Hayalet Bombardıman Uçağı
Tu-160
Tu-160, NATO’nun “Blackjack”, Rusların ise “Beyaz Kuğu” dediği değişken kanat geometrili süpersonik stratejik bombardıman uçağıdır. Tupolev’in Kazan’da ürettiği uçak, şimdiye kadar yapılmış en büyük ve en ağır muharip uçak; Mach 2,05’lik hızıyla da hizmetteki en hızlı bombardıman uçağı.
Genel Bakış
İlk uçuşunu 18 Aralık 1981’de yapan Tu-160, Nisan 1987’de hizmete girdi. Art yakıcıyla her biri yaklaşık 245 kN itki üreten dört NK-32 motoru, bir muharip uçağa takılmış en güçlü motorlar olarak biliniyor. Kanat açıklığı tam açıkken 55,7 m, tam geri çekilmişken 35,6 m olan uçağın azami kalkış ağırlığı 275 tona ulaşıyor. Gövde içindeki iki bölmede bulunan döner fırlatıcılar 12 adede kadar Kh-101/Kh-102 veya Kh-55 seyir füzesi taşıyabiliyor; uçakta savunma topu yok.
Sovyet döneminde ve sonrasında yaklaşık 36 adet üretildi; Ukrayna’ya kalan 19 uçaktan 8’i 1999–2000’de Rusya’ya devredildi, diğerleri hurdaya çıkarıldı. Rusya, Engels Hava Üssü’nde yaklaşık 16–18 uçak işletiyor. Aviyoniği yenilenen ilk Tu-160M 2014’te teslim edildi, sıfırdan üretilen Tu-160M 2022’de uçtu ve teslimatların 2023–2024’te başladığı bildirildi. Uçak muharebede ilk kez Kasım 2015’te Suriye’de kullanıldı; 2022’den beri Rus hava sahasından Ukrayna’ya seyir füzesi fırlatıyor.

Teknik Özellikler
Varyantlar
1987’de hizmete giren, NK-32 motorlu ve Sovyet dönemi aviyonikli orijinal seri üretim versiyonu.
Mevcut uçakların yeni aviyonik ve Kh-101 seyir füzesi entegrasyonuyla modernize edildiği, ilk teslimatı 2014’te yapılan versiyon.
Kazan’da sıfırdan üretilen, NK-32-02 motorlu yeni uçaklar için kullanılan ad; Rus kaynakları bu partiyi çoğunlukla Tu-160M olarak anıyor.
Kullanıcı Ülkeler
RusyaSıkça Sorulan Sorular
Tu-160 kaç para?
Rus basınına göre sıfırdan üretilen bir Tu-160M’nin fiyatı yaklaşık 15 milyar ruble. Bu rakam döviz kuruna bağlı olarak yaklaşık 160–250 milyon dolara karşılık geliyor; uçak hiç ihraç edilmediği için bir ihracat fiyatı da yok.
Tu-160 hızı kaç Mach?
Tu-160 irtifada yaklaşık Mach 2,05, yani 2.220 km/s azami hıza ulaşır ve hizmetteki en hızlı bombardıman uçağıdır. Uçağın seyir hızı yaklaşık 960 km/s, servis tavanı ise yaklaşık 16.000 metredir.
Tu-160 menzili ne kadar?
Tu-160’ın yakıt ikmali olmadan pratik menzili yaklaşık 12.300 km’dir. Mach 1,5 hızda muharebe yarıçapı yaklaşık 2.000 km iken ses altı hızda bu mesafe çok daha uzundur; Kh-101 füzeleriyle hedeflerini binlerce kilometre öteden vurabilir.
Rusya’nın kaç Tu-160’ı var?
Rusya’nın Uzun Menzilli Havacılık komutanlığında yaklaşık 16–18 Tu-160 ve Tu-160M bulunuyor; uçaklar Engels Hava Üssü’nde konuşlu. Yeni üretim Tu-160M’lerle filonun büyütülmesi planlanıyor, ancak kesin sayılar kaynaktan kaynağa değişiyor.
Tu-160 mı B-1B mi?
Tu-160, B-1B Lancer ile benzer değişken kanat düzenine sahip olsa da daha büyük, daha ağır ve daha hızlıdır. B-1B ise daha düşük radar izi ve alçak irtifada nüfuz için tasarlandı; Tu-160 daha çok hızına ve uzun menzilli seyir füzelerine güveniyor.
Tu-160 hayalet uçak mı?
Hayır, Tu-160 hayalet (stealth) bir uçak değildir. Düşük görünürlük yerine yüksek hıza ve düşman hava savunmasının menzili dışından atılan Kh-101/Kh-102 seyir füzelerine dayanır.

