Çin Savaş Uçakları Neler? J-20, J-35, J-16 ve J-10C

Çin, Asya’nın en büyük hava kuvvetlerine ve dünyanın ikinci büyük hayalet savaş uçağı filosuna sahip. Pentagon, Halk Kurtuluş Ordusu (HKO) Hava ve Deniz Kuvvetleri’nde 3.100’ü aşkın uçak bulunduğunu, bunların yaklaşık 2.400’ünün muharip uçak olduğunu hesaplıyor; bağımsız analistler ise 2026 ortasına kadar yaklaşık 500 J-20 hayalet savaş uçağının teslim edildiğini tahmin ediyor. Bunların yanında yüzlerce J-16 ve J-10C çok rollü savaş uçağı, uçak gemisi konuşlu J-15 ve hem hava hem de deniz kuvvetleri için geliştirilen yeni J-35 hayalet savaş uçağı görev yapıyor.

Bu rehber, Çin’in başlıca savaş uçaklarını, her birinden kaç tane bulunduğunu ve Amerikan uçaklarıyla nasıl kıyaslandıklarını anlatıyor.

Çin’in hangi savaş uçakları var?

Yirmi yıl önce Çin’in savaş uçaklarının çoğu, 1950’ler ve 1960’lardan kalma Sovyet tasarımlarının kopyalarıydı. Bugün ön cephede aktif radarlı, uzun menzilli füzeler taşıyan ve giderek daha fazla hayalet özellik kazanan modern uçaklar yer alıyor. Çin tüm savaş uçaklarını Chengdu ve Shenyang’da kendisi üretiyor; üretim hızı da artık herhangi bir Batılı ülkeninkinden yüksek.

J-20: Çin’in ilk hayalet savaş uçağı

Chengdu J-20 ilk uçuşunu 2011’de yaptı ve 2017’de hizmete girdi; böylece Çin, ABD’den sonra hayalet savaş uçağı konuşlandıran ikinci ülke oldu. İç silah bölmelerine sahip, büyük, çift motorlu bir uçak olan J-20, uzun menzil ve 200 kilometreden uzaktaki hedefleri vurabilen PL-15 havadan havaya füzelerini taşımak üzere tasarlandı. Üretim belirgin biçimde hızlandı: Kraliyet Birleşik Hizmetler Enstitüsü (RUSI) 2025 sonunda yıllık üretimi yaklaşık 120 olarak tahmin etti, analist Andreas Rupprecht ise 2026 ortasına kadarki teslimatları 500 civarında gösterdi. Sonraki uçaklarda önceki Rus motorlarının yerini yerli WS-15 motoru aldı; iki kişilik J-20S sürümü ise İHA’ları yönetmek için tasarlandı. Uçak, J-20 rehberimizde ayrıntılı olarak anlatılıyor.

J-35: Uçak gemileri için yeni hayalet savaş uçağı

Shenyang J-35, J-20’den biraz daha küçük, orta ağırlıkta, çift motorlu bir hayalet savaş uçağı; sık sık Amerikan F-35’iyle kıyaslanıyor. Deniz sürümü, Çin’in mancınıkla donatılmış yeni uçak gemisi Fujian’dan kalkmak üzere tasarlandı; kara konuşlu J-35A ise Kasım 2024’te Zhuhai Hava Fuarı’nda sergilendi. Her iki sürüm de Eylül 2025 geçit töreninde boy gösterdi. Uçak gemisi konuşlu bir hayalet savaş uçağı, Çin’e bugün yalnızca ABD’nin sahip olduğu bir kabiliyet kazandıracak. J-35 yurt dışına da pazarlanıyor; Pakistan’ın ilk olası ihracat müşterisi olacağı geniş çapta haber konusu oldu.

J-16 ve J-10C: Filonun bel kemiği

Çin’in ön cephesinin büyük kısmı hâlâ dördüncü nesil savaş uçaklarından oluşuyor. Rus Su-30’dan geliştirilen J-16, aktif radarlı, ağır, iki kişilik bir taarruz uçağı; J-16D ise ona dayanan özel bir elektronik harp sürümü. Daha hafif, tek motorlu J-10C, Çin’in en tanınan ihracat savaş uçağı hâline geldi: Pakistan, Mayıs 2025’te Hindistan’la yaşanan çatışmada PL-15 füzeli J-10CE’lerini kullandı ve birkaç Hint uçağını düşürdüğünü öne sürdü. Çin, Rusya’dan alınan 24 Su-35 dahil eski Flanker ailesi uçaklarını ve sayısı giderek azalan 1960’lardan kalma J-7’leri de hâlâ uçuruyor. Çin’in havadan havaya füzeleri, Çin füzeleri rehberimizde ele alınıyor.

Uçak gemisi konuşlu savaş uçakları

Çin’in ilk iki uçak gemisi Liaoning ve Shandong, J-15 savaş uçaklarını kayak rampasından kaldırıyor; bu da uçakların taşıyabileceği yakıt ve silah miktarını sınırlıyor. Kasım 2025’te hizmete giren Fujian ise ABD Deniz Kuvvetleri’nin en yeni uçak gemileri gibi elektromanyetik mancınıklar kullanıyor; J-15T, J-35 ve KJ-600 erken uyarı uçağını bu mancınıklarla kaldırabiliyor. Uçak gemilerinin kendisi, bu serinin ilerleyen bir makalesinde ele alınacak.

Çin’in savaş uçakları ABD ile kıyaslandığında nerede duruyor?

ABD savaş uçakları rehberimizde görüldüğü gibi, ABD yaklaşık 185 F-22 ve kendi kuvvetlerindeki birkaç yüz F-35 ile hâlâ daha büyük bir hayalet filoya sahip. Ancak Amerikan gücü dünyanın dört bir yanına dağılmışken Çin’inki kendi yakın çevresinde toplanmış durumda. ABD’li yetkililer, 2020’lerin sonuna doğru HKO’nun Batı Pasifik’te ABD’nin bölgeye getirebileceğinden daha fazla modern savaş uçağına sahip olabileceği uyarısında bulundu. Buna karşılık Çin’in muharebe deneyimi neredeyse sıfır.

Sıkça sorulan sorular

Çin’in hangi savaş uçakları var?

Çin’in başlıca savaş uçakları; J-20 ve J-35 hayalet savaş uçakları, J-16 ve J-10C çok rollü savaş uçakları, uçak gemisi konuşlu J-15 ve Su-35 dahil eski Flanker ailesi uçakları.

Çin’in kaç J-20’si var?

Çin bu sayıyı açıklamıyor. Bağımsız tahminler, 2025’teki yaklaşık 300’den 2026 ortasına kadar teslimatların 500 civarına çıktığını gösteriyor.

Çin’in en iyi savaş uçağı hangisi?

Hizmetteki en yetenekli Çin savaş uçağı J-20. Daha yeni olan J-35 ise uçak gemileri için ve hava kuvvetlerine yönelik daha düşük maliyetli bir hayalet savaş uçağı olarak tasarlandı.

J-20, F-35’ten daha mı iyi?

İki uçak farklı görevler için tasarlandı. J-20 daha büyük ve havadan havaya muharebe için daha uzun menzile sahip; F-35’in ise sensörleri daha olgun ve muharebe deneyimi var. İkisi hiç karşı karşıya gelmedi.

Çin’in kaç savaş uçağı var?

Pentagon, HKO Hava ve Deniz Kuvvetleri’nde 3.100’ü aşkın uçak bulunduğunu, bunların yaklaşık 2.400’ünün muharip uçak olduğunu hesaplıyor.

Çin savaş uçağı ihraç ediyor mu?

Evet. J-10CE ve Pakistan’la birlikte üretilen JF-17, Çin’in başlıca ihracat savaş uçakları; J-35 de yurt dışına pazarlanıyor.