Il-76

Nakliye Uçağı

Il-76

Hazırlıksız pistlere inebilen ağır stratejik nakliye uçağı

Il-76, İlyuşin’in tasarladığı dört motorlu stratejik nakliye uçağıdır. Ağır yükü ve askerleri kısa ve hazırlıksız pistlere taşımak için geliştirilen Il-76, 1974’ten bu yana Rusya’dan Cezayir’e, Hindistan’dan Çin’e kadar pek çok ülkenin hava kuvvetlerinde görev yapıyor.

Rusya|Ilyushin
48–60 tonFaydalı Yük5.000 kmMenzil750–800 km/sSeyir Hızı210 tonAzami Kalkış Ağırlığı4× PS-90A-76MotorSeri ÜretimdeDurum

Genel Bakış

Il-76 ilk uçuşunu 25 Mart 1971’de yaptı ve Haziran 1974’te hizmete girdi. NATO’nun “Candid” adını verdiği uçak önce Taşkent’te üretildi; tüm versiyonlarıyla yaklaşık 960–980 adet üretildiği tahmin ediliyor. Yüksek kanadı ve arka rampası sayesinde 126 paraşütçü, yaklaşık 145 asker veya BMD gibi zırhlı araçlar taşıyabiliyor. Gövde; Beriev A-50 erken ihbar uçağı, Il-78 tanker uçağı, yangın söndürme versiyonları ve Çin’in KJ-2000’i gibi çok sayıda özel platformun temelini oluşturuyor.

Modernize Il-76MD-90A (Il-476), Ulyanovsk’taki Aviastar-SP tesisinde dijital kokpit, yeni kanat ve PS-90A-76 motorlarla üretiliyor; ilk uçuşunu 22 Eylül 2012’de yaptı, seri teslimatlar 2019’da başladı. Yıllık üretimin 2025’te 7 civarında olduğu bildiriliyor. Uçak 210 ton azami kalkış ağırlığına ve 52 ton yükle yaklaşık 5.000 km menzile sahip. 24 Ocak 2024’te Belgorod’da düşen Il-76 için Rusya, Ukraynalı esirleri taşıdığını ve Ukrayna tarafından vurulduğunu öne sürdü; olayın koşulları tartışmalı.

Il-76
Photo: Ministry of Defence (Russia) / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Teknik Özellikler

ÜreticiIlyushin
ÜlkeRusya
İlk Uçuş1971
Hizmete Giriş1974
DurumSeri Üretimde
Mürettebat5–7
Uzunluk46,6 m
Kanat Açıklığı50,5 m
Yükseklik14,42 m
Azami Kalkış Ağırlığı210.000 kg
Faydalı Yük48–60 ton
Asker Kapasitesi126–145
Motor4× PS-90A-76
İtki4× 156,9 kN
Seyir Hızı750–800 km/s
Menzil5.000 km
Feribot Menzili9.700 km
Servis Tavanı12.200 m

Varyantlar

Il-76MD

D-30KP-2 motorlu, 48 ton faydalı yük taşıyan klasik askerî nakliye versiyonu.

Il-76TD

Orta Doğu ve Afrika’daki kargo şirketlerinde yaygın olarak kullanılan sivil yük versiyonu.

Il-76MD-90A

Dijital kokpit, yeni kanat ve PS-90A-76 motorlara sahip, kaynağa göre 52–60 ton yük taşıyan modern versiyon (Il-476).

Kullanıcı Ülkeler

RusyaCezayirAngolaErmenistanAzerbaycanBelarusÇinKongo – KinşasaMısırEkvator GinesiHindistanİranÜrdünKuzey KoreSudanUkraynaÖzbekistan

Sıkça Sorulan Sorular

Il-76 kaç ton taşır?

Il-76 versiyona göre 48 ila 60 ton yük taşıyabiliyor. Klasik Il-76MD 48 ton taşırken modernize Il-76MD-90A’nın kapasitesi kaynağa göre 52–60 ton olarak veriliyor; uçak ayrıca 126 paraşütçü veya yaklaşık 145 asker taşıyabiliyor.

Il-76 menzili kaç km?

Il-76MD-90A’nın menzili 52 ton yükle yaklaşık 5.000 km’dir. Feribot menzili yaklaşık 9.700 km’ye çıkıyor; seyir hızı 750–800 km/s, servis tavanı ise 12.200 metre olarak veriliyor.

Il-76 mı C-17 mi?

C-17 Globemaster III, Il-76’dan daha ağır yük taşıyan daha büyük bir uçaktır. Il-76 ise kısa ve hazırlıksız pistlerden kullanılabilmesi ve geniş kullanıcı kitlesiyle öne çıkıyor. Hindistan, Il-76 filosunun bir kısmını zamanla C-17’lerle değiştiriyor.

Il-76 hangi ülkelerde var?

Il-76’yı Rusya’nın yanı sıra Cezayir, Mısır, Ürdün, Sudan, Çin, Hindistan, İran, Kuzey Kore, Ukrayna, Belarus, Azerbaycan, Ermenistan ve Özbekistan gibi ülkeler kullanıyor. Cezayir, Il-78 tankerleriyle birlikte Arap dünyasındaki en büyük kullanıcılardan biri.

Türkiye’de Il-76 var mı?

Hayır, Türk Hava Kuvvetleri Il-76 kullanmıyor. Türkiye stratejik ve taktik nakliye için A400M Atlas ve C-130 Hercules uçaklarını işletiyor. Yabancı kullanıcılara ait Il-76’lar ise Türk hava sahasından sıkça transit geçiyor.

Rusya’nın kaç Il-76’sı var?

Rusya, Il-76 filosunun toplam büyüklüğünü resmî olarak açıklamıyor. Açık kaynaklara göre 2025 sonuna kadar 27’den fazla modern Il-76MD-90A üretildi; Rusya 2012’de 39 uçak sipariş etmiş, sonra ek alımlar yapmıştı. Eski Il-76MD’lerle birlikte kesin sayı bilinmiyor.