İngiltere, Kanada Liderliğindeki Savunma Bankasına Katılmıyor: İki Ayrı Kurum Kurulacak

İngiltere Hazinesi ile Kanada Maliye Bakanlığının 25 Ekim 2026 Pazar günü yayımladığı ortak açıklamaya göre İngiltere, Kanada liderliğindeki Savunma, Güvenlik ve Dayanıklılık Bankasına (DSRB) katılmayacak; iki ülke bunun yerine ayrı savunma finansmanı kurumları geliştirecek. Hükümetler, DSRB ile İngiltere liderliğindeki Çok Taraflı Savunma Mekanizması (MDM) için “birbirinden ayrı ama birbirini tamamlayan ve ortaklık içinde çalışan iki kurum geliştirmenin en doğrusu olduğu sonucuna karşılıklı olarak vardıklarını” bildirdi (GOV.UK, Kanada Hükümeti).

İki hükümet ne dedi?

Açıklamada Londra ve Ottava’nın, iki kurumun “ortak hedeflerimizi en iyi nasıl ilerletebileceği” üzerinde yakın çalıştığı ve bir işbirliği çerçevesi geliştirmeyi kabul ettiği belirtildi. Kurumlar faaliyete geçtikçe “ortaya çıkan sanayi öncelikleri, yatırım fırsatları ve stratejik finansman sorunlarında” birbirini destekleyecek, savunma sanayii tabanını ve ortak hazırlık düzeyini güçlendirecek tamamlayıcı araçlar sunacak (GOV.UK). Açıklama İngiltere’nin üyelikten vazgeçtiğini açıkça söylemiyor; bunu The Globe and Mail’e üst düzey bir Kanada hükümeti yetkilisi doğruladı (The Globe and Mail).

Reuters’ın bir kaynağa dayandırdığı habere göre görüşmeler; genel merkezin yeri, kurumun ne ölçüde ortak tedarik yapacağı, üye devletlere kredi verilmesi ve yeni üyelerin kabul kuralları konusundaki anlaşmazlıklara takıldı (Reuters). The Globe and Mail ise müzakerelere yakın kaynaklara dayanarak İngiltere’nin teklifinin genel merkezin Kanada’dan Avrupa’ya taşınmasını ve bankanın görev tanımının finansmandan çok tedarike kaydırılmasını içerdiğini, Ottava’nın bunu kabul edemediğini yazdı. İki hükümet de bu iddialar hakkında yorum yapmadı.

Arka plan: DSRB ve MDM

DSRB, müttefiklerin savunma ve dayanıklılık ihtiyaçları için uzun vadeli, düşük maliyetli finansman, kredi ve garanti sağlamak üzere tasarlandı; genel merkezi Kanada’da olacak ve 2027’de faaliyete geçmesi hedefleniyor. Kanada Başbakanlığı, 7 Temmuz 2026’da Ankara’daki NATO Zirvesi’nde Arnavutluk, Belçika, Yunanistan, Letonya, Lüksemburg, Romanya, Türkiye ve Ukrayna’nın desteğini duyurmuş; kuruluş anlaşmasının (Articles of Agreement) nisan ayında Montreal’de üzerinde uzlaşıldığını açıklamıştı (Kanada Başbakanlığı). MDM ise İngiltere, Hollanda, Finlandiya ve Polonya tarafından başlatıldı; dört ülke 6 Temmuz’da mekanizmayı 2027’ye kadar kurmayı hedeflediklerini ve bir antlaşma üzerinde müzakere yürüttüklerini açıklamıştı (GOV.UK). Reuters’a göre MDM yatırımın hızlandırılması, finansman yoluyla ortak tedarik ve NATO talebinin bir araya getirilmesine; DSRB ise savunma sanayii ve tedarik zincirlerine yatırım ile tek tek egemen devletlere kredi verilmesine odaklanacak.

Önceki gelişmeler

The Globe and Mail’e göre banka ilk kez 2024’te önerildi, Kanada Nisan 2026’da ev sahibi ülke olarak açıklandı ve İngiltere Hazinesi Eylül 2025’te Reuters’a bankaya katılmayacağını söylemişti. Londra’daki hükümet değişikliğinin ardından kapı yeniden aralanmış görünüyordu: Gazeteye göre Başbakan Mark Carney eylülde Liverpool’da İngiltere Başbakanı Andy Burnham ile görüştü, Maliye Bakanı François-Philippe Champagne de Maliye Bakanı (Chancellor) John Healey ile bir araya geldi. Kaynaklara göre diğer DSRB katılımcılarına görüşmelerin çöktüğü cumartesi günü bildirildi.

Sanayi ve stratejik bağlam

Her iki kurum da müttefiklerin artan savunma bütçeleri için gereken kaynağı bulup harcamasına yardım etmeyi ve üreticilere daha uzun vadeli talep sinyali vermeyi amaçlıyor. The Globe and Mail, DSRB kuruluş şartının en az dokuz ülkenin katılımıyla kasımın son haftasında imzalanmasının planlandığını, ardından genel merkezin bulunacağı şehrin ve genel müdürün açıklanacağını bildirdi. İhracatını ve kapasitesini büyüten Türk savunma sanayii açısından, DSRB’nin kurucu grubunda yer almak Ankara’yı yeni müttefik finansman kanallarından birinin içine yerleştiriyor; ancak bankanın nasıl ve hangi programlara kredi vereceği henüz açıklanmadı. Ayrı İngiliz yolu, Avrupalı alıcıların SAFE gibi mevcut AB araçlarının yanında iki farklı finansman yapısıyla karşılaşabileceği anlamına da geliyor.

Kaynaklar: İngiltere Hazinesi ve Kanada Maliye Bakanlığı ortak açıklaması, 25 Ekim 2026; Kanada Başbakanlığı basın bülteni, 7 Temmuz 2026; MDM üyesi ülkelerin ortak açıklaması, 6 Temmuz 2026; Reuters ve The Globe and Mail, 25 Ekim 2026.