Taarruz Helikopteri
Mi-24 / Mi-35 Hind
Mi-24, Sovyet Mil tasarım bürosunun geliştirdiği, arka kabininde 8 asker taşıyabilen ağır silahlı bir taarruz helikopteridir. NATO’nun “Hind” adını verdiği, ihracat adı Mi-35 olan helikopter, 2.600’ü aşkın üretimle dünyanın en yaygın taarruz helikopterlerinden biri.
Genel Bakış
Mi-24 ilk uçuşunu 19 Eylül 1969’da yaptı ve 1972’de Sovyet ordusuna girdi. Taarruz ve nakliye helikopterini birleştiren tasarımı nedeniyle sık sık “uçan piyade savaş aracı” olarak anılıyor. Mi-24D’den itibaren benimsenen basamaklı çift kabarcık kokpit, altı silah istasyonlu kısa kanatlar ve içeri katlanan iniş takımı klasik görünümünü oluşturuyor. Versiyona göre 12,7 mm makineli tüfek, 23 veya 30 mm top, Şturm ve Ataka tanksavar füzeleri ile roketler taşıyor. Değiştirilmiş bir Mi-24, 1975–1978’de helikopter hız rekorları kırdı.
Mi-24, Afganistan’daki Sovyet savaşından İran-Irak Savaşı’na, Çeçenya’dan Suriye, Libya ve Dağlık Karabağ’a kadar çok sayıda çatışmada kullanıldı; Rusya-Ukrayna savaşında iki taraf da Hind uçuruyor. Rusya, Cezayir, Azerbaycan, Ermenistan, Irak, Polonya, Sırbistan, Vietnam ve Afrika’daki birçok ülke dahil 25’i aşkın ülke helikopteri kullanıyor. Çekya ve bazı NATO üyeleri 2022’den sonra Mi-24’lerini emekliye ayırıp Ukrayna’ya devretti. Rusya’da yerini kademeli olarak Mi-28 ve Ka-52’ye bırakırken modernize Mi-35M önemli bir ihracat ürünü olmayı sürdürüyor.

Teknik Özellikler
Varyantlar
Mi-24V (ihracatta Mi-35), burun taretinde 12,7 mm YakB-12.7 döner namlulu makineli tüfek taşıyan ve en çok üretilen versiyonlardan biridir.
Mi-24P, taret yerine gövdeye sabitlenmiş çift namlulu 30 mm GSh-30K topuyla donatılan, ateş gücü yüksek versiyondur.
Mi-35M, Mi-28’in rotor sistemi, sabit iniş takımı ve 23 mm GSh-23L taretiyle modernize edilen ihracat versiyonudur.
Kullanıcı Ülkeler
Rusya
Cezayir
Ermenistan
Azerbaycan
Belarus
Bulgaristan
Çad
Küba
Etiyopya
Endonezya
Irak
Kazakistan
Kırgızistan
Mali
Nijerya
Peru
Polonya
Sırbistan
Sudan
Tacikistan
Türkmenistan
Uganda
Ukrayna
Özbekistan
Venezuela
VietnamSıkça Sorulan Sorular
Mi-24 kaç asker taşır?
Mi-24 arka kabininde 8 asker taşıyabilir. Bu özellik onu AH-64 Apache veya AH-1 Cobra gibi Batılı taarruz helikopterlerinden ayırıyor; bu yüzden “uçan piyade savaş aracı” olarak da anılıyor.
Mi-24 hızı ne kadar?
Mi-24’ün azami hızı yaklaşık 320–335 km/s’dir. Menzili yaklaşık 450 km, azami kalkış ağırlığı yaklaşık 12 ton. Değiştirilmiş bir Mi-24 (A-10), 1975–1978 yılları arasında helikopter hız rekorları kırmıştı.
Mi-24 hangi ülkelerde var?
Mi-24/Mi-35’i Rusya, Cezayir, Irak, Azerbaycan, Ermenistan, Kazakistan, Özbekistan, Polonya, Sırbistan, Bulgaristan, Ukrayna, Vietnam, Endonezya, Peru, Venezuela, Nijerya ve Sudan dahil 25’i aşkın ülke kullanıyor. Çekya gibi bazı NATO üyeleri helikopterlerini Ukrayna’ya devretti.
Türkiye’de Mi-24 var mı?
Hayır, Türkiye Mi-24’ü hiç kullanmadı. Türkiye’nin ana taarruz helikopteri yerli T129 ATAK; daha ağır T929 ATAK-II ise geliştirme aşamasında. Buna karşılık komşular Azerbaycan ve Ermenistan’ın her ikisi de Mi-24 kullanıyor.
Mi-24 mi Apache mi?
AH-64 Apache saf bir taarruz helikopteri olarak daha gelişmiş sensörlere ve füzelere sahip. Mi-24 ise 8 asker taşıyabilmesi, ağır silah yükü ve sağlamlığıyla öne çıkıyor. 1970’lerin tasarımı olan Mi-24, modernize versiyonlar dışında elektronik açıdan geride kalıyor.
Mi-24 ile Mi-35 arasındaki fark nedir?
Mi-35, Mi-24’ün ihracat adıdır. Örneğin Mi-24V’nin ihracat sürümü Mi-35, Mi-24P’ninki Mi-35P olarak anılıyor. Modernize Mi-35M ise Mi-28’in rotor sistemi ve sabit iniş takımıyla yeni üretilen ayrı bir versiyon.

