Su-30MKI

Savaş Uçağı

Su-30MKI

Hindistan’ın ağır savaş uçağı filosunun omurgası

Su-30MKI, Rusya’nın Sukhoi firmasınca tasarlanıp Hindistan’da HAL tarafından lisansla üretilen iki kişilik, çift motorlu ağır çok rollü savaş uçağıdır. İtki vektörlü motorları ve kanard yüzeyleriyle yüksek manevra kabiliyeti sunan uçak, yaklaşık 260 adetle Hindistan Hava Kuvvetlerinin en kalabalık savaş uçağı filosunu oluşturuyor.

Rusya|Sukhoi & HAL
2.120 km/sAzami Hız3.000 kmMenzil17.300 mServis Tavanı38.800 kgAzami Kalkış Ağırlığı2MürettebatSeri ÜretimdeDurum

Genel Bakış

Su-30 ailesi, Su-27UB çift kişilik eğitim uçağından türetildi ve ilk uçuşunu 31 Aralık 1989’da yaptı. Hindistan’a özel geliştirilen Su-30MKI standardı 2000 civarında uçtu, 27 Eylül 2002’de hizmete girdi. Uçakta itki vektörlü nozullara sahip iki AL-31FP motor, kanardlar ve N011M Bars PESA radarı bulunuyor; aviyonikte Hint, Fransız ve İsrail sistemleri bir arada kullanılıyor. İrtifada yaklaşık 2.120 km/s (Mach 2) hıza ulaşan uçak, 12 askı noktasında 8.130 kg mühimmat taşıyabiliyor.

2019 itibarıyla tüm versiyonlarda 630’dan fazla Su-30 üretildi. Hindistan için üretilen yaklaşık 272 Su-30MKI’nin çoğu HAL’in Nasik tesisinden çıktı; Aralık 2024’te 12 uçaklık yeni sipariş verildi. Yaklaşık 40 uçak BrahMos-A seyir füzesi taşıyacak şekilde değiştirildi, 84 uçak için ise yerli Virupaksha AESA radarlı “Super Sukhoi” modernizasyonu planlanıyor. Rusya’nın Su-30SM’leri Suriye’de ve Ukrayna savaşında kullanıldı; Su-30MKI de Mayıs 2025’teki Hindistan-Pakistan çatışmalarında görev aldı, ancak tarafların iddiaları hâlâ tartışmalı.

Su-30MKI
Photo: Aeroprints.com / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0

Teknik Özellikler

ÜreticiSukhoi & HAL
ÜlkeRusya
İlk Uçuş1997
Hizmete Giriş2002
DurumSeri Üretimde
Nesil4,5. Nesil
Mürettebat2
Uzunluk21,9 m
Kanat Açıklığı14,7 m
Motor2× AL-31FP
İtki2× 123 kN
Azami Hız2.120 km/s (Mach 2)
Menzil3.000 km
Servis Tavanı17.300 m
Azami Kalkış Ağırlığı38.800 kg
Faydalı Yük8.130 kg
RadarN011M Bars
Ana TopGSh-30-1 30 mm

Varyantlar

Su-30MK

İlk uçuşunu 1 Temmuz 1997’de yapan, Hindistan programının temelini oluşturan ihracat odaklı çok rollü gösterici ve temel versiyon.

Su-30MKI

İtki vektörlü motorlar, kanardlar ve N011M Bars radarıyla Hindistan Hava Kuvvetleri için geliştirilen, büyük bölümü HAL tarafından üretilen versiyon.

Su-30SM2

Rusya için Su-35’in AL-41F1S motorları ve Irbis-E radarıyla güncellenen, 2023’ten itibaren teslim edilen en yeni versiyon.

Kullanıcı Ülkeler

RusyaHindistanÇinCezayirMalezyaVietnamEndonezyaVenezuelaUgandaAngolaKazakistanBelarusErmenistanMyanmar (Burma)MoğolistanEtiyopya

Sıkça Sorulan Sorular

Su-30 kaç para?

Bir Su-30’un fiyatının eski teslimatlarda yaklaşık 50–70 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor. Hindistan’ın Aralık 2024’te 12 Su-30MKI için imzaladığı yaklaşık 13.500 crore rupilik sözleşme ise destek paketiyle birlikte uçak başına daha yüksek bir maliyete işaret ediyor.

Su-30 hızı kaç Mach?

Su-30MKI irtifada yaklaşık Mach 2, yani 2.120 km/s azami hıza ulaşır. Uçağın menzili iç yakıtla yaklaşık 3.000 km, iki kez havada yakıt ikmaliyle yaklaşık 8.000 km’dir; servis tavanı ise 17.300 metredir.

Su-30 hangi ülkelerde var?

Su-30; Hindistan, Rusya, Çin, Cezayir, Vietnam, Kazakistan, Malezya, Venezuela, Endonezya ve Belarus dahil 15’ten fazla ülkede kullanılıyor. En büyük filo yaklaşık 260 Su-30MKI ile Hindistan’da; Arap dünyasındaki en büyük kullanıcı ise yaklaşık 59 uçakla Cezayir.

Su-30MKI mi Rafale mi?

İki uçak farklı sınıflardadır: Su-30MKI daha ağır, daha uzun menzilli ve daha fazla mühimmat taşıyan bir uçaktır. Rafale ise daha küçük radar izi, AESA radarı ve gelişmiş elektronik harp sistemleriyle öne çıkıyor. Hindistan her iki tipi de envanterinde tutuyor.

Su-30 kaçıncı nesil?

Su-30, 4. ile 4,5. nesil arasında yer alan bir savaş uçağıdır; hayalet (stealth) özelliği yoktur ve radar izi büyüktür. Su-30MKI ve Su-30SM2 gibi modernize versiyonlar genellikle 4,5. nesil olarak sınıflandırılıyor.

Türkiye’de Su-30 var mı?

Hayır, Türk Hava Kuvvetlerinin envanterinde Su-30 bulunmuyor; Türkiye savaş uçağı filosunda ağırlıklı olarak F-16 kullanıyor. Yakın çevrede Su-30 kullanan ülkeler arasında Ermenistan (4 Su-30SM) ve Kazakistan var; İran’a Su-30SM2 teslim edildiği iddiaları ise doğrulanmadı.

Su-30MKI Hakkında Son Haberler