Avustralya ile Filipinler Manila’da Yeni Savunma İş Birliği Düzenlemesi İmzaladı

Avustralya ile Filipinler Manila’da Yeni Savunma İş Birliği Düzenlemesi İmzaladı
Avustralyalı asker ve Filipin deniz piyadesi HMAS Canberra’da Alon 23 tatbikatında birlikte eğitimde
Arşiv fotoğrafı: Avustralya Kara Kuvvetleri’nden bir asker ile bir Filipin deniz piyadesi, 18 Ağustos 2023’te HMAS Canberra gemisinde Alon 23 tatbikatında meskûn mahal eğitimi yapıyor. Fotoğraf: ABD Deniz Piyade Kolordusu / Çvş. Ryan Hageali (kamu malı); kırpıldı.

Avustralya ve Filipinler, 15 Kasım 2026 Pazar günü Manila’da yeni bir Avustralya-Filipinler savunma iş birliği düzenlemesi imzaladı. Filipin Haber Ajansı (PNA)’nın bildirdiğine göre belgeyi Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jr. ile Avustralya’nın Manila Büyükelçisi Marc Innes-Brown, Manila Güney Limanı’ndaki Eva Macapagal Yolcu Terminali’nde imzaladı; tören Avustralya Başbakanı Anthony Albanese’nin gözetiminde yapıldı. Albanese ile Başbakan Yardımcısı ve Savunma Bakanı Richard Marles’in ortak açıklamasına göre imza, Albanese’nin Avustralya Deniz Kuvvetleri’ne ait ikmal gemisi HMAS Stalwart’ı ziyaretinin ardından atıldı.

Öne çıkan bilgiler
  • Filipinler Savunma Bakanı Gilberto Teodoro Jr. ile Avustralya’nın Manila Büyükelçisi Marc Innes-Brown 15 Kasım 2026’da imzaladı; törende Başbakan Anthony Albanese de vardı
  • Düzenleme, 1995 tarihli savunma iş birliği mutabakat zaptını güncelliyor
  • Öncelikli alanlar: denizcilik farkındalığı ve faaliyetleri, bilgi paylaşımı, stratejik diyalog, planlama, eğitim, birlikte çalışabilirlik ve savunma altyapısı
  • Metin yayımlanmadı; Avustralya bölgesel deniz güvenliği harcamaları için rakam vermedi

Düzenleme neleri kapsıyor?

Avustralya hükûmetine göre yeni düzenleme, mevcut Savunma İş Birliği Mutabakat Zaptı’nı genişletiyor ve iki ordu için öncelikli alanlarda “çağdaş bir çerçeve” sunuyor: denizcilik farkındalığı ve deniz faaliyetleri, bilgi paylaşımı, stratejik diyalog, planlama, eğitim, birlikte çalışabilirlik ve savunma altyapısının geliştirilmesi. PNA, düzenlemenin iki ülkenin 1995’te imzaladığı mutabakatı güncellediğini yazdı.

Teodoro düzenlemeyi en çok bürokrasiyi azaltan bir araç olarak tanımladı. Gazetecilere bunun, 2007’de imzalanıp 2012’de yürürlüğe giren Ziyaretçi Kuvvetlerin Statüsü Anlaşması’nın (SOVFA) “işlemesini sağlayan mekanizma” olduğunu söyledi. “İşleri çok daha hızlı ve kolay hâle getirecek… SOVFA’mızın bürokrasiyle mücadele tedbiri” diyen Teodoro, düzenlemenin Avustralya ve aynı görüşteki diğer ülkelerle deniz devriyelerinin koordinasyonunu ve afet müdahalesini hızlandıracağını belirtti (PNA).

Teodoro, düzenlemeyi Güney Çin Denizi’ndeki anlaşmazlıkla da ilişkilendirdi ve Manila’nın “Batı Filipin Denizi” olarak adlandırdığı bölgede “yetki alanımızdaki güvenilir caydırıcılık duruşumuzu güçlendireceğini” söyledi. CNA’ya göre Teodoro, düzenlemenin Filipin kuvvetlerinin Avustralya teçhizatını tanımasına yardımcı olacağını ifade etti. GMA News ise Teodoro’nun, ABD birliklerine belirlenen Filipin üslerine erişim veren Genişletilmiş Savunma İş Birliği Anlaşması’ndan (EDCA) farklı olduğunu söylediğini aktardı.

Avustralya’nın bölgesel deniz paketi

Canberra aynı açıklamada Güneydoğu Asya Deniz Ortaklıkları programına yatırım yapacağını duyurdu. Program kapsamında bölgedeki ortaklara hava ve su üstü insansız araçları, güvenli haberleşme desteği ve operatör eğitimi verilecek; deniz alanı farkındalığı ve siber dayanıklılık güçlendirilecek. Yatırım tutarı açıklanmadı.

Marles, “Bu yeni Savunma İş Birliği Düzenlemesi, savunma kuvvetlerimiz arasındaki pratik iş birliğini derinleştirecek ve bölgesel güvenlik için birlikte çalışmaya yeni fırsatlar yaratacak” dedi. Albanese de Avustralya’nın ASEAN ile birlikte “barışçıl, istikrarlı ve müreffeh bir bölge” için çalıştığını söyledi.

Neler açıklanmadı?

İki hükûmet de metni yayımlamadı. Yeni teçhizat transferleri, Avustralya’nın Filipin tesislerine erişiminde bir değişiklik olup olmadığı ya da deniz ortaklığı harcamalarının büyüklüğü hakkında kamuya açık bilgi yok.

Arka plan: derinleşen ortaklık

Rappler’a göre Albanese, 49. ASEAN Zirvesi için Manila’da bulunuyor. Aynı habere göre Teodoro ve Marles, ağustostaki ikili görüşmenin ardından yeni düzenlemenin “çağdaş ikili savunma çerçevesini” oluşturacağını açıklamıştı. Rappler, iki ülkenin ilişkilerini Eylül 2023’te stratejik ortaklık düzeyine çıkardığını hatırlattı; ülkeler bu yıl diplomatik ilişkilerin 80. yılını kutluyor. İki ordu düzenli olarak birlikte eğitim yapıyor: Alon tatbikatı, Avustralya Savunma Kuvvetleri ile Filipin Silahlı Kuvvetleri arasındaki ikili amfibi eğitim faaliyeti.

GMA News, Filipinler, ABD, Japonya ve Avustralya’nın bilgi paylaşımı ve birlikte çalışabilirlik için Manila’da bir Birleşik Koordinasyon Merkezi kurmayı planladığını da bildirdi. Dört ülkenin “Squad” olarak anılan savunma bakanları en son ekimde Cebu’da bir araya gelmişti (haberimiz).

Neden önemli?

Düzenleme yeni bir ittifak yükümlülüğü getirmiyor ve herhangi bir silah anlaşması duyurulmadı. Pratik değeri, iki ülkenin deniz ve kara kuvvetlerinin zaten yürüttüğü ortak devriye, tatbikat ve eğitimleri hızlandırmasında yatıyor. Manila, Güney Çin Denizi’ndeki tutumuna destek için daha fazla ortak ararken; Avustralya da ticaretinin geçtiği deniz yollarındaki ortaklarına sunduğu insansız sistem ve gözetleme desteğine bir çerçeve eklemiş oluyor.

Kaynaklar: Avustralya Başbakanı ve Savunma Bakanı ortak açıklaması; Filipin Haber Ajansı; Rappler; CNA; GMA News.

Bir Yorum Yazın

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir