F-35 Fiyatı Ne Kadar? Versiyon ve Uçuş Saati Maliyeti

Son üretim partilerinde bir F-35A’nın satın alma maliyeti motor dahil yaklaşık 92,0 milyon dolar, F-35B’nin 121,4 milyon dolar, F-35C’nin 110,8 milyon dolar. Uçağı bir saat uçurmanın maliyeti kabaca 42 bin dolar; tüm filoyu 2088’e kadar ayakta tutmanın faturası ise 2 trilyon doların üzerinde hesaplanıyor.

Bu üç rakam farklı şeyleri ölçüyor. İhracat müşterileri ise dördüncü bir rakam ödüyor: eğitim, yedek parça, silah ve desteği de kapsayan paket fiyatı. Bu rehberde F-35 fiyatını Ekim 2026 itibarıyla eldeki verilerle versiyona, uçuş saatine ve program ömrüne göre ayrıştırıyoruz.

Bir F-35 kaça mal oluyor?

Yaygın ölçüt, uçuşa hazır birim maliyeti (flyaway cost): Devletin, motoru ve radarıyla birlikte fabrikadan çıkan eksiksiz bir uçak için ödediği tutar. Lockheed Martin ile Pentagon’un Eylül 2025’te 296 uçak için kesinleştirdiği 18. ve 19. parti sözleşmesine ilişkin ortalamaları Air & Space Forces Magazine Eylül 2026’da aşağıdaki gibi aktardı.

Fiyat on yıl boyunca geriledi ve 14. partide bir F-35A için 77,9 milyon dolarla dip yaptı. O tarihten sonra yükseliyor. Enflasyon, artan malzeme ve işçilik maliyetleri ve daha yeni TR-3 donanımı rakamı yukarı çekiyor; parti başına üretim adedi de artık büyümüyor. En pahalı versiyon, kaldırma fanı ve döner egzoz lülesi nedeniyle F-35B. F-35C ise daha büyük bir kanat ve daha sağlam iniş takımı gerektiriyor.

F-35’in uçuş saati maliyeti ne kadar?

MiGFlug’ın ABD Sayıştayı (GAO) ve Pentagon raporlarından derlediği verilere göre F-35A için yaklaşık 42 bin dolar. Yıllardır dile getirilen hedef, bu rakamı F-16’nın maliyetine yaklaştırmaktı. Bu gerçekleşmedi.

Hava Kuvvetleri ayrıca uçak başına yıllık maliyeti de izliyor. GAO’nun aktardığına göre başlangıçta her F-35A’nın işletimi için yılda 4,1 milyon dolar harcamayı hedefleyen Hava Kuvvetleri, 2023’te bu hedefi 6,8 milyon dolara yükseltti. Başlıca maliyet kalemleri motor revizyonları, yedek parçalar ve yüklenici eliyle yürütülen bakım.

F-35 programının ömür boyu maliyeti ne kadar?

Pentagon’un tahmini 2024’te 2 trilyon doları aştı. ABD’nin yaklaşık 2.456 uçağı satın alması bu tutarın küçük kısmını oluşturuyor. GAO’nun Haziran 2026’da yayımlanan raporuna göre uçakların 2088’e kadar işletilmesi ve idamesi yaklaşık 1,6 trilyon dolar tutacak.

Planlanan hizmet ömrünün 2077’den 2088’e uzatılması faturaya yıllar ekledi; toplamın kabaca yarısı ise enflasyondan kaynaklanıyor. Aynı GAO raporu, 2030’ların ortasında öngörülen idame maliyetleri ile kuvvetlerin karşılayabileceğini söylediği tutar arasında yıllık 1,2 milyar dolarlık bir açık saptadı. Pentagon, destek sistemini yeniden yapılandırmak için 2026-2031 mali yılları arasında 13,7 milyar dolarlık ek idame ödeneği talep etti.

İhracat müşterileri F-35 için ne kadar ödüyor?

Birim maliyetinden fazlasını; çünkü yabancı satışlar paket halinde yapılıyor. Paketlere motorlar, simülatörler, eğitim, yedek parça, destek ekipmanı, çoğu zaman da silahlar ve altyapı giriyor. Paket tutarı uçak sayısına bölündüğünde fabrika fiyatının birkaç katı bir rakam çıkıyor.

İsviçre örneği riski gösteriyor. Bern sabit fiyat aldığını düşünüyordu; Washington 2025’te böyle bir taahhüdün bulunmadığını bildirdi ve ek maliyetin 1,3 milyar franka kadar çıkabileceğini belirtti. Alıcıların bu parayla ne aldığını F-35 nedir rehberimizde ve F-35 silahları yazımızda bulabilirsiniz.

F-35 neden bu kadar pahalı?

Üç nedeni var. Tek programda üç ayrı uçak geliştirildi ve dikey iniş yapabilen versiyon diğer ikisinde ödün verilmesini zorunlu kıldı. Uçak henüz test aşamasındayken seri üretime alındı; bu yüzden ilk yüzlerce uçak pahalı sonradan modifikasyonlar gerektirdi. Yedek parçadan yazılıma destek sisteminin büyük bölümü de yükleniciler tarafından yürütülüyor ve planlanandan pahalıya geliyor.

Buna karşılık birim fiyatı, yeni üretim dördüncü nesil uçaklarla aynı düzeyde. Bir F-15EX ya da Rafale’in satın alma maliyeti de benzer. F-35’in maliyet sorunu teslimattan sonra başlıyor.

Sık sorulan sorular

2026’da bir F-35 ne kadar?

18. ve 19. partilerde motor dahil F-35A yaklaşık 92,0 milyon, F-35B 121,4 milyon, F-35C 110,8 milyon dolar.

En pahalı F-35 versiyonu hangisi?

Kısa kalkış ve dikey iniş sistemi nedeniyle F-35B.

Bir F-35’i bir saat uçurmak kaça mal oluyor?

GAO ve Pentagon raporlarına dayanan verilere göre F-35A için yaklaşık 42 bin dolar.

F-35 programının toplam maliyeti ne kadar?

2088’e kadar 2 trilyon dolardan fazla; bunun yaklaşık 1,6 trilyon doları idame gideri.

F-35, F-22’den pahalı mı?

Hayır. F-22’nin satın alma maliyeti daha yüksekti ve uçuş saati maliyeti yaklaşık 68 bin dolar. F-22 üretimi 2011’de sona erdi.

İhracat anlaşmalarında uçak başına maliyet neden daha yüksek?

Çünkü bu anlaşmalar yalnızca uçağı değil eğitimi, yedek parçayı, simülatörleri, desteği ve çoğu zaman silahları da kapsıyor.