Çelik Kubbe Nedir? Katmanları, Maliyeti ve 2026’daki Durumu

Çelik Kubbe, Türkiye’nin ürettiği bütün hava savunma silahlarını, 35 milimetrelik toplardan 150 kilometre menzilli Siper füzesine kadar, ortak hava resmine sahip tek bir ağda birleştirme planı. Proje Ağustos 2024’te onaylandı, ilk teçhizatı bir yıl sonra teslim aldı ve Mayıs 2026’da ilk kez bütün katmanlarıyla sahada konuşlandırıldı.

Eylül 2025’ten bu yana açıklanan sözleşmelerin tutarı 10 milyar doları aştı. Bu rehber sistemin nelerden oluştuğunu, bugüne kadar nelerin teslim edildiğini ve eksiklerin nerede olduğunu anlatıyor.

Çelik Kubbe nedir?

Çelik Kubbe bir mimari; adı ise yanıltıcı olabiliyor. İsrail’in Demir Kubbe’si tek bir kısa menzilli önleme sistemi. Çelik Kubbe ise katmanlı bir ulusal hava savunmasının bütününe daha yakın: en altta toplar ve omuzdan atılan füzeler, ortada Hisar ailesi, en üstte Siper; hepsini radarlar, elektronik harp birlikleri ve HAKİM adlı komuta kontrol sistemi birbirine bağlıyor. Ana yüklenici Aselsan. Füzeleri Roketsan, komuta yazılımını Havelsan üretiyor; TÜBİTAK SAGE ve Makine ve Kimya Endüstrisi (MKE) de projede yer alıyor.

Karar 6 Ağustos 2024’te alındı. Türkiye önceki beş yılı F-35 programının dışında, NATO ağlarına bağlanamayan Rus yapımı S-400 sistemiyle ve envanterinde kendi uzun menzilli füzesi olmadan geçirmişti. Hükümetin yanıtı, sistemleri tek tek almayı bırakıp ağın tamamını birden finanse etmek oldu.

Çelik Kubbe’nin katmanları neler?

Sensörler ve karıştırıcılar da sistemin parçası sayılıyor. İlk teslimatta ALP 300-G uzun menzil ve ALP 100-G alçak irtifa radarları ile PUHU ve REDET elektronik harp araçları yer aldı; Koral radar karıştırıcısı da aynı ağa bağlı. Amaç, bir insansız hava aracının hangisi daha ucuzsa o yöntemle, yani karıştırılarak, topla ya da füzeyle etkisiz hale getirilmesi ve bu seçimin tek bir komuta merkezinden yapılması.

Bugüne kadar neler teslim edildi?

Aselsan, 2026’da 150’den fazla Çelik Kubbe bileşeni teslim edeceğini, bunun 2025’e göre yüzde 50’den fazla artış anlamına geldiğini ve Hava Kuvvetleri için ondan fazla Hisar ve Siper bataryasının siparişte olduğunu açıkladı. En yeni sözleşmeler kapsamındaki teçhizat 2028 ile 2032 arasında gelecek; ülke ölçeğinde bir ağ için gerçekçi tarih de bu.

Çelik Kubbe’nin maliyeti ne kadar?

Toplam bir rakam açıklanmadı. Duyurulan sözleşmeler 10 milyar doları aşıyor: Eylül 2025’te Aselsan’a 1,9 milyar dolar, aynı yılın kasım ayında üç şirkete 6,5 milyar dolar, Haziran ve Temmuz 2026’da ise Aselsan’la yaklaşık 900 milyon ve 1,7 milyar dolarlık iki sözleşme daha. Aselsan ayrıca Ankara yakınlarındaki Oğulbey’de üretimini iki katına çıkarması planlanan tesise 1,5 milyar dolar harcıyor. Türkiye’nin füzeleri rehberimizde anlattığımız yeni Roketsan füze tesisleri de aynı programa hizmet ediyor.

Eksikler neler?

Üç eksik öne çıkıyor. İlki balistik füze savunması. Siper Blok 1 ve Blok 2, uçakları ve seyir füzelerini durdurmak için tasarlandı. Balistik füzelere karşı kullanılacak Blok 3 hâlâ geliştirme aşamasında; o gelene kadar Türkiye bu konuda NATO’ya bağımlı.

İkincisi kanıt. EFES 2026’da katmanlar 50 ülkeden gözlemcinin önünde konuşlandırıldı ve birbirine bağlandı; ancak analiz sitesi Quwa, birleşik sistemin gerçek bir önleme yaptığını doğrulayan kamuya açık bir bilgi bulunmadığına dikkat çekti. Füzeler testlerde tek tek hedeflerini vurdu. Ağın bunu elektronik karıştırma altında yaptığı ise henüz gösterilmedi.

Üçüncüsü sayılar. Birkaç Siper bataryası 780 bin kilometrekarelik bir ülkeyi kapsayamaz; bu yılki İran savaşında ABD’nin ve İsrail’in elinde azalan da önleyici füze stoklarıydı. Kubbenin Türkiye’nin ne kadarını örteceğini tasarımdan çok üretim kapasitesi belirleyecek.

Bir de S-400 meselesi var. 2019’da alınan Rus sistemi, NATO standardındaki teçhizata bağlanamadığı için ağın dışında duruyor. Türk basını Temmuz 2026’da Ankara’nın sistemi bir Körfez ülkesine satmaya hazırlandığını yazdı; Millî Savunma Bakanlığı bunu doğrulamadı.

Nerede konuşlu, başka kim istiyor?

Ankara batarya mevzilerini açıklamıyor. Kıbrıs Rum basını Ocak 2026’da Kuzey Kıbrıs’ta Girne çevresine Hisar-O ve Korkut birliklerinin yerleştirildiğini yazdı; Türkiye bunu doğrulamadı. Yurt dışında ise Çek şirketi Czechoslovak Group, Eurosatory 2026’da Roketsan önleyicilerini kullanan bir hava savunma sistemi sergiledi; Aselsan da yurt dışı siparişlerinin bir yılda ikiye katlandığını söylüyor. En iyi 10 hava savunma sistemi sıralamamız, Türk füzelerinin kimlerle rekabet ettiğini gösteriyor.

Sıkça sorulan sorular

Çelik Kubbe nedir?

Topları, kısa, orta ve uzun menzilli füzeleri, radarları ve elektronik harp sistemlerini tek bir komuta sistemi altında birleştiren ulusal hava savunma ağı. Ağustos 2024’te onaylandı.

Çelik Kubbe ile Demir Kubbe aynı şey mi?

Hayır. Demir Kubbe İsrail’in tek bir kısa menzilli sistemi. Çelik Kubbe ise Siper gibi uzun menzilli füzeleri de içeren çok katmanlı bir mimari.

Çelik Kubbe faaliyete geçti mi?

Bir bölümü geçti. İlk 47 araç Ağustos 2025’te teslim edildi, Siper Blok 1 Ocak 2026’da hizmete girdi. Mevcut sözleşmeler kapsamındaki teslimatlar 2032’ye kadar sürecek.

Çelik Kubbe balistik füzeleri durdurabilir mi?

Henüz hayır. Bu görev için düşünülen Siper Blok 3 önleyicisi hâlâ geliştiriliyor.

Çelik Kubbe’yi kim üretiyor?

Programın lideri Aselsan; Roketsan, Havelsan, TÜBİTAK SAGE ve MKE de yer alıyor.

Çelik Kubbe’nin maliyeti ne kadar?

Toplam rakam açıklanmadı. Eylül 2025’ten beri duyurulan sözleşmeler 10 milyar doları aşıyor.