Erken İhbar ve Kontrol Uçağı
Beriev A-50 Mainstay
Beriev A-50 (NATO kod adı Mainstay), Rusya’da Beriev tarafından Il-76MD gövdesi üzerine geliştirilen ve 1984–85’ten beri hizmette olan bir havadan erken uyarı ve kontrol (AEW&C) uçağıdır. Gövde üstündeki 9 metrelik radar kubbesiyle savaş uçaklarını yönlendirir; 2024’teki iddia edilen kayıplarla gündeme geldi.
Rusya|BerievBeriev A-50 Mainstay Nedir? Genel Bakış, Tarihçe ve Gelişim
A-50’nin ilk uçuşu 19 Aralık 1978’de yapıldı; uçak 1984–85 civarında Sovyet hava kuvvetlerinde hizmete girdi. Taşkent’teki fabrikada 1978–1992 arasında yaklaşık 40–42 adet üretildi. Dört Soloviev D-30KP-2 motoru taşıyan uçak yaklaşık 750–800 km/s hızla seyreder, yaklaşık 7.500 km menzile sahiptir ve ikmalsiz yaklaşık 4 saat görev başında kalabilir. Vega-M ‘Shmel’ radarı hava hedeflerini yaklaşık 650 km’den tespit edebiliyor.
Rusya’nın tarihsel olarak yaklaşık 9 adet A-50 ve A-50U kullandığı, 2024 kayıplarından sonra faal uçak sayısının yaklaşık 4’e düştüğü bildiriliyor (tahmini). Dijital Shmel-M sistemli A-50U modernizasyonundan yaklaşık 8 uçak teslim edildi; halef proje A-100 (Premier) gecikmelerle ve yaptırımlarla karşı karşıya. İhracat versiyonu A-50EI, İsrail yapımı EL/W-2090 radarıyla 2009’dan beri Hindistan’da 3 adet hizmette. Boeing E-3 Sentry, KJ-2000 ve Saab GlobalEye başlıca rakipleri arasında.
Beriev A-50 Mainstay Teknik Özellikleri: Hız, Menzil, Motor ve Silahlar
Beriev A-50 Mainstay Varyantları ve Versiyonları
Sovyet/Rus orijinal versiyon; Vega-M ‘Shmel’ radarlı havadan erken uyarı uçağı.
Dijital Shmel-M sistemi, yeni aviyonik ve yenilenmiş mürettebat bölümü getiren modernize versiyon.
Hindistan için İsrail yapımı EL/W-2090 radarıyla donatılan ihracat versiyonu.
Beriev A-50 Mainstay Hangi Ülkelerde Kullanılıyor? Kullanıcı Ülkeler
Rusya
HindistanBeriev A-50 Mainstay Hakkında Sıkça Sorulan Sorular: Fiyat, Menzil, Kullanıcılar
A-50 kaç para?
Beriev A-50 için resmî bir birim fiyat açıklanmadı. Hindistan’a 3 A-50EI satışı 2004’te yaklaşık 1,1 milyar dolar değerinde olduğu için uçak başına yaklaşık 350 milyon doların üzerinde bir maliyetten söz ediliyor; rakam tahminidir.
A-50 radarı kaç km menzile sahip?
A-50’nin Vega-M ‘Shmel’ radarı hava hedeflerini yaklaşık 650 km, yer hedeflerini yaklaşık 300 km mesafeden tespit edebiliyor. Modernize A-50U’daki Shmel-M sistemi menzili ve hedef takip kapasitesini artırıyor; kesin değerler gizli tutuluyor.
Rusya’nın kaç A-50’si var?
Rusya’nın tarihsel olarak yaklaşık 9 A-50 ve A-50U kullandığı, 2024’teki kayıplardan sonra faal uçak sayısının yaklaşık 4’e düştüğü bildiriliyor. Bu rakamlar tahmindir; Rusya resmî bir envanter açıklamadı.
A-50 düşürüldü mü?
Ukrayna, 14 Ocak 2024’te Rostov bölgesinde ve 23 Şubat 2024’te Azak Denizi üzerinde birer A-50’yi düşürdüğünü açıkladı. Rusya iddiaları kısmen kabul etti; olayların ayrıntıları bağımsız kaynaklarca tam doğrulanmış değil.
A-50 mi E-3 Sentry mi?
A-50, Il-76 gövdeli ve 5 kişilik uçuş ekibine ek olarak yaklaşık 10 operatör taşıyan bir sistemdir; ABD’nin Boeing 707 tabanlı E-3 Sentry’si ise çok daha büyük bir filoyla NATO’da hizmet veriyor. A-50’nin filosu küçük ve yaşlı, A-100 ise gecikmiş durumda.
A-50 hangi ülkelerde var?
A-50 ailesi Rusya’da ve A-50EI versiyonuyla Hindistan’da hizmette; Hindistan 3 uçak kullanıyor. Türkiye A-50 işletmiyor, havadan erken uyarı ihtiyacı için Boeing 737 AEW&C ‘Barış Kartalı’ uçaklarını seçti.