mı az görünür?

Genel değerlendirme, kanardları ve egzoz lüleleri nedeniyle özellikle yandan ve arkadan daha kolay görüldüğü yönünde. Önden radar izinin düşük olduğu düşünülüyor. Gerçek değerler gizli.

Çin’in kaç J-20’si var?

Çin açıklamıyor. 2025 ve 2026 tarihli açık kaynak tahminleri yaklaşık 300 ile 500 uçak arasında değişiyor; yıllık üretimin 120 dolayında olduğu değerlendiriliyor.

J-20, F-35’ten daha mı hızlı?

Evet. J-20’nin yaklaşık Mach 2’ye ulaştığı tahmin ediliyor; F-35’in azami hızı ise Mach 1,6.

F-35 ile J-20 hiç karşılaştı mı?

Evet, belirli bir mesafeden. Üst düzey bir ABD Hava Kuvvetleri generali 2022’de F-35’lerle J-20’lerin Doğu Çin Denizi üzerinde birbirine yakın uçtuğunu söyledi. Ateş açılmadı.

J-20, F-35’ten daha fazla füze taşıyabiliyor mu?

Görünmezlik konfigürasyonunda F-35’in dört füzesine karşılık altı hava-hava füzesi taşıyor. Planlanan modernizasyon F-35A ve F-35C’yi de altıya çıkaracak.