Tejas Savaş Uçağı Nedir? Hindistan’ın Yerli Hafif Muharebe Uçağı

Tejas, Havacılık Geliştirme Ajansı (ADA) tarafından tasarlanan ve Hindustan Aeronautics Limited (HAL) tarafından üretilen Hindistan’ın yerli hafif savaş uçağı. İlk sürüm Mk1’den yaklaşık 40 uçak hizmette; Hindistan Hava Kuvvetleri ise emekliye ayrılan MiG-21’lerin yerini acilen doldurmak için geliştirilmiş Tejas Mk1A’dan 180 adet sipariş etti. Ancak Ekim 2026 itibarıyla iki yılı aşan gecikmeyle henüz tek bir Mk1A bile teslim edilmedi ve bu gecikme, Hindistan Hava Kuvvetleri’nin en büyük sorunlarından biri haline geldi.

Bu rehber Tejas’ı, sürümlerini, neden geciktiğini ve sırada neler olduğunu anlatıyor.

Tejas nedir?

Hafif Muharebe Uçağı (LCA) programı, MiG-21’in yerini alacak bir uçak geliştirmek amacıyla 1983’te başladı. 2003’te “parıltı” anlamına gelen Tejas adı verilen uçak, ilk uçuşunu Ocak 2001’de yaptı. Tek motorlu, delta kanatlı küçük bir savaş uçağı olan Tejas’ta kompozit malzemeler yoğun biçimde kullanılıyor ve uçak elektronik uçuş kontrol (fly-by-wire) sistemine sahip. Uçak 2013’te ilk operasyonel yeterliliği, 2019’da ise tam operasyonel yeterliliği aldı. Uzun geliştirme süreci, Tejas’ı hem Hindistan’ın havacılık hedeflerinin hem de bu hedeflere ulaşmanın ne kadar zor olduğunun simgesi haline getirdi.

Mk1A ve gecikmeler

Hindistan Hava Kuvvetleri, Şubat 2021’de 83, Eylül 2025’te ise 97 Tejas Mk1A sipariş etti; iki siparişin toplam değeri 1,1 trilyon rupiyi aşıyor. Mk1A’da İsrail tasarımı aktif elektronik taramalı dizi (AESA) radar, yeni bir elektronik harp sistemi ve iyileştirilmiş bakım kolaylığı bulunuyor. İlk teslimatın Mart 2024’te yapılması gerekiyordu. ABD’den gelecek GE F404 motorlarının tedariki bir yılı aşkın süre gecikti; motorlar geldikten sonra da radar, silah ve yazılım sertifikasyonu beklenenden uzun sürdü. Hava Kuvvetleri Komutanı Ekim 2026’da programın yaklaşık iki yıl geride olduğunu ve gecikmenin “bize zarar verecek” olduğunu söyledi. Uçağın üreticisi HAL hakkındaki makalemizde, motor sorunu ise Tejas Mk1A motor gecikmesi haberimizde ele alınıyor.

Tejas Mk2

Orta Ağırlıkta Savaş Uçağı olarak da bilinen Tejas Mk2, daha güçlü GE F414 motoru, daha fazla iç yakıt kapasitesi ve daha ağır silah taşıma kabiliyetiyle daha büyük bir uçak. Mk2’nin 2030’larda Mirage 2000, Jaguar ve MiG-29’ların yerini alması planlanıyor. Hindistan ile GE, 2023’te F414’ün Hindistan’da üretilmesi konusunda anlaştı. Mk2’nin bu on yılın sonlarında uçması planlanıyor. Hindistan’ın uzun vadeli hayalet savaş uçağı AMCA ise dizinin bir sonraki makalesinin konusu.

Rakipleriyle nasıl kıyaslanıyor?

Tejas, İsveç yapımı Gripen C ve Çin-Pakistan ortak üretimi JF-17 ile aynı sınıfta yer alıyor. Kompozit malzemeleri daha yoğun kullanması gibi bazı açılardan JF-17’den daha modern; ancak menzili ve faydalı yükü daha büyük savaş uçaklarına göre daha düşük. Bölgedeki başlıca rakibi Pakistan’ın JF-17’si; iki uçağın karşılaştırması JF-17 Block III profilimizde yer alıyor. Hindistan’ın savaş uçağı filosunun tamamı ise Hindistan’ın savaş uçakları rehberimizde anlatılıyor.

Sıkça sorulan sorular

Tejas nedir?

Hindistan’da Havacılık Geliştirme Ajansı tarafından tasarlanan ve HAL tarafından üretilen tek motorlu hafif bir savaş uçağı.

Hindistan’ın kaç Tejas’ı var?

Yaklaşık 40 Tejas Mk1 hizmette; ayrıca 180 Tejas Mk1A sipariş edildi.

Tejas Mk1A neden gecikti?

GE F404 motorlarının tedarikindeki gecikmeler ve uçağın radar, silah ve yazılım sertifikasyonunun uzaması nedeniyle.

Tejas hangi motoru kullanıyor?

ABD yapımı GE F404’ü. Daha büyük olan Tejas Mk2’de ise Hindistan’da üretilecek GE F414 kullanılacak.

Tejas, JF-17’den daha mı iyi?

İki uçak aynı sınıfta. Tejas’ta daha fazla kompozit malzeme ve daha modern sistemler bulunurken JF-17 daha ucuz ve daha fazla ülkeye ihraç edildi.

Tejas Mk2 ne zaman uçacak?

İlk uçuşunun bu on yılın sonlarında yapılması planlanıyor.