Savaş Uçağı
Su-30MKI
Su-30MKI, Rusya’nın Sukhoi firmasınca tasarlanıp Hindistan’da HAL tarafından lisansla üretilen iki kişilik, çift motorlu ağır çok rollü savaş uçağıdır. İtki vektörlü motorları ve kanard yüzeyleriyle yüksek manevra kabiliyeti sunan uçak, yaklaşık 260 adetle Hindistan Hava Kuvvetlerinin en kalabalık savaş uçağı filosunu oluşturuyor.
Genel Bakış
Su-30 ailesi, Su-27UB çift kişilik eğitim uçağından türetildi ve ilk uçuşunu 31 Aralık 1989’da yaptı. Hindistan’a özel geliştirilen Su-30MKI standardı 2000 civarında uçtu, 27 Eylül 2002’de hizmete girdi. Uçakta itki vektörlü nozullara sahip iki AL-31FP motor, kanardlar ve N011M Bars PESA radarı bulunuyor; aviyonikte Hint, Fransız ve İsrail sistemleri bir arada kullanılıyor. İrtifada yaklaşık 2.120 km/s (Mach 2) hıza ulaşan uçak, 12 askı noktasında 8.130 kg mühimmat taşıyabiliyor.
2019 itibarıyla tüm versiyonlarda 630’dan fazla Su-30 üretildi. Hindistan için üretilen yaklaşık 272 Su-30MKI’nin çoğu HAL’in Nasik tesisinden çıktı; Aralık 2024’te 12 uçaklık yeni sipariş verildi. Yaklaşık 40 uçak BrahMos-A seyir füzesi taşıyacak şekilde değiştirildi, 84 uçak için ise yerli Virupaksha AESA radarlı “Super Sukhoi” modernizasyonu planlanıyor. Rusya’nın Su-30SM’leri Suriye’de ve Ukrayna savaşında kullanıldı; Su-30MKI de Mayıs 2025’teki Hindistan-Pakistan çatışmalarında görev aldı, ancak tarafların iddiaları hâlâ tartışmalı.

Teknik Özellikler
Varyantlar
İlk uçuşunu 1 Temmuz 1997’de yapan, Hindistan programının temelini oluşturan ihracat odaklı çok rollü gösterici ve temel versiyon.
İtki vektörlü motorlar, kanardlar ve N011M Bars radarıyla Hindistan Hava Kuvvetleri için geliştirilen, büyük bölümü HAL tarafından üretilen versiyon.
Rusya için Su-35’in AL-41F1S motorları ve Irbis-E radarıyla güncellenen, 2023’ten itibaren teslim edilen en yeni versiyon.
Kullanıcı Ülkeler
Rusya
Hindistan
Çin
Cezayir
Malezya
Vietnam
Endonezya
Venezuela
Uganda
Angola
Kazakistan
Belarus
Ermenistan
Myanmar (Burma)
Moğolistan
EtiyopyaSıkça Sorulan Sorular
Su-30 kaç para?
Bir Su-30’un fiyatının eski teslimatlarda yaklaşık 50–70 milyon dolar olduğu tahmin ediliyor. Hindistan’ın Aralık 2024’te 12 Su-30MKI için imzaladığı yaklaşık 13.500 crore rupilik sözleşme ise destek paketiyle birlikte uçak başına daha yüksek bir maliyete işaret ediyor.
Su-30 hızı kaç Mach?
Su-30MKI irtifada yaklaşık Mach 2, yani 2.120 km/s azami hıza ulaşır. Uçağın menzili iç yakıtla yaklaşık 3.000 km, iki kez havada yakıt ikmaliyle yaklaşık 8.000 km’dir; servis tavanı ise 17.300 metredir.
Su-30 hangi ülkelerde var?
Su-30; Hindistan, Rusya, Çin, Cezayir, Vietnam, Kazakistan, Malezya, Venezuela, Endonezya ve Belarus dahil 15’ten fazla ülkede kullanılıyor. En büyük filo yaklaşık 260 Su-30MKI ile Hindistan’da; Arap dünyasındaki en büyük kullanıcı ise yaklaşık 59 uçakla Cezayir.
Su-30MKI mi Rafale mi?
İki uçak farklı sınıflardadır: Su-30MKI daha ağır, daha uzun menzilli ve daha fazla mühimmat taşıyan bir uçaktır. Rafale ise daha küçük radar izi, AESA radarı ve gelişmiş elektronik harp sistemleriyle öne çıkıyor. Hindistan her iki tipi de envanterinde tutuyor.
Su-30 kaçıncı nesil?
Su-30, 4. ile 4,5. nesil arasında yer alan bir savaş uçağıdır; hayalet (stealth) özelliği yoktur ve radar izi büyüktür. Su-30MKI ve Su-30SM2 gibi modernize versiyonlar genellikle 4,5. nesil olarak sınıflandırılıyor.
Türkiye’de Su-30 var mı?
Hayır, Türk Hava Kuvvetlerinin envanterinde Su-30 bulunmuyor; Türkiye savaş uçağı filosunda ağırlıklı olarak F-16 kullanıyor. Yakın çevrede Su-30 kullanan ülkeler arasında Ermenistan (4 Su-30SM) ve Kazakistan var; İran’a Su-30SM2 teslim edildiği iddiaları ise doğrulanmadı.

