Seyir Füzesi
3M-54 Kalibr
3M-54 Kalibr, Almaz-Antey’e bağlı OKB Novator’un geliştirdiği, gemi ve denizaltılardan atılan Rus seyir füzesi ailesidir. Kara hedeflerine karşı 1.500–2.500 km menzile ulaştığı tahmin edilen 3M-14 versiyonu, 2015’te Suriye’de ve 2022’den bu yana Ukrayna’da yoğun biçimde kullanıldı.
Rusya|OKB Novator (Almaz-Antey)Genel Bakış
Kalibr ailesi 1990’larda hizmete girdi (1994 yaygın olarak kabul edilen tarih). Su üstü gemileri için Kalibr-NK, denizaltılar için Kalibr-PL versiyonları bulunuyor; ihracatta Club adıyla pazarlanıyor. Aile üç ana füzeden oluşuyor: ses altı hızda uçan ve yaklaşık 450 kg harp başlığı taşıyan 3M-14 kara taarruz füzesi, son fazda Mach 2,9’a kadar hızlanan 440–660 km menzilli 3M-54 gemisavar füzesi ve 91R denizaltı savunma füzesi. Versiyona göre 6,2–8,9 m uzunluğunda ve 1.300–2.300 kg ağırlığındaki füzeler deniz yüzeyinin 10–50 m üzerinde uçabiliyor.
Füzeler 3S-14 UKSK dikey atım sisteminden (Admiral Grigoroviç ve Admiral Gorşkov fırkateynleri, Buyan-M ve Karakurt korvetleri) ve Kilo ile Yasen sınıfı denizaltıların 533 mm torpido kovanlarından atılıyor. İlk muharebe kullanımı 7 Ekim 2015’te, Hazar Filosu’nun Suriye’deki hedeflere yaklaşık 1.500 km’den 26 adet 3M-14 ateşlemesiyle gerçekleşti. Şubat 2022’den bu yana Karadeniz ve Hazar’daki gemi ve denizaltılardan Ukrayna’ya karşı yoğun biçimde kullanılıyor; Ukrayna büyük bölümünü önlediğini, Rusya ise başarılı vuruşlar yaptığını açıklıyor. Club versiyonlarını Hindistan, Cezayir, Vietnam ve Çin kullanıyor.
Teknik Özellikler
Varyantlar
Kara hedeflerine karşı tahminen 1.500–2.500 km menzilli, ses altı hızda uçan ve yaklaşık 450 kg harp başlığı taşıyan kara taarruz füzesi.
Son fazda Mach 2,9’a kadar hızlanan, yaklaşık 440–660 km menzilli gemisavar füzesi.
MTCR nedeniyle menzili yaklaşık 300 km ile sınırlanan, denizaltı (Club-S) ve gemi (Club-N) için ihracat versiyonları.
Kullanıcı Ülkeler
Rusya
Hindistan
Cezayir
Vietnam
ÇinSıkça Sorulan Sorular
Kalibr füzesi kaç para?
Kalibr füzesinin fiyatı resmi olarak açıklanmadı. Medya ve analist tahminleri, versiyona göre füze başına yaklaşık 1–6,5 milyon dolar arasında değişen bir maliyetten söz ediyor.
Kalibr menzili kaç km?
Kalibr’in kara taarruz versiyonu 3M-14’ün menzili tahminen 1.500–2.500 km’dir. Gemisavar 3M-54’ün menzili yaklaşık 440–660 km, ihracat versiyonu Club füzelerinin menzili ise MTCR nedeniyle yaklaşık 300 km ile sınırlı.
Kalibr mi Tomahawk mu?
Kalibr ve Tomahawk, gemi ve denizaltılardan atılan ve kara taarruz rolünde benzer menzil sınıfında olan seyir füzeleridir. Tomahawk onlarca yıllık muharebe sicili ile tanınırken, Kalibr ailesi son fazda süpersonik hıza çıkan 3M-54 gemisavar versiyonuyla farklılaşıyor.
Kalibr taşıyan Rus gemileri Boğazlardan geçebilir mi?
Montrö Sözleşmesi’ne göre Rus savaş gemileri barış döneminde belirli kurallarla Türk Boğazlarından geçebiliyor. Ancak Türkiye 2022’de sözleşmeyi uygulayarak Boğazları savaşan tarafların savaş gemilerine kapattı; üslerine dönen gemiler bu kısıtlamanın dışında tutuluyor.
Kalibr hangi ülkelerde var?
Kalibr’i Rusya kullanıyor; ihracat versiyonu Club ise Hindistan, Cezayir, Vietnam ve Çin’in envanterinde. Bu ülkeler füzeyi büyük ölçüde Kilo sınıfı denizaltılarında, Hindistan ayrıca Talwar sınıfı fırkateynlerinde kullanıyor.
Kalibr ilk ne zaman kullanıldı?
Kalibr’in ilk muharebe kullanımı 7 Ekim 2015’te gerçekleşti. Rus Hazar Filosu’na ait gemiler, yaklaşık 1.500 km uzaklıktaki Suriye’deki hedeflere 26 adet 3M-14 füzesi ateşledi.