KAAN Savaş Uçağı Nedir? Özellikleri, Motoru, Teslim Tarihi

KAAN, Türk Havacılık ve Uzay Sanayii’nin (TUSAŞ) Hava Kuvvetleri’ndeki F-16’ların yerini almak üzere Ankara’da geliştirdiği çift motorlu, düşük görünürlüklü savaş uçağı. Bir prototip 2024’te iki kez uçtu. Seri üretim uçağına çok daha yakın olan ikinci prototip, Ekim 2026’nın başında yer kontrollerini tamamladı ve haftalar içinde uçması bekleniyor. Hava Kuvvetleri’nin ilk uçağını 2028’de teslim alması planlanıyor.

Bu rehber uçağın ne olduğunu, açıklanan rakamları, hangi motoru kullandığını ve bunun neden önemli olduğunu, ayrıca kimlerin sipariş verdiğini anlatıyor.

KAAN nedir?

KAAN tek kişilik, çift motorlu bir savaş uçağı; silahlarını gövde içindeki yuvalarda taşıyor ve düşük görünürlüklü tasarımların açılı yüzeylerine sahip. Türkiye programı 2010’da TF-X adıyla başlattı; sonradan Millî Muharip Uçak (MMU) adı kullanıldı. TUSAŞ 2016’da 1,18 milyar dolarlık geliştirme sözleşmesini aldı, ertesi yıl da mühendislik desteği için İngiliz BAE Systems projeye dahil edildi. Uçağa KAAN adı 2023’te verildi.

Proje 2019’da aciliyet kazandı; ABD o yıl, Rus yapımı S-400 füzelerini aldığı için Türkiye’yi F-35 programından çıkardı. Türkiye 100 F-35 almayı planlıyordu. KAAN bugün Türkiye’nin sahip olacağından emin olduğu tek beşinci nesil uçak ve Türkiye’nin savaş uçakları rehberimizde anlattığımız filonun yerini almak zorunda.

KAAN teknik özellikleri

Bu rakamlar büyük bir uçağı tarif ediyor. KAAN, Amerikan F-22’sinden uzun, F-35’ten ise neredeyse beş metre daha uzun; bu da yakıt ve gövde içinde taşınan silahlar için yer sağlıyor.

İlk uçuş ve prototipler

P0 olarak bilinen ilk prototip Mart 2023’te taksi denemelerine başladı ve 21 Şubat 2024’te 13 dakika uçtu. 6 Mayıs 2024’teki ikinci uçuş 14 dakika sürdü; uçak 10.000 fit irtifaya ve 230 knot hıza ulaştı. P0 o günden beri uçmadı. Bazı sensörleri takılmadan uçurulan bir teknoloji gösterim uçağıydı ve görevi temel tasarımın çalıştığını kanıtlamaktı.

Şimdi asıl önemli olanlar P1 ve P2. TUSAŞ 13 Şubat 2026’da üç prototipi basına gösterdi; P1 de 31 Temmuz’da kendi motor gücüyle taksi testlerine başladı. P1, kumanda yüzeyleri, hava alıkları, kokpit bölgesi ve iniş takımlarıyla P0’dan ayrılıyor ve P0’da bulunmayan ön sensörleri taşıyor. TUSAŞ Genel Müdürü Mehmet Demiroğlu 2 Ekim 2026’da P1’de bütün sistem kontrollerinin tamamlandığını ve uçağın birkaç hafta içinde uçacağını söyledi. Yavaş taksi testlerini bitiren P2’nin de yıl sonundan önce uçması bekleniyor.

KAAN hangi motoru kullanıyor?

Prototipler ve ilk seri üretim uçakları, Türkiye’nin F-16’larına da güç veren General Electric F110 motorunu kullanıyor. Motor Türkiye’de lisansla monte ediliyor, ama bir Amerikan ürünü olmayı sürdürüyor ve her ihracatı için Washington’ın onayı gerekiyor. Bu onay yıllarca belirsiz kaldı. ABD yönetimi 24 Haziran 2026’da yaklaşık 705 milyon dolarlık satışı Kongre’ye bildirdi; Kongre de 9 Temmuz’da satışa onay verdi. TUSAŞ, testler için Ankara’da on motorunun bulunduğunu, ilk seri üretim uçakları için 80 motor daha aldığını söylüyor.

Yerli alternatif, TEI ile TRMotor’un yaklaşık 35.000 libre itki üretecek şekilde tasarladığı TF35000. Motor 2026’nın başında kritik tasarım gözden geçirmesini geçti. Yer testleri bu yılın ilerleyen aylarında, prototip motor 2027 dolaylarında, seri üretim uçaklarına takılması ise 2032’den itibaren planlanıyor. O zamana kadar her KAAN, başka bir hükümetin vermeyi reddedebileceği motorlarla uçacak.

Silahlar ve sensörler

KAAN yerli silahlara göre tasarlandı. Hava muharebesinde radar güdümlü Gökdoğan ile kısa menzilli Bozdoğan füzelerini, ilerleyen dönemde de ramjet motorlu Gökhan’ı taşıyacak. Kara ve deniz hedeflerine karşı listede SOM seyir füzesi ile HGK, KGK ve Teber güdüm kitleri var. Bunları Türkiye’nin füzeleri rehberimizde anlattık.

Ana sensörü Aselsan’ın MURAD radarı; onu kızılötesi arama donanımı ve bir elektronik harp takımı destekliyor. Türkiye ayrıca pilotun Kızılelma gibi insansız uçakları yönetmesini hedefliyor; bu uçağı Türkiye’nin insansız hava araçları rehberimizde ele aldık.

KAAN ne zaman hizmete girecek, kimler sipariş verdi?

Türkiye, Blok 10 adı verilen ilk 20 uçağın sözleşmesini Mayıs 2026’da SAHA fuarında imzaladı. Teslimatlar 2028-2030 için planlanıyor. TUSAŞ Temmuz 2026’da seri üretime iki ila iki buçuk yıl kaldığını açıkladı; üretim hızını artırmak için parça ve montaj işlerinin yüzde 70’e kadarını alt yüklenicilere devretmeyi planlıyor. Uzun vadeli hedef yaklaşık 250 uçak.

İlk ihracat müşterisi Endonezya; Haziran 2025’te 48 uçak almayı kabul etti, Türk basını anlaşmanın değerini 10 milyar dolar olarak verdi. Mısır’ın programa katılacağı Temmuz 2025’te duyuruldu; Pakistan ve Azerbaycan’la da iş birliği anlaşmaları var. Suudi Arabistan’ın olası alıcı olduğu yazıldı, ancak bu doğrulanmadı.

KAAN beşinci nesil bir savaş uçağı mı?

Biçimi ve yerleşimiyle evet: gövde içi silah yuvaları, hizalanmış kenarlar ve modern bir radar. İlk sürümü ise birkaç bakımdan F-35’in gerisinde kalacak. F110 düşük görünürlüklü bir uçak için tasarlanmadı; prototipler de arkadan bakıldığında radarda ve kızılötesinde kolayca görülen sıradan yuvarlak egzoz lüleleri kullanıyor. Sensör füzyonunun ve uçağın sistemlerini birbirine bağlayan yazılımın olgunlaşması yıllarca uçuş testi gerektiriyor. İlk bloklar, zamanla asıl görevine doğru gelişecek, düşük görünürlüklü biçime sahip bir savaş uçağı olarak düşünülmeli. Güney Kore’nin programıyla karşılaştırmayı KF-21 ve KAAN yazımızda bulabilirsiniz.

Sıkça sorulan sorular

KAAN uçtu mu?

Evet. İlk prototip 21 Şubat 2024’te, ardından 6 Mayıs 2024’te uçtu. Sıradaki prototip P1 Ekim 2026’nın başında yer kontrollerini tamamladı ve haftalar içinde uçması bekleniyordu.

KAAN hangi motoru kullanıyor?

Türk F-16’larında da kullanılan iki General Electric F110-GE-129 motoru. Yerli TF35000 motorunun 2032’den itibaren seri üretim uçaklarına takılması planlanıyor.

KAAN ne zaman hizmete girecek?

TUSAŞ ilk uçağı 2028’de Hava Kuvvetleri’ne teslim etmeyi hedefliyor. Blok 10 olarak bilinen ilk 20 uçağın 2028 ile 2030 arasında teslim edilmesi bekleniyor.

KAAN’ın hızı ne kadar?

Açıklanan azami hızı Mach 1,8, servis tavanı 55.000 fit.

KAAN siparişi veren ülkeler hangileri?

Türkiye 20 uçağın sözleşmesini imzaladı, Endonezya 48 uçak almayı kabul etti. Mısır, Pakistan ve Azerbaycan’la ortaklık veya iş birliği anlaşmaları bulunuyor.

KAAN’ın fiyatı ne kadar?

Doğrulanmış bir birim fiyat yok. TUSAŞ’ın genel müdürü 2023’te fiyatın başlangıçta söz verilen 100 milyon doları aşabileceğini söylemişti.