MGM-140 ATACMS

Balistik Füze

MGM-140 ATACMS

ABD’nin M270 ve HIMARS’tan atılan balistik füzesi

MGM-140 ATACMS, Lockheed Martin’in ürettiği, M270 MLRS ve M142 HIMARS rampalarından atılan katı yakıtlı kısa menzilli balistik füzedir. 300 km’ye varan menzile sahip füze ilk kez 1991 Körfez Savaşı’nda kullanıldı ve bugün Türkiye dahil on ülkenin envanterinde bulunuyor.

ABD|Lockheed Martin
165–300 kmMenzilMach 3Füze Hızı160–560 kgHarp Başlığı1.321–1.673 kgAğırlıkM270 / M142LançerSeri ÜretimdeDurum

Genel Bakış

Geliştirme 1980’lerin başında başladı, ilk test atışları 1988 civarında yapıldı ve Çöl Fırtınası Harekâtı’nda yaklaşık 30 füze atıldı. Füze, standart roket kapsülüne benzeyen bir kapsülde taşınıyor: M270 iki, HIMARS bir ATACMS atabiliyor. Yaklaşık 3,98 m uzunluğundaki füzenin ağırlığı bloğa göre 1.321–1.673 kg. Block I yaklaşık 165 km menzil ve 950 misket bombacığı, GPS eklenen Block IA ise 300 km menzil sunuyor; M48 ve M57 versiyonları yaklaşık 227 kg’lık tek parça harp başlığı taşıyor. Hızının yaklaşık Mach 3 olduğu tahmin ediliyor.

ATACMS’i ABD, Güney Kore, Yunanistan, Türkiye, Bahreyn, BAE, Romanya, Polonya, Tayvan ve Ukrayna kullanıyor. Ukrayna füzeyi ilk kez 17 Ekim 2023’te Berdyansk ve Luhansk’taki Rus havaalanlarına karşı kullandı; 19 Kasım 2024’te ABD izniyle Rusya’nın Bryansk bölgesini vurdu. Basın haberlerine göre Ukrayna yaklaşık 500 ATACMS aldı ve stoklar 2025’e kadar büyük ölçüde tükendi. Halefi PrSM 2023 sonunda hizmete girdi; Lockheed Martin ve Rheinmetall ise Temmuz 2026’da Almanya’da ortak ATACMS üretimi için mutabakat imzaladı.

MGM-140 ATACMS
Photo: Unknown authorUnknown author / Wikimedia Commons, Public domain

Teknik Özellikler

ÜreticiLockheed Martin
ÜlkeABD
ÜreticiLockheed Martin
İlk Uçuş1988
Hizmete Giriş1991
DurumSeri Üretimde
Uzunluk3,98 m
Ağırlık1.321–1.673 kg
Harp Başlığı160–560 kg
Menzil165–300 km
Füze HızıMach 3
GüdümINS / INS+GPS
LançerM270 (2), M142 (1)
Birim Fiyat$1.700.000

Varyantlar

Block I (M39)

Yalnızca ataletsel güdümlü, yaklaşık 165 km menzilli ve yaklaşık 950 M74 misket bombacığı taşıyan ilk versiyon.

Block IA (M39A1)

GPS desteği eklenen, menzili yaklaşık 300 km’ye çıkan ve yaklaşık 300 bombacık taşıyan versiyon.

Block IA Unitary (M48/M57)

Yaklaşık 227 kg’lık tek parça parçacık tesirli harp başlığıyla 270–300 km menzile ulaşan, 2003 Irak Savaşı’nda kullanılan versiyon.

Kullanıcı Ülkeler

ABDGüney KoreYunanistanTürkiyeBahreynBAERomanyaPolonyaTayvanUkrayna

Sıkça Sorulan Sorular

ATACMS kaç para?

Bir ATACMS füzesinin fiyatı, M57 versiyonu için 2021 verilerine göre yaklaşık 1,7 milyon dolar. Sonraki sözleşmelerde fiyatlar değişiyor; ömür uzatma programı ve ihracat paketlerinde füze başı maliyet daha yüksek olabiliyor.

ATACMS menzili kaç km?

ATACMS’in menzili versiyona göre yaklaşık 165 km ile 300 km arasındadır. Block I 165 km, Block IA ve tek parça harp başlıklı M48/M57 versiyonları ise 270–300 km menzile ulaşıyor.

Türkiye’de ATACMS var mı?

Evet, Türkiye ATACMS kullanıyor; füzeler Türk Kara Kuvvetleri’nin M270 çok namlulu roketatarlarından atılıyor. Türkiye’nin bu sınıftaki yerli karşılıkları ise ROKETSAN’ın BORA (ihracat adı KHAN) ve TAYFUN balistik füzeleri.

ATACMS mi Iskander mi?

Rus Iskander-M, ATACMS’in en yakın muadilidir ve daha ağır harp başlığı ile 500 km’ye varan menziliyle öne çıkıyor. ATACMS ise yaygın M270 ve HIMARS rampalarından atılabilmesiyle esneklik sunuyor; iki taraf da birbirinin füzelerini önlediğini iddia ediyor.

ATACMS mi HIMARS mı?

İkisi rakip değil: HIMARS bir rampa, ATACMS ise bu rampadan atılan füzedir. HIMARS tek kapsülle bir ATACMS, M270 ise iki ATACMS taşıyabiliyor. Aynı rampalar GMLRS roketlerini ve yeni PrSM füzelerini de ateşleyebiliyor.

Ukrayna’da kaç ATACMS var?

Ukrayna’nın elindeki ATACMS sayısı resmî olarak açıklanmıyor. Basın haberlerine göre Ukrayna toplamda yaklaşık 500 ATACMS aldı ve stoklar 2025’e kadar büyük ölçüde tükendi; Rusya ise birçok füzeyi önlediğini iddia ediyor.

MGM-140 ATACMS Hakkında Son Haberler