9K720 Iskander

Balistik Füze

9K720 Iskander

Rusya’nın yol-mobil kısa menzilli balistik füze sistemi

9K720 Iskander (İskender), Kolomna’daki KBM tarafından geliştirilen ve OTR-21 Toçka’nın yerini alan Rus yol-mobil kısa menzilli balistik füze sistemidir. Manevra yapabilen 9M723 füzesiyle 500 km menzile ulaşan Iskander-M, Ukrayna savaşında Rusya’nın başlıca hassas vuruş silahlarından biri.

Rusya|KBM (Kolomna)
500 kmMenzil480–700 kgHarp BaşlığıMach 6–7Füze Hızı9P78-1 (2× 9M723)Lançer2006Hizmete GirişSeri ÜretimdeDurum

Genel Bakış

NATO’nun SS-26 Stone adını verdiği sistemin ilk test atışı 1996’da yapıldı; Rus ordusu Iskander’i 2006’da kabul etti. Yaklaşık 7,3 m uzunluğunda ve 3.800 kg ağırlığındaki 9M723 yarı balistik füzesi, önlenmesini zorlaştırmak için uçuş sırasında manevra yapıyor ve tahminlere göre Mach 6–7 hıza çıkıyor. 480–700 kg’lık harp başlığı misket, parçacıklı, delici ya da nükleer olabiliyor; üretici optik son güdümle 5–7 m isabet hassasiyeti iddia ediyor. 9P78-1 fırlatıcı iki füze taşıyor. Iskander-K ise 9M728 ve 9M729 seyir füzelerini atıyor; 9M729, ABD’nin 2019’da INF Antlaşması’ndan çekilmesinin gerekçesi oldu.

Iskander’i Rusya (12’den fazla tugay), Belarus (2022’den itibaren) ve Ermenistan kullanıyor; Cezayir’in de Iskander-E kullandığı medyada yer alıyor, ancak resmi olarak doğrulanmadı. Sistem 2008 Gürcistan savaşında (Rusya reddetti), Suriye’de ve 2022’den bu yana Ukrayna’da kullanıldı. 2020 Karabağ savaşı tartışmalı: Azerbaycan Şuşa’da Iskander-M’ye ait olduğunu söylediği enkazı sergiledi, Ermenistan Başbakanı Paşinyan füzelerin patlamadığını ya da çok küçük bir kısmının patladığını öne sürdü, Rusya ise Iskander kullanılmadığını açıkladı. Kaliningrad’daki konuşlanma da Iskander’i NATO-Rusya gerilimlerinin sürekli gündem maddelerinden biri yaptı.

9K720 Iskander
Photo: Алексей Иванов / Wikimedia Commons, CC BY 4.0

Teknik Özellikler

ÜreticiKBM (Kolomna)
ÜlkeRusya
ÜreticiKBM Kolomna
İlk Uçuş1996
Hizmete Giriş2006
DurumSeri Üretimde
Önleyici Füze9M723 / 9M728 / 9M729
Menzil500 km
Füze HızıMach 6–7
Harp Başlığı480–700 kg
Ağırlık3.800 kg
Uzunluk7,3 m
GüdümINS / GLONASS / EO
Lançer9P78-1 (2× 9M723)
Mürettebat3

Varyantlar

Iskander-M

9M723 balistik füzesiyle 500 km menzile ulaşan, Rus ordusunun ana versiyonu.

Iskander-K

9M728 ve 9M729 karadan atılan seyir füzelerini kullanan versiyon; 9M729 INF Antlaşması krizinin merkezindeydi.

Iskander-E

MTCR sınırlamaları nedeniyle menzili 280 km ile sınırlandırılan ve Ermenistan’ın kullandığı ihracat versiyonu.

Kullanıcı Ülkeler

RusyaBelarusErmenistan

Sıkça Sorulan Sorular

Iskander füzesi kaç para?

Iskander füzesinin birim fiyatı resmi olarak açıklanmadı. Basındaki doğrulanmamış tahminler, 9M723 füzesi başına yaklaşık 3 milyon dolar civarında bir maliyetten söz ediyor; fırlatıcı ve destek araçları bu rakama dahil değil.

Iskander menzili kaç km?

Iskander-M’nin menzili 500 km’dir. İhracat versiyonu Iskander-E, Füze Teknolojisi Kontrol Rejimi (MTCR) sınırları nedeniyle 280 km ile sınırlı; Iskander-K ise daha uzun menzilli seyir füzeleri kullanıyor.

Iskander hangi ülkelerde var?

Iskander’i Rusya, Belarus ve Ermenistan kullanıyor. Belarus sistemi 2022’den itibaren teslim aldı, Ermenistan ise ihracat versiyonu Iskander-E’yi 2016’da sergiledi. Cezayir’in de Iskander-E kullandığı bildiriliyor, ancak bu resmi olarak doğrulanmadı.

Iskander mi Tayfun mu?

Iskander-M 500 km menzilli ve savaşta yoğun biçimde kullanılmış bir sistem, ROKETSAN’ın TAYFUN’u ise Türkiye’nin yerli balistik füzesi. Türk medyasında sık karşılaştırılan iki sistemden Iskander 2022’den bu yana Ukrayna’da kullanılırken, TAYFUN’un bir muharebe geçmişi bulunmuyor.

Patriot Iskander’i durdurabilir mi?

Ukrayna, Patriot PAC-3 ve SAMP/T sistemleriyle Iskander füzelerini düzenli olarak önlediğini bildiriyor. Rusya ise yüksek isabet oranları açıklıyor ve iki tarafın rakamları bağımsız olarak doğrulanamıyor. Füzenin uçuşta manevra yapması önlemeyi zorlaştırıyor.

Iskander Karabağ’da kullanıldı mı?

Bu konu tartışmalı. Azerbaycan, 2020 savaşında Şuşa’ya atılan bir Iskander-M’ye ait olduğunu söylediği enkazı sergiledi; Ermenistan Başbakanı Paşinyan da füzelerin büyük ölçüde patlamadığını öne sürdü. Rusya Savunma Bakanlığı ise bu iddiaları reddederek Iskander kullanılmadığını açıkladı.

9K720 Iskander Hakkında Son Haberler