Hava Savunma
HQ-9
HQ-9 (Hongqi-9), Çin Havacılık ve Uzay Bilim ve Sanayi Şirketi (CASIC) tarafından geliştirilen uzun menzilli karadan havaya füze sistemidir. İhracatta FD-2000 adıyla sunulan sistem, Türkiye’nin 2013’te T-LORAMIDS ihalesinde seçip 2015’te vazgeçtiği sistem olarak Türk kamuoyunda tanınıyor.
Genel Bakış
HQ-9’un geliştirilmesi 1980’ler ve 1990’larda yürütüldü; sistemin S-300 ve Patriot dönemi teknolojilerinden yararlandığı yaygın olarak belirtiliyor. 2001 civarında Çin Halk Kurtuluş Ordusu envanterine girdi. Yaklaşık 6,8 m uzunluğundaki füze 180 kg parçacıklı harp başlığı taşıyor ve Mach 4’ün üzerine çıkıyor. İlk HQ-9’un menzili 120–125 km iken HQ-9B’de bu değer 200–260 km’ye ulaşıyor. Batarya, HT-233 faz dizinli atış kontrol radarı, arama radarları ve Taian TAS5380 8×8 kamyonlar üzerindeki dörderli dikey fırlatıcılardan oluşuyor. Deniz versiyonu HHQ-9, Type 052C/052D muhriplerini ve Type 055 kruvazörlerini donatıyor.
IISS’in 2024 tahminine göre Çin Hava Kuvvetleri yaklaşık 196 HQ-9 ve 96 HQ-9B fırlatıcıya sahip; sistem Güney Çin Denizi’ndeki tartışmalı adalara da konuşlandırıldı. Pakistan Ordusu HQ-9/P’yi Ekim 2021’de envantere aldı, Pakistan Hava Kuvvetleri ise HQ-9BE kullanıyor. Fas ve Türkmenistan diğer kullanıcılar; Mısır ve Azerbaycan’ın HQ-9B edindiğine dair 2025 haberleri resmi olarak doğrulanmadı. Hindistan, Mayıs 2025’teki Sindoor Harekâtı’nda HQ-9 unsurlarını etkisiz hale getirdiğini açıkladı; Pakistan bu iddiaları reddetti. Türkiye ise NATO uyumluluğu ve teknoloji transferi sorunları nedeniyle FD-2000 seçimini Kasım 2015’te iptal etti.

Teknik Özellikler
Varyantlar
Yaklaşık 120–125 km menzilli ilk HQ-9 ve onun ihracat modeli FD-2000.
Menzili 200–260 km’ye çıkan gelişmiş versiyon ve ihracat modeli HQ-9BE.
Type 052C/052D muhripleri ve Type 055 kruvazörlerindeki dikey atım hücrelerinden atılan deniz versiyonu.
Kullanıcı Ülkeler
Çin
Pakistan
Fas
TürkmenistanSıkça Sorulan Sorular
HQ-9 kaç para?
HQ-9’un birim fiyatı açıklanmadı. Türkiye’nin 2013’teki T-LORAMIDS ihalesinde Çin’in FD-2000 teklifi, basına yansıyan bilgilere göre tüm program için yaklaşık 3,4 milyar dolardı.
HQ-9 menzili kaç km?
HQ-9’un menzili ilk versiyonda yaklaşık 120–125 km, HQ-9B’de ise 200–260 km’dir. Angajman irtifası yaklaşık 27 km olarak veriliyor; bazı kaynaklar HQ-9B için 50 km’ye kadar irtifadan söz ediyor.
Türkiye neden HQ-9 almadı?
Türkiye, 2013’te T-LORAMIDS ihalesinde Çin’in FD-2000 (HQ-9) teklifini seçti, ancak Kasım 2015’te bu kararı iptal etti. İptalde NATO sistemleriyle uyumluluk kaygıları ve teknoloji transferi anlaşmazlıkları belirleyici oldu; Türkiye daha sonra S-400 aldı ve yerli SİPER’i geliştirdi.
HQ-9 mu S-400 mü?
S-400, 40N6 füzesiyle 380–400 km’ye varan menziliyle HQ-9B’nin 200–260 km’lik menzilinden daha uzun erişime sahip. HQ-9 ise S-300 teknolojisinden yararlandığı belirtilen, Çin’in kendi ürettiği sistem; ikisi arasında doğrudan bir muharebe karşılaştırması bulunmuyor.
HQ-9 hangi ülkelerde var?
HQ-9’u Çin, Pakistan, Fas ve Türkmenistan kullanıyor. Mısır’ın HQ-9B edindiği ve Azerbaycan’ın 2025’teki geçit töreninde HQ-9BE sergilediği bildirildi; ancak bu alımlar resmi sözleşmelerle doğrulanmadı.
HQ-9 Hindistan’a karşı işe yaradı mı?
Bu sorunun net bir yanıtı yok; iki taraf farklı iddialarda bulunuyor. Hindistan, Mayıs 2025’teki Sindoor Harekâtı’nda Pakistan’ın HQ-9 unsurları dahil hava savunma radar ve fırlatıcılarını etkisiz hale getirdiğini açıkladı; Pakistan ise bu iddiaları reddedip hava savunmasının etkili çalıştığını savundu.

