Ana Muharebe Tankı
T-72
T-72, Uralvagonzavod tarafından Nijniy Tagil’de geliştirilen Sovyet/Rus ana muharebe tankıdır. 1973’te hizmete giren ve yaklaşık 25.000 adet üretilen tank, bugün Rusya ve Ukrayna dahil 20’yi aşkın ülkenin envanterinde bulunuyor ve savaşın iki tarafında da en yaygın tank konumunda.
Genel Bakış
Leonid Kartsev ve ardından Valeri Venediktov’un yönettiği tasarım bürosunun eseri olan T-72, Ağustos 1973’te Sovyet Ordusu’na kabul edildi. Atlıkarınca tipi otomatik yükleyici 22 hazır mermiyi barındırdığı için mürettebat üç kişiye indi. 125 mm yivsiz top, T-72B’den itibaren namludan atılan güdümlü tanksavar füzesi de ateşleyebiliyor. Ağırlık versiyona göre 41–44,5 ton arasında, motor gücü ise 780 beygirden T-72B3M’deki 1.130 beygire kadar çıkıyor; yolda azami hız yaklaşık 60 km/s, menzil yaklaşık 500 km.
Polonya, Çekoslovakya, Yugoslavya ve Hindistan’da lisansla üretilen tank, İran-Irak Savaşı’ndan Körfez Savaşı’na, Çeçenya’dan Karabağ’a kadar pek çok çatışmada kullanıldı. Rusya, depodaki T-72B gövdelerini T-72B3/B3M standardına getirmeyi sürdürüyor; T-90 da aslında T-72B’den türetildi. Yalnızca görüntüyle belgelenen kayıpları sayan Oryx, 2026 başına kadar yaklaşık 1.800 Rus ve 400 Ukrayna T-72’si listeledi. Mühimmatın taret altında depolanması, isabette taretin havaya uçmasına yol açabilen bilinen bir zaaf olarak tartışılıyor.

Teknik Özellikler
Varyantlar
1979’da çıkan, lazer mesafe ölçer ve kompozit zırhlı taret ekleyen, Varşova Paktı ihracat modellerine de temel olan versiyon.
1985’te hizmete giren, geliştirilmiş zırh, 840 beygirlik V-84-1 motor ve namludan güdümlü füze atış kabiliyeti getiren versiyon.
2016 modeli olarak da anılan, 1.130 beygirlik V-92S2F motor, Relikt reaktif zırh ve Sosna-U nişangâhı taşıyan güncel Rus modernizasyonu.
Kullanıcı Ülkeler
Rusya
Ukrayna
Belarus
Kazakistan
Azerbaycan
Ermenistan
Gürcistan
Özbekistan
Türkmenistan
Tacikistan
Kırgızistan
Hindistan
İran
Irak
Cezayir
Etiyopya
Uganda
Venezuela
Nikaragua
Moğolistan
Laos
Sırbistan
Çekya
BulgaristanSıkça Sorulan Sorular
T-72 tank kaç para?
T-72’nin fiyatı versiyona ve yıla göre çok değişiyor; eski ihracat tankları için yayımlanan tahminler yaklaşık 0,5–2 milyon dolar aralığında. Modernize T-72B3M gibi güncel versiyonların maliyeti daha yüksek, bu yüzden tek bir fiyat ancak fikir verici kabul edilmeli.
T-72 hangi ülkelerde var?
T-72’yi Rusya, Ukrayna, Belarus, Kazakistan, Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, Orta Asya cumhuriyetleri, Hindistan, İran, Irak, Cezayir, Etiyopya, Venezuela, Sırbistan, Çekya ve Bulgaristan gibi 20’yi aşkın ülke kullanıyor. Hindistan yaklaşık 2.400 tankla en büyük kullanıcılardan biri.
Türkiye’de T-72 var mı?
Hayır, Türkiye T-72 kullanmıyor; Türk Kara Kuvvetleri Batı kökenli Leopard ve M60 ailesi tanklara dayanıyor. Buna karşın komşular Azerbaycan, Ermenistan, Gürcistan, İran ve Irak’ın envanterinde T-72 bulunuyor.
T-72 mi T-90 mı?
T-90 daha moderndir; aslında T-72B’den geliştirildi ve başta T-72BU adını taşıyordu. T-90 daha iyi atış kontrol sistemi, zırh ve elektronik donanıma sahip, ancak modernize T-72B3M aradaki farkı kısmen kapatıyor. Her iki tank da 125 mm top ve otomatik yükleyici kullanıyor.
T-72 hızı ne kadar?
T-72’nin yolda azami hızı yaklaşık 60 km/s’dir. Motor gücü ilk versiyonlarda 780 beygir, T-72B3M’de ise 1.130 beygir; menzil ilave yakıt tankı olmadan yaklaşık 500 km, harici tanklarla 650–700 km.
Rusya’nın kaç T-72 tankı var?
Rusya’nın aktif ve depodaki T-72 sayısı resmî olarak açıklanmıyor. IISS Military Balance ve uydu görüntülerine dayalı açık kaynak sayımları her yıl değişen tahminler veriyor; savaş kayıpları ve depodan çıkarılıp modernize edilen tanklar rakamları sürekli değiştiriyor.

