Pantsir-S1

Hava Savunma

Pantsir-S1

Rusya’nın füze ve top birleşimli kısa menzilli hava savunması

Pantsir-S1, Tula’daki KBP Alet Tasarım Bürosu’nun geliştirdiği, füze ve 30 mm topları tek araçta birleştiren Rus kısa-orta menzilli hava savunma sistemidir. Suriye, Libya ve Ukrayna’da yoğun biçimde kullanılan sistem, Türk insansız hava araçlarıyla vurulmasıyla Türkiye’de geniş yer buldu.

Rusya|KBP Instrument Design Bureau (Tula)
20 kmMenzil15 m – 15 kmAzami İrtifa12× 57E6Önleyici Füze2× 2A38M 30 mmAna Top3MürettebatSeri ÜretimdeDurum

Genel Bakış

NATO’nun SA-22 Greyhound adını verdiği Pantsir, 2K22 Tunguska’nın halefi olarak 1990’larda geliştirildi. Geliştirme maliyetinin büyük bölümünü 2000’de sözleşme imzalayan Birleşik Arap Emirlikleri üstlendi; teslimatlar 2009 civarında başladı. Rus ordusu sistemi resmen 2012’de kabul etti. Araç, 20 km menzilli ve 15 m–15 km irtifada etkili 12 adet 57E6 füzesinin yanında dakikada toplam yaklaşık 5.000 atım yapan iki adet 2A38M 30 mm ikiz namlulu top taşıyor. Arama ve takip radarları ile elektro-optik kanal sayesinde aynı anda 4 hedefe angajman yapabiliyor. En yaygın şasi KamAZ-6560 8×8 kamyon.

2019 civarında gelen Pantsir-SM, yaklaşık 75 km tespit menzilli yeni radar ve 40 km’ye kadar menzilli füzeler ekledi. Rusya, BAE, Belarus, Cezayir, Umman, Irak ve Sırbistan kullanıcılar arasında. Sistem Suriye, Libya, Karabağ ve Ukrayna’da kullanıldı. 2020’de Türkiye ve Libya’daki Ulusal Mutabakat Hükümeti, Bahar Kalkanı Harekâtı dahil Suriye ve Libya’da çok sayıda Pantsir’in Bayraktar TB2 ve ANKA ile vurulduğunu gösteren görüntüler yayımladı; Rus yetkililer bu sistemlerin önemli bir kısmının pasif ya da intikal hâlinde olduğunu savundu. Açık kaynak takipçisi Oryx, Ukrayna’da onlarca görsel olarak doğrulanmış Pantsir kaybı kaydetti.

Pantsir-S1
Photo: Алексей Ерешко (Alexey Yereshko). / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Teknik Özellikler

ÜreticiKBP Instrument Design Bureau (Tula)
ÜlkeRusya
ÜreticiKBP Tula
Hizmete Giriş2012
DurumSeri Üretimde
Mürettebat3
Önleyici Füze12× 57E6 / 57E6-E
Menzil20 km
Azami İrtifa15 m – 15 km
Füze HızıMach 3,8
Ana Top2× 2A38M 30 mm
Atış Hızı5.000 atım/dk
Mühimmat1.400
Radar1RS1-1E / 1RS2-1E
Eş Zamanlı Hedef4
LançerKamAZ-6560 8×8
Ağırlık30 ton

Varyantlar

Pantsir-S1

57E6 füzeleri ve iki 30 mm topla donatılmış, KamAZ-6560 8×8 kamyon üzerindeki temel ve en yaygın versiyon.

Pantsir-S1M

Sırbistan’ın 2020’de teslim aldığı sistem dahil, ihracata sunulan geliştirilmiş Pantsir-S1 modeli.

Pantsir-SM

Yaklaşık 75 km tespit menzilli yeni radar ve 40 km’ye kadar menzilli füzeler ekleyen, 2019 civarında hizmete giren modernize versiyon.

Kullanıcı Ülkeler

RusyaBelarusBAECezayirUmmanIrakSırbistan

Sıkça Sorulan Sorular

Pantsir kaç para?

Pantsir-S1’in araç başı fiyatı, ihracat sözleşmelerinden yapılan basın tahminlerine göre yaklaşık 13–15 milyon dolardır. Füze stoku, eğitim ve lojistik desteği içeren paketlerde toplam maliyet daha yüksek olabiliyor.

Pantsir menzili kaç km?

Pantsir-S1’in füze menzili 20 km, angajman irtifası 15 m ile 15 km arasındadır. 30 mm topları yaklaşık 4 km’ye kadar etkili; modernize Pantsir-SM’de füze menzilinin 40 km’ye çıktığı belirtiliyor.

Bayraktar Pantsir’i vurdu mu?

Türkiye ve Libya’daki Ulusal Mutabakat Hükümeti, 2020’de yayımladıkları görüntülerle Suriye ve Libya’da çok sayıda Pantsir’in Bayraktar TB2 ve ANKA ile vurulduğunu gösterdi. Rus yetkililer ise vurulan sistemlerin önemli bir kısmının pasif, mürettebatsız ya da intikal hâlinde olduğunu öne sürdü.

Pantsir hangi ülkelerde var?

Pantsir-S1’i Rusya, Belarus, Birleşik Arap Emirlikleri, Cezayir, Umman, Irak ve Sırbistan kullanıyor. Suriye’ye 2011 öncesi verilen sistemlerin Aralık 2024’te Esad yönetiminin düşmesinden sonraki durumu belirsiz; İran’ın da sistem edindiği iddia ediliyor, ancak resmi teyit yok.

Pantsir mi KORKUT mu?

Pantsir füze ve topu birleştirerek 20 km’ye kadar angajman yapabilirken, KORKUT yalnızca 35 mm toplarla yaklaşık 4 km’lik alçak irtifa savunması sağlıyor. Türkiye’de Pantsir’in füze rolüne daha yakın sistem HİSAR-A; KORKUT ise ATOM programlanabilir mühimmatıyla dronlara karşı öne çıkıyor.

Ukrayna’da kaç Pantsir vuruldu?

Açık kaynak takipçisi Oryx, 2022’den bu yana Ukrayna’da onlarca Pantsir’in görsel olarak doğrulanmış kaybını kaydetti. Ukrayna bu sistemleri dron ve HIMARS saldırılarıyla vurduğunu açıklarken, Rusya Pantsir’in binlerce dron ve HIMARS roketini önlediğini savunuyor; iki tarafın rakamları bağımsız olarak doğrulanamıyor.