HAL Tejas

Savaş Uçağı

HAL Tejas

Hindistan’ın yerli hafif çok rollü savaş uçağı

HAL Tejas, Hindistan’ın Hafif Muharebe Uçağı (LCA) programı kapsamında ADA’nın tasarladığı ve HAL’in ürettiği tek motorlu, delta kanatlı hafif çok rollü savaş uçağıdır. MiG-21’lerin yerini alması için geliştirilen Tejas, hizmetteki en küçük ve en hafif süpersonik çok rollü uçaklardan biri.

Hindistan|HAL & ADA
1.975 km/sAzami Hız3.000 kmFeribot Menzili16.000 mServis Tavanı13.500 kgAzami Kalkış Ağırlığı1MürettebatSeri ÜretimdeDurum

Genel Bakış

1983–1984’te başlatılan LCA programının ilk teknoloji göstericisi 4 Ocak 2001’de uçtu. Tejas Ocak 2015’te resmen envantere girdi, ilk filo 2016’da kuruldu. Kuyruksuz bileşik delta kanat, fly-by-wire kumanda ve yoğun kompozit kullanımına sahip uçak, yaklaşık 84 kN itkili GE F404-GE-IN20 motoruyla Mach 1,6 hıza ulaşıyor. 8 askı noktasında yaklaşık 5.300 kg mühimmat taşıyabilen Tejas; Derby, Python-5, R-73 ve Hindistan yapımı Astra füzelerini kullanabiliyor.

40 uçaklık Mk1 siparişi 2024 civarında tamamlandı. EL/M-2052 AESA radarlı Tejas Mk1A için 2021’de 83, Eylül 2025’te 97 olmak üzere toplam 180 uçak sipariş edildi; ancak GE F404 motor tedarikindeki sorunlar teslimatları geciktirdi ve HAL, Mayıs 2026’da teslimatların Ağustos–Eylül 2026 civarında başlayacağını açıkladı. F414 motorlu, daha büyük Tejas Mk2 geliştiriliyor. Bir Tejas, Kasım 2025’te Dubai Airshow’daki gösteri uçuşunda düştü ve pilot hayatını kaybetti; uçağın henüz ihracat sözleşmesi yok.

HAL Tejas
Photo: Indian Air Force / Wikimedia Commons, GODL-India

Teknik Özellikler

ÜreticiHAL & ADA
ÜlkeHindistan
İlk Uçuş2001
Hizmete Giriş2015
DurumSeri Üretimde
Nesil4,5. Nesil
Mürettebat1
Uzunluk13,2 m
Kanat Açıklığı8,2 m
Yükseklik4,4 m
MotorGE F404-GE-IN20
İtki84 kN
Azami Hız1.975 km/s (Mach 1,6)
Muharebe Yarıçapı500 km
Feribot Menzili3.000 km
Azami Kalkış Ağırlığı13.500 kg
Faydalı Yük5.300 kg
RadarEL/M-2032 / EL/M-2052

Varyantlar

Tejas Mk1

EL/M-2032 radarlı, 40 uçaklık ilk üretim partisiyle Hindistan Hava Kuvvetlerine giren temel versiyon.

Tejas Mk1A

EL/M-2052 AESA radarı ve gelişmiş aviyonikle donatılan, toplam 180 adet sipariş edilen geliştirilmiş versiyon.

Tejas Mk2

GE F414 motorlu, kanardlı ve daha büyük gövdeli orta ağırlık sınıfı savaş uçağı; ilk uçuşunun 2026 civarında yapılması bekleniyor.

Kullanıcı Ülkeler

Hindistan

Sıkça Sorulan Sorular

Tejas kaç para?

Hint kaynaklarına göre destek paketiyle birlikte bir Tejas Mk1A’nın maliyeti yaklaşık 500–600 crore rupi olarak tahmin ediliyor. Bu tutar, kura bağlı olarak kabaca 55–70 milyon dolara karşılık geliyor.

Tejas hızı kaç Mach?

Tejas Mk1’in azami hızı yaklaşık Mach 1,6, yani 1.975 km/s’dir. Muharebe yarıçapı yaklaşık 500 km, harici tanklarla feribot menzili yaklaşık 3.000 km ve servis tavanı yaklaşık 16.000 metredir.

Tejas hangi ülkelerde var?

Tejas’ı şu anda yalnızca Hindistan Hava Kuvvetleri kullanıyor. HAL uçağı Malezya, Arjantin, Mısır, Filipinler ve Nijerya gibi ülkelere önerdi; ancak henüz imzalanmış bir ihracat sözleşmesi yok, Malezya da 2023’te Kore yapımı FA-50’yi seçti.

Tejas mı JF-17 mi?

Tejas; kompozit gövdesi, delta kanadı ve Mk1A’daki AESA radarıyla teknolojik olarak daha iddialı bir tasarım. Pakistan ve Çin’in ortak ürettiği JF-17 ise daha ucuz, daha hızlı üretilen ve ihracat başarısı yakalamış bir uçak. İkisi de hafif savaş uçağı sınıfında yer alıyor.

Tejas kaçıncı nesil?

Tejas, 4. ile 4,5. nesil arasında sınıflandırılan hafif bir savaş uçağıdır ve hayalet (stealth) değildir. Hindistan’ın 5. nesil hayalet savaş uçağı projesi, ayrı yürütülen AMCA programıdır.

Tejas Mk1A teslimatı ne zaman?

HAL, Mayıs 2026’da Tejas Mk1A teslimatlarının Ağustos–Eylül 2026 civarında başlamasının planlandığını açıkladı. İlk Mk1A Mart 2024’te uçmuştu; teslimatlar GE’nin F404 motor tedarikindeki gecikmeler nedeniyle defalarca ertelendi.

HAL Tejas Hakkında Son Haberler