Avrupa’da Zorunlu Askerliğin Dönüşü: 2026’da Hangi Ülkelerde Askerlik Var?

Avrupa’da Zorunlu Askerliğin Dönüşü: 2026’da Hangi Ülkelerde Askerlik Var?

Soğuk Savaş’ın ardından Avrupa ülkelerinin çoğu zorunlu askerliği kaldırdı ve daha küçük profesyonel ordular kurdu. Rusya’nın Ukrayna’ya karşı savaşı bu eğilimi tersine çevirdi. Kıta genelinde hükümetler zorunlu askerliği geri getiriyor, uzatıyor ya da yeni ulusal hizmet biçimleri tasarlıyor. İşte 2026’daki durum.

Öne çıkanlar
  • Finlandiya, Estonya, Norveç, Yunanistan, Avusturya ve İsviçre hiç vazgeçmedi
  • Litvanya, İsveç, Letonya ve Hırvatistan geri getirdi
  • Danimarka zorunlu askerliği kadınları da kapsayacak şekilde genişletti
  • Almanya ve Fransa gönüllü askerlik modellerini genişletiyor
  • İnsan gücü NATO’nun büyüyen zayıf noktası

Zorunlu askerlik neden geri dönüyor?

Ukrayna savaşı, modern çatışmaların askerleri korkutucu bir hızla tükettiğini ve eğitimli yedeklerin hayati olduğunu gösterdi. NATO’nun yeni savunma planları, Avrupa ordularının çoğunun sahip olduğundan çok daha büyük kuvvetler gerektiriyor. Profesyonel ordular, özellikle düşük işsizlik ve yaşlanan nüfus koşullarında yeterli gönüllü bulmakta zorlanıyor; bu yüzden zorunlu askerlik kütle ve derin bir yedek kuvvet oluşturmanın yolu olarak geri dönüyor.

Hiç vazgeçmeyen ülkeler

Model ülke Finlandiya: Erkeklerin neredeyse tamamı askerlik yapıyor ve ülke yaklaşık 900.000 kişilik bir yedekle 280.000 civarında savaş zamanı kuvveti seferber edebiliyor. Estonya, Norveç, Yunanistan, Kıbrıs, Avusturya ve İsviçre de zorunlu askerliği korudu; Türkiye de öyle. Norveç yalnızca en istekli yükümlüleri seçiyor ve askerliği kadınları da kapsayacak şekilde genişleten ilk NATO ülkesi oldu.

Geri getiren ülkeler

Litvanya, Rusya’nın Kırım’ı ilhak etmesinin ardından 2015’te zorunlu askerliği yeniden başlattı. İsveç 2017’de yeniden devreye soktu ve her yaş grubunun seçilmiş bir kısmını askere alıyor. Letonya 2023’te geri getirdi. Hırvatistan 2026’dan itibaren kısa süreli temel askeri eğitimi yeniden başlatma kararı aldı. Danimarka ise zorunlu askerliği kadınları kapsayacak şekilde genişletti ve süreyi yaklaşık 11 aya çıkardı.

Yeni hibrit modeller

Büyük ülkeler daha temkinli ilerliyor. Almanya gönüllülüğe dayanan yeni bir askerlik modeli benimsedi; ancak devletin kimin hazır olduğunu bilmesi için genç erkeklere zorunlu anket ve sağlık taraması getirdi ve yeterli gönüllü çıkmazsa zorunlu askerliğe dönme seçeneğini korudu. Fransa gençler için yeni bir gönüllü ulusal askerlik hizmeti başlattı. Polonya yılda yaklaşık 100.000 gönüllüye temel askeri eğitim vermeyi hedefliyor; Hollanda ve Belçika da gönüllü hizmet yıllarını genişletiyor.

Tartışma

Destekçiler zorunlu askerliğin büyük yedekler oluşturduğunu, toplumsal dayanıklılığı güçlendirdiğini ve güçlü bir caydırıcılık mesajı verdiğini söylüyor. Eleştirmenler ise pahalı olduğunu, eğitmenleri cephe birliklerinden uzaklaştırdığını ve profesyonellerden daha az yetenekli askerler yetiştirdiğini savunuyor. Uzmanların çoğu ideal olanın bir karışım olduğunda hemfikir: Profesyonel bir çekirdek artı hızla çağrılabilecek eğitimli yükümlüler ya da yedekler.

Değerlendirme

Avrupa, savaşta sayıların hâlâ önemli olduğunu yeniden keşfediyor. Rusya’ya en yakın ülkeler zaten zorunlu askerliğe dayanıyor; Batı Avrupa’nın büyük güçleri ise yavaş yavaş aynı yöne ilerliyor. Gönüllülerin yetip yetmeyeceği ya da tam zorunlu askerliğin geri dönüp dönmeyeceği, önümüzdeki on yılın kilit savunma tartışmalarından biri olabilir.

Öne çıkan görsel: U.S. Marine Corps photo by Lance Cpl. Francis Hrosar / Public domain, via Wikimedia Commons

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir