Seyir Füzesi
SOM
SOM, TÜBİTAK SAGE’nin tasarladığı ve ROKETSAN’ın ürettiği, düşük görünürlüklü havadan karaya seyir füzesi ailesidir. Kara ve deniz hedeflerine 250–275 km mesafeden hassas vuruş yapabilen SOM, Türk Hava Kuvvetleri’nin F-16 filosunun temel uzun menzilli vuruş silahlarından biri.
Türkiye|ROKETSAN & TÜBİTAK SAGEGenel Bakış
Adını ‘Satha atılan Orta menzilli Mühimmat’ ifadesinden alan SOM, 4 Haziran 2011’de İzmir Çiğli’de kamuoyuna tanıtıldı ve aynı yıl Karadeniz’de ilk güdümlü atışını yaptı. Seri üretim 2010’ların başında başladı; teslimatların başlangıcı olarak genellikle 2013 gösteriliyor. ROKETSAN verilerine göre SOM-A, B1 ve B2 versiyonları yaklaşık 4 m uzunluğunda, 600 kg ağırlığında, 250 km menzilli ve 230 kg harp başlıklı. INS/GPS ve arazi referanslı seyrüsefer kullanan füze, B versiyonlarında kızılötesi görüntüleme arayıcısı ve otomatik hedef tanımayla son safhada hedefe kilitleniyor.
Başlangıçta Fransız Microturbo TRI-40 motoru kullanılan füzede, ihracat lisansı kısıtları nedeniyle yerli Kale KTJ-3200 turbojete geçildi; KTJ-3200 motorlu SOM-B1T, Temmuz 2026’da Hava Kuvvetleri kabul faaliyetlerini tamamladı. F-35’in iç gövdesine sığacak şekilde tasarlanan SOM-J, Türkiye’nin 2019’da F-35 programından çıkarılmasının ardından F-16, KAAN ve KIZILELMA’ya yöneldi; Mart 2026’da F-16’dan gerçek harp başlıklı atışta deniz hedefini vurdu. Azerbaycan 2021’de SOM-B1 için sözleşme imzaladı, ancak teslimat resmî olarak doğrulanmadı.
Teknik Özellikler
Varyantlar
INS/GPS ve arazi referanslı güdüm kullanan, arayıcısız ve parçacık tesirli harp başlıklı temel versiyon.
Kızılötesi görüntüleme arayıcısı ve otomatik hedef tanımayla donatılan versiyonlar; B1 parçacık tesirli, B2 ise tahkimatlı hedefler için tandem delici harp başlığı taşıyor.
F-35 iç silah yuvası için tasarlanan, yaklaşık 540 kg ağırlık ve 275 km menzile sahip kompakt versiyon; bugün F-16 ve KAAN için geliştiriliyor.
Kullanıcı Ülkeler
TürkiyeSıkça Sorulan Sorular
SOM füzesi menzili kaç km?
SOM füzesinin menzili ROKETSAN verilerine göre SOM-A, B1 ve B2 versiyonlarında 250 km, SOM-J’de ise 275 km’dir. Füze bu mesafeden kara ve deniz hedeflerine hassas vuruş yapabiliyor.
SOM füzesi kaç para?
SOM füzesinin fiyatı resmî olarak açıklanmıyor. ROKETSAN birim maliyet paylaşmıyor, Azerbaycan ile yapılan sözleşmenin değeri de kamuoyuna duyurulmadı; bu nedenle güvenilir bir fiyat rakamı bulunmuyor.
SOM füzesi hangi uçaklarda kullanılıyor?
SOM füzesi Türk Hava Kuvvetleri’nin F-16 ve F-4E 2020 Terminator uçaklarında kullanılıyor. SOM ailesinin KAAN, Bayraktar KIZILELMA ve AKINCI gibi platformlara entegrasyonu da açıklandı. Azerbaycan ise SOM’u modernize Su-25 uçaklarında test etti.
SOM-J ne zaman envantere girecek?
SOM-J’nin seri üretimine 2026’da başlandığı bildiriliyor. Mart 2026’da F-16’dan gerçek harp başlığıyla yapılan atışta deniz hedefini başarıyla vurdu; envantere giriş için kesin bir resmî tarih ise henüz açıklanmadı.
SOM mu Storm Shadow mu?
Storm Shadow daha ağır ve uzun menzilli: yaklaşık 1.300 kg ağırlık ve 450 kg harp başlığıyla 550 km civarında menzile sahip. SOM ise yaklaşık 600 kg ağırlık ve 250 km menzille daha hafif; bu da F-16 gibi tek motorlu uçaklarda taşınmasını kolaylaştırıyor.
SOM-J mi JSM mi?
İki füze de F-35’in iç gövdesine sığacak şekilde tasarlandı ve bu pazarda birbirinin rakibi. SOM-J, ROKETSAN verilerine göre 275 km menzil ve 140 kg harp başlığına sahip; Norveç’in JSM füzesi ise F-35’e entegre edildi. Türkiye F-35 programından çıkarıldığı için SOM-J artık F-16 ve KAAN odaklı.