F-35 Ne Kadar Hızlı? Azami Hız, İrtifa ve Manevra

F-35’in azami hızı Mach 1,6, yani yaklaşık 1.930 km/sa; bu değer üç versiyon için de aynı. Uçak bu hızıyla yerini aldığı F-16’dan yavaş, F-22’den ise hayli yavaş. Bu, tasarımcıların bilerek yaptığı bir tercih.
Hızdan, düşük görünürlük ile gövde içinde taşınan yakıt ve silahlar uğruna vazgeçildi. Asıl önemli nokta şu: F-35, Mach 1,6’ya tam muharebe yükü gövde içindeyken ulaşıyor; eski uçaklar ise kanat altına bomba ve yakıt tankı asıldığında broşürlerdeki hızların epey gerisinde kalıyor. Bu rehberde F-35 hızını, tavan irtifasını, g sınırlarını ve bunların uygulamada ne anlama geldiğini anlatıyoruz.
F-35’in azami hızı ne kadar?
Sınır, irtifada Mach 1,6. Bu da yaklaşık 1.930 km/sa ediyor. F-35A, F-35B ve F-35C ağırlık ve kanat boyutu bakımından farklı olsa da aynı değeri paylaşıyor.
Uçak bu hıza tek motorla, Pratt & Whitney F135 ile ulaşıyor. Motor A ve C modellerinde kuru yaklaşık 28.000 lbf, art yakıcıyla 43.000 lbf itki üretiyor. Hizmetteki en güçlü savaş uçağı motoru olsa da itmesi gereken kütle büyük: Bir F-35A boşken yaklaşık 13.300 kg geliyor ve gövdesinde 8.278 kg yakıt taşıyor.
| Ölçüt | F-35A | F-35B | F-35C |
|---|---|---|---|
| Azami hız | Mach 1,6 | Mach 1,6 | Mach 1,6 |
| Servis tavanı | 15.240 m (50.000 ft) | 15.240 m (50.000 ft) | 15.240 m (50.000 ft) |
| Yük sınırı | 9 g | 7 g | 7,5 g |
| Art yakıcılı itki | 43.000 lbf | 41.000 lbf | 43.000 lbf |
| Kanat açıklığı | 10,7 m | 10,7 m | 13,1 m |
F-35 neden eski savaş uçaklarından yavaş?
Hızı üç tasarım tercihi sınırlıyor. Silahlar ve yakıt gövde içinde taşınıyor; bu da gövdeyi genişletip sürüklemeyi artırıyor. Hava alıkları hareketli rampası olmayan sabit çıkıntılardan oluşuyor; bu tasarım daha hafif ve radarda daha az görünür, ama Mach 1,6’nın üzerinde verimi düşük. Üstelik uçakta iki değil tek motor var.
Eski uçaklarla karşılaştırma göründüğü kadar tek taraflı değil. Bir F-16 ancak temiz konfigürasyonda Mach 2’ye çıkabiliyor. İki harici yakıt tankı, bir hedefleme podu ve bombalarla bu hızın çok altında kalıyor, o hıza çıkarken de yakıtı hızla tüketiyor. F-35 ise aynı görev yükünü ek sürükleme yaratmadan gövde içinde taşıyor.
| Uçak | Azami hız | Not |
|---|---|---|
| F-35 Lightning II | Mach 1,6 | Dahili yakıt ve silahlar tam yüklüyken |
| F-22 Raptor | Yaklaşık Mach 2,25 | Yaklaşık Mach 1,8’de süperseyir |
| F-16 Fighting Falcon | Mach 2,0 | Temiz konfigürasyon |
| F/A-18E/F Super Hornet | Mach 1,6-1,8 | Temiz konfigürasyon |
| Dassault Rafale | Mach 1,8 | Temiz konfigürasyon |
| Eurofighter Typhoon | Mach 2,0 | Sınırlı süperseyir |
| Sukhoi Su-57 | Mach 2,0 | Üretici verisi |
| Chengdu J-20 | Yaklaşık Mach 2,0 | Bildirilen değer, doğrulanmadı |
Bu uçaklar hakkında daha fazlası için F-22 Raptor ve F-16 Fighting Falcon dosyalarımıza bakabilirsiniz.
F-35 süperseyir yapabiliyor mu?
F-22’nin yaptığı anlamda hayır. Süperseyir, art yakıcı kullanmadan ses üstü hızda sürekli uçuş demek. Lockheed Martin, F-35’in art yakıcısız yaklaşık Mach 1,2 hızı 240 km kadar (150 mil) koruyabildiğini belirtiyor; bu bir seyir değil, kısa bir atak.
B ve C modellerinin ses üstü hızda ne kadar kalabileceğine dair sınırlar da var. Testlerde, yüksek hızda uzun süre art yakıcı kullanımının kuyruktaki kaplamalara ve antenlere zarar verebildiği görüldü. Defense News’in 2020’deki haberine göre Pentagon, kuyruğu yeniden tasarlamak yerine bu versiyonlara ses üstü uçuşta süre sınırı getirerek sorunu kapattı.
F-35 ne kadar çevik?
F-35A, F-16 gibi 9 g’ye kadar onaylı. B versiyonunun sınırı 7 g, C’nin 7,5 g. Uçak 50 dereceye varan hücum açılarında uçurulabiliyor; bu değer F-16’nın çok üzerinde ve pilotun düşük hızda burnu hedefe çevirmesini sağlıyor.
Sürekli dönüş performansı ise daha zayıf. Pentagon 2013’te, testlerin hedefin altında kalması üzerine üç versiyon için de sürekli dönüş isterlerini düşürdü, ivmelenme sürelerini uzattı. 2015’teki bir testte pilot, yakın manevrada bir F-35A’nın çift kişilik bir F-16 karşısında enerji bakımından dezavantajlı kaldığını rapor etti.
Hava kuvvetleri bunu kabul ediyor, çünkü F-35’ten dönerek kazanması beklenmiyor. Sensörlerinin, düşük görünürlüğünün ve füzelerinin, çatışmayı it dalaşına dönüşmeden bitirmesi amaçlanıyor. Bunun nasıl işlediğini F-35 nedir rehberimizde ve F-35 füzeleri yazımızda anlattık.
F-35 ne kadar yükseğe çıkabiliyor?
Servis tavanı 50.000 ft, yani yaklaşık 15 km. Bu, modern bir savaş uçağı için olağan bir değer ve 60.000 ft’in üzerinde görev yapan F-22’nin bir miktar altında. Yüksekte uçmak radar ve füze menzilini uzatıyor, yakıt tasarrufu sağlıyor; bu da F-35’in havada kalış süresi açısından önemli.
Sık sorulan sorular
F-35’in hızı kaç km/sa?
Yaklaşık 1.930 km/sa; bu, irtifada Mach 1,6’ya karşılık geliyor.
F-35, F-16’dan hızlı mı?
Hayır. F-16 temiz konfigürasyonda Mach 2’ye ulaşabiliyor. F-35 Mach 1,6 ile sınırlı, ancak bu hıza dahili yükü tamken çıkıyor.
F-35, F-22’den hızlı mı?
Hayır. F-22 yaklaşık Mach 2,25’e ulaşıyor ve art yakıcısız yaklaşık Mach 1,8’de seyredebiliyor.
F-35 süperseyir yapabiliyor mu?
Yalnızca kısa süreli. Lockheed Martin’e göre art yakıcısız yaklaşık Mach 1,2 hızı 240 km kadar koruyabiliyor.
F-35 kaç g çekebiliyor?
F-35A 9 g, F-35B 7 g, F-35C 7,5 g sınırına sahip.
F-35 kaç metreye çıkabiliyor?
Servis tavanı 15.240 metre (50.000 ft).
- Lockheed Martin – F-35 Lightning II programme site: f35.com
- Defense News – The Pentagon will have to live with limits on F-35’s supersonic flights (2020): defensenews.com
- Wikipedia – Lockheed Martin F-35 Lightning II: en.wikipedia.org
- Wikipedia – Pratt & Whitney F135: en.wikipedia.org
