F-35 Nükleer Silah Taşıyabilir mi? B61-12 Görevi

Evet. F-35A, B61-12 nükleer serbest düşüş bombasını taşımak üzere sertifikalandırıldı; süreç Ekim 2023’te tamamlandı ve Mart 2024’te kamuoyuna duyuruldu. Nükleer görevi olan ilk hayalet savaş uçağı bu ve yalnızca A modeli bu yeteneğe sahip; F-35B ve F-35C sertifikalı değil.

Sertifikanın en çok önem taşıdığı yer Avrupa. F-35A, NATO üyelerinin topraklarında depolanan ABD nükleer bombalarını atmak üzere onlarca yıldır hazır tuttuğu F-16 ve Tornado’ların yerini alıyor. Bu rehberde F-35’in nükleer silah görevinin nasıl işlediğini, kimlerin bunun parçası olduğunu ve neden tartışıldığını anlatıyoruz.

Hangi F-35 nükleer silah taşıyabiliyor?

Yalnızca klasik pistten kalkan F-35A. Bu görevi üstlenen uçaklara çift yetenekli deniyor; yani konvansiyonel ya da nükleer silah taşıyabiliyorlar. Bombayla haberleşmek için ek kablolama ve yazılım gerekiyor; mürettebatın ve birliklerin de ayrı nükleer sertifikasyon denetimlerinden geçmesi şart.

Boş gövdeli bombalarla uçuş testleri 2019’dan 2021’e kadar Nevada’daki Tonopah Test Sahası’nda yapıldı. Müşterek Program Ofisi, tasarım sertifikasyonunun NATO müttefiklerine verilen sürenin öncesinde, 12 Ekim 2023’te tamamlandığını Mart 2024’te doğruladı. Bomba her iki yanda birer tane olmak üzere silah bölmelerinde taşınıyor; böylece uçak silahlıyken de düşük görünürlüğünü koruyor. Konvansiyonel yükleri F-35 silahları yazımızda ele aldık.

B61-12 nedir?

İlk kez 1960’larda envantere giren B61 nükleer bombasının güncel sürümü. Mod 12, eski bombaların yeni bileşenlerle ve Boeing üretimi güdümlü bir kuyruk kitiyle yeniden inşa edilmesiyle üretildi. İlk üretim ünitesi Kasım 2021’de, sonuncusu 2024 sonunda tamamlandı.

İki özelliği dikkat çekiyor. Kuyruk kiti, bombanın bir noktaya kabaca uydu güdümlü konvansiyonel bir bombanın hassasiyetiyle süzülmesini sağlıyor. En düşük güç ayarı ise Hiroşima bombasının küçük bir kesri kadar. Düşük görünürlüklü bir uçakla birleşince ortaya hedefine ulaşma olasılığı daha yüksek ve hedefin ötesinde daha az hasar veren bir silah çıkıyor.

F-35’i nükleer görevde hangi ülkeler kullanıyor?

NATO’nun nükleer paylaşım düzenlemeleri çerçevesinde ABD, B61 bombalarını beş ülkedeki üslerde depoluyor. Bir savaşta, ancak ABD başkanının serbest bırakması halinde, ev sahibi ülkelerin pilotları bunların bir bölümünü atacak. Bağımsız tahminler Avrupa’daki stoku yaklaşık 100 bomba olarak veriyor.

Almanya’nın siparişi, bu görevin tedariki ne ölçüde yönlendirdiğini gösteriyor. Berlin’in F-35 alma planı hiç yoktu; 2022’de uçağı büyük ölçüde, B61-12 için sertifikalı ya da sertifika almak üzere olan tek yeni uçak olduğu için seçti. Birleşik Krallık’ın Haziran 2025’te F-35B filosuna 12 F-35A ekleme kararı da aynı nedenle alındı. Kullanıcıların listesi F-35 hangi ülkelerde var yazımızda.

Bombaların denetimi kimde?

ABD’de. Bombalar, ABD personelinin koruduğu yer altı kasalarında ABD’nin gözetiminde tutuluyor ve Washington’ın elindeki kodlar olmadan kurulamıyor. Ev sahibi bir ülkenin F-35’i, ancak ABD başkanının kararı ve NATO içindeki istişarenin ardından bomba taşıyabiliyor.

F-35 üzerindeki Amerikan denetimine ilişkin tartışmanın Avrupa’da ayrıca hassas olmasının nedenlerinden biri bu. Nükleer görev için bu uçağa dayanan bir ülke ABD’ye iki kez bağımlı: silah için ve uçağın yazılımı ile desteği için.

Nükleer görev neden önemli?

NATO açısından, sürdürülmesi zorlaşmış bir görevi modernize ediyor. Bir Tornado ya da F-16 modern hava savunmasını aşmakta zorlanır. F-35’in şansı çok daha yüksek; bunu F-35 görünmezlik teknolojisi yazımızda anlattık. Bu da tehdidi daha inandırıcı kılıyor.

Aralarında Amerikan Bilim İnsanları Federasyonu’nun da bulunduğu eleştirenler, hayalet bir uçaktaki isabetli ve düşük güçlü bir bombanın kullanılmasının daha kolay düşünülebileceğini, dolayısıyla eşiği düşürdüğünü savunuyor. Savunanlar ise caydırıcılığın, karşı tarafın silahın hedefe ulaşacağına inanmasına bağlı olduğunu söylüyor. Rusya, kendi nükleer açıklamalarında bu modernizasyona atıf yapıyor. Uçağın genel rolü F-35 nedir rehberimizde.

Sık sorulan sorular

F-35 nükleer bomba taşıyabilir mi?

Evet. F-35A, B61-12 nükleer serbest düşüş bombasını taşımak üzere sertifikalı.

F-35B ya da F-35C nükleer silah taşıyabilir mi?

Hayır. Yalnızca F-35A sertifikalandırıldı.

Bir F-35A kaç nükleer bomba taşıyabilir?

Her dahili silah bölmesinde bir tane olmak üzere iki B61-12.

F-35 nükleer silahlar için ne zaman sertifikalandırıldı?

Sertifikasyon 12 Ekim 2023’te tamamlandı, Mart 2024’te duyuruldu.

Hangi ülkeler nükleer silah atmak için F-35 kullanacak?

ABD ve NATO nükleer paylaşımı kapsamında Hollanda, Belçika, Almanya ve İtalya. Birleşik Krallık da göreve katılmak için F-35A alıyor.

B61-12’nin gücü ne kadar?

Ayarlanabiliyor. Aktarılan ayarlar 0,3, 1,5, 10 ve 50 kiloton.