Konfüçyüs Enstitüleri ABD Savaş Bakanlığınca Ulusal Güvenlik Tehdidi İlan Edildi

ABD Savaş Bakanlığı, Çin’in Konfüçyüs Enstitülerini resmen Amerikan ulusal güvenliğine yönelik bir tehdit olarak belirledi. Kararı Savaş Bakanı Pete Hegseth, 23 Ekim 2026’da resmi X hesabından paylaştığı bir videoyla duyurdu. Açıklama, Pentagon’un savunma araştırma fonu alan ABD üniversitelerindeki riskli yabancı bağlantıları kesmeye yönelik aylardır sürdürdüğü kampanyanın son adımı oldu.

Savaş Bakanlığı ne açıkladı?

Hegseth paylaşımında, Savaş Bakanlığının Konfüçyüs Enstitülerini ulusal güvenliğe yönelik bir tehdit olarak belirlediğini yazdı. Paylaşımda kararın hukuki dayanağı ya da etkilenecek kurumlar belirtilmedi; bakanlık da haberin yazıldığı saatte ek ayrıntı yayımlamamıştı. Gelişmeyi aktaran Reuters, Çin’in Washington Büyükelçiliğinin yorum talebine hemen yanıt vermediğini bildirdi.

Kampüslerde daha geniş bir araştırma güvenliği hamlesi

Karar, bakanlığın 17 Ağustos’ta 30 akademik kuruma, endişe duyulan yabancı kuruluşlarla akademik, mali ve araştırma ilişkilerini derhal gözden geçirme talimatı verdiği yönergenin üzerine geliyor. Bakanlığa göre incelenen ilişkiler arasında, adı değiştirilmiş Konfüçyüs Enstitüleriyle bağlantılı kuruluşlar da vardı. Araştırma ve Mühendislikten Sorumlu Savaş Bakan Yardımcısı Emil Michael o dönem, ulusal güvenliği tehlikeye atan akademik ortaklıklara “sıfır tolerans” gösterileceğini söylemişti.

Bakanlık 19 Ekim’de 30 üniversitenin tamamının tespit edilen ilişkileri ele aldığını, 80’den fazla sonlandırma işlemi yapıldığını açıkladı ve denetimlerin ikinci dalgada federal fon alan diğer araştırma üniversitelerine genişletileceğinin sinyalini verdi. Pentagon’un Temmuz 2026’da güncellenen, endişe duyulan yabancı kurumları içeren Bölüm 1286 listesinde 130 kuruluş yer alıyor; bunların çoğu Çin anakarasında, geri kalanı Rusya ve İran’da bulunuyor.

Konfüçyüs Enstitüleri neden mercek altında?

ABD’li yasa yapıcılar yıllardır Konfüçyüs Enstitülerini kampüslerde Çin hükümeti etkisi ve casusluk için potansiyel kanallar olarak nitelendiriyor; Pekin ise bu iddiaları reddediyor. Kongre, enstitülere ev sahipliği yapan üniversitelere Savunma Bakanlığı fonu verilmesini daha önce kısıtlamıştı ve son on yılda pek çok ABD üniversitesi bu merkezleri kapattı. Yetkililer, bazı halef programlar ve kurumlar arası anlaşmalarla temel ilişkilerin sürdürüldüğünü savunuyor.

Bundan sonra ne olacak?

Yeni kararın pratik etkisi, bakanlığın bunu araştırma hibelerine, sözleşmelere ve üniversite ortaklıklarına nasıl uygulayacağına bağlı olacak. Üniversiteler ve akademisyen grupları resmi yönlendirme bekliyor. Pekin daha önce Çinli kurumları hedef alan ABD araştırma güvenliği önlemlerini ayrımcı olarak eleştirmişti.

Öne çıkan görsel: DoD photo by Master Sgt. Ken Hammond, U.S. Air Force / Public domain, via Wikimedia Commons