ADEX Nedir, Bakü’nün Savunma Fuarı Bölgenin En Büyüğü Nasıl Oldu

ADEX Nedir, Bakü’nün Savunma Fuarı Bölgenin En Büyüğü Nasıl Oldu

Azerbaycan Uluslararası Savunma Sergisi ADEX, altı edisyonda bölgesel bir vitrin olmaktan çıkıp Kafkasya ve Hazar bölgesinin en büyük savunma fuarına dönüştü. 2026 edisyonu Bakü’de kapılarını açmışken; fuarın nasıl işlediğini, nasıl büyüdüğünü ve Washington’dan Pekin’e katılımcıları neden çektiğini özetliyoruz.

ADEX fuarı nedir?

ADEX; Bakü Expo Merkezi’nde iki yılda bir düzenlenen, Azerbaycan Savunma Sanayii Bakanlığı’nın girişimi ve Savunma Bakanlığı’nın desteğiyle Caspian Event Organisers’ın organize ettiği bir savunma ihtisas fuarıdır. Kara, hava, deniz, insansız ve elektronik harp sistemleriyle siber güvenliği kapsar ve iç güvenlik fuarı Securex Caspian ile birlikte yapılır. Fuar iki işi aynı anda görür: Azerbaycan’ın büyüyen savunma sanayiinin vitrini, aynı zamanda yabancı tedarikçilerin Kafkasya, Orta Asya ve daha geniş bölgeden alıcılarla buluştuğu bir zemin.

2014’ten 2026’ya ADEX tarihi

ADEX’in altı edisyonu
YılEdisyonÖlçekNotlar
20141.168 şirket, 33 ülkeİlk edisyon, 11-13 Eylül
20162.Benzer ölçekİki yıllık ritim yerleşti
20183.25-27 EylülBakü Expo Merkezi’ndeki üçüncü fuar
20224.200+ şirket, 26 ülkePandemi ve 2020 savaşı sonrası ilk edisyon; üç pavyon ve açık alan
20245.Yaklaşık 270 şirket, 40 ülkeYıldönümü edisyonu, 24-26 Eylül
20266.280 şirket, 30 ülke; 53 temsilİlk kez beş pavyon; rekor ABD ve Avrupa katılımı
Kaynaklar: adex.az basın materyalleri, Defence Türkiye, APA.

Bu seyir Azerbaycan’ın askeri hikâyesiyle örtüşüyor. İlk edisyonlar, petrol gelirleriyle beslenen bir tedarik bütçesi için yarışan Rus, Türk ve İsrailli tedarikçilere dayanıyordu. 2020 Karabağ Savaşı’ndan sonraki edisyonlar yeni bir katman ekledi: o savaşın İHA ağırlıklı muharebeleriyle kendini kanıtlayan Azerbaycan sanayii giderek daha fazla alan kaplamaya başladı ve bu yıl koca bir pavyonu dolduruyor.

Fuarın ritmi de oturdu. ADEX çift yıllarda, hep Bakü Expo Merkezi’nde ve neredeyse hep eylül sonunda yapılıyor; ilk edisyonlardan bu yana Securex Caspian ile eşleştiriliyor. 2020 edisyonu pandemi yılına ve savaşa denk gelerek yapılamadı; dördüncü fuarın 2022’ye sarkmasının nedeni bu. Karabağ zaferinden iki yıl sonra yapılan o edisyon, 2024 ve 2026’nın daha büyük, daha uluslararası fuarlarına giden dönüşü başlattı.

ADEX bölgedeki diğer fuarlarla nasıl karşılaştırılır

Kendi coğrafyasında ADEX’in artık gerçek bir rakibi yok. Rusya’nın Army forumu 2022’den beri içine kapandı ve uluslararası katılımcılarının çoğunu kaybetti. İstanbul’daki IDEF ile SAHA Expo mutlak ölçekte çok daha büyük, ama önce Türk sanayiinin vitrinleri; ADEX ise o sanayinin Hazar ve Orta Asya alıcılarıyla tarafsız zeminde buluştuğu yer. Abu Dabi’deki IDEX veya Riyad’daki World Defense Show gibi Körfez fuarları içinse Bakü rakip değil tamamlayıcı; onların neredeyse hiç dokunmadığı bir pazara hizmet ediyor. Organizatörlerin ADEX’i bölgenin en büyük savunma etkinliği diye anons etmesinin arkasında ham katılımcı sayılarından çok bu konumlanma var.

ADEX 2026’da fuar neden önemli

Bu edisyonu üç şey ayırıyor. Batılı ana yükleniciler ilk kez bu güçte geldi ve Northrop Grumman Ülke Ortağı olarak sponsor oldu. Türkiye 50’den fazla şirket göndererek hâkim yabancı tedarikçi konumunu pekiştirdi. Ev sahibi ise kendini artık yalnızca müşteri değil ihracatçı olarak sunmaya başladı; bunun arkasında 2026 için yaklaşık 8,7 milyar manatlık savunma ve güvenlik bütçesi var. Açılış gününün tamamı 2026 edisyonu haberimizde.

Kısa özet
ADEX iki yılda bir Bakü’de yapılır, üç gün sürer ve 2014’ten bu yana katılımcı sayısını kabaca ikiye katladı. Batılı, Türk, Rus ve Asyalı tedarikçilerin Hazar bölgesi savunma bütçeleri için aynı salonlarda yarıştığı ana zemin artık burası.

ADEX’in açılımı ne?

Azerbaijan International Defence Exhibition; 2014’ten beri Bakü’de düzenleniyor.

ADEX hangi sıklıkla yapılıyor?

İki yılda bir, genellikle eylül ayında.

ADEX’i kim düzenliyor?

Azerbaycan Savunma Sanayii Bakanlığı’nın girişimiyle Caspian Event Organisers; Savunma Bakanlığı destek veriyor.

ADEX bugün ne kadar büyük?

2026 edisyonunda 30 ülkeden 280 şirket ve kuruluş sergiliyor; heyetlerle birlikte 53 ülke temsil ediliyor.

ADEX halka açık mı?

Profesyonellere ve resmi heyetlere yönelik bir ihtisas fuarı; kayıt resmi adex.az sitesinden yapılıyor.

Sources
  • adex.az – fuar tarihi ve basın bültenleri
  • Defence Türkiye – ADEX 2014 haberleri
  • APA ve AZERTAC – ADEX 2026 açılış haberleri
  • Trend – edisyonlar boyunca katılım haberleri
  • İngilizce orijinal haber: What Is ADEX

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir