Buk-M2 / Buk-M3

Ana SayfaSavunma SistemleriBuk-M2 / Buk-M3

Hava Savunma

Buk-M2 / Buk-M3

Rusya’nın paletli orta menzilli hava savunma sistemi

Buk-M2 ve Buk-M3, Almaz-Antey grubunun geliştirdiği Rus kundağı motorlu orta menzilli hava savunma füze sisteminin modern versiyonlarıdır. Uçaklardan seyir füzelerine ve insansız hava araçlarına kadar geniş bir hedef yelpazesine karşı kullanılan Buk, Rusya-Ukrayna savaşında iki tarafın da envanterinde yer alıyor.

Rusya|Almaz-Antey (Tikhomirov NIIP)
3–70 kmMenzilMach 4–4,6Füze Hızı0,015–35 kmAzami İrtifa24–36Eş Zamanlı Hedef4–6LançerSeri ÜretimdeDurum

Genel Bakış

‘Kayın ağacı’ anlamına gelen Buk ailesinin baş tasarımcısı Tihomirov Enstrümantasyon Bilimsel Araştırma Enstitüsü (NIIP). Sistem, kısa menzilli Tor/Pantsir ile uzun menzilli S-300/S-400 arasındaki boşluğu dolduruyor. 2008 civarında kabul edilen Buk-M2 (NATO: SA-17 Grizzly), 9M317 füzesiyle 3–50 km menzil ve yaklaşık 25 km irtifaya ulaşıyor, araç başına 4 füze taşıyor. 2016’da hizmete giren Buk-M3 (SA-27 Gollum) ise kapsül içindeki 9M317M füzesinden 6 adet taşıyor; 70 km menzile, 35 km irtifaya ve 36 hedef kanalına sahip.

Buk ailesini Rusya, Belarus, Azerbaycan, Mısır, Venezuela ve ağırlıklı olarak eski Buk-M1’lerle Ukrayna kullanıyor; Suriye’nin Buk-M2E sistemlerinin Esad yönetiminin düşüşünden sonraki durumu belirsiz. 17 Temmuz 2014’te düşürülen MH17 uçağıyla ilgili Hollanda liderliğindeki soruşturma, füzenin Rusya’nın 53. Uçaksavar Füze Tugayına ait bir Buk rampasından atıldığı sonucuna vardı; Rusya bu bulguları reddediyor. Ukrayna bazı Buk rampalarını ABD yapımı RIM-7 Sea Sparrow füzesi atacak şekilde uyarladı. İki taraf da birbirinin Buk’larını imha ettiğini iddia ediyor.

Buk-M2 / Buk-M3
Photo: Boevaya mashina / Wikimedia Commons, CC BY-SA 4.0

Teknik Özellikler

ÜreticiAlmaz-Antey (Tikhomirov NIIP)
ÜlkeRusya
ÜreticiAlmaz-Antey (Tikhomirov NIIP)
Hizmete Giriş2008 (M2) / 2016 (M3)
DurumSeri Üretimde
Mürettebat3–4
Önleyici Füze9M317 / 9M317M
Menzil3–50 km (M2) / 2,5–70 km (M3)
Azami İrtifa0,015–25 km (M2) / 0,015–35 km (M3)
Füze HızıMach 4–4,6
Harp Başlığı50–70 kg
Lançer4 (M2) / 6 (M3)
Eş Zamanlı Hedef24 (M2) / 36 (M3)
Radar9S18M1-3, 9S36
Yol Hızı65 km/s

Varyantlar

Buk-M1-2

Buk-M2’ye geçişte ara adım olan, yeni 9M317 füzesini getiren ve NATO’nun SA-17 Grizzly adını ilk verdiği modernizasyon.

Buk-M2

2008 civarında hizmete giren, 9M317 füzesiyle 50 km menzile ulaşan, araç başına 4 füze taşıyan ve aynı anda 24 hedefe angajman yapabilen versiyon.

Buk-M3

2016’dan beri hizmette olan, kapsüllü 9M317M füzesinden 6 adet taşıyan, 70 km menzil ve 36 hedef kanalına sahip en yeni versiyon.

Kullanıcı Ülkeler

RusyaBelarusAzerbaycanMısırVenezuelaUkrayna

Sıkça Sorulan Sorular

Buk füze sistemi kaç para?

Buk sisteminin birim fiyatı Rusya tarafından açıklanmıyor ve güvenilir, kamuya açık bir rakam bulunmuyor. Maliyet; versiyona, bataryadaki araç sayısına, füze stoğuna ve eğitim ile lojistik paketine göre büyük ölçüde değişiyor.

Buk-M3 menzili kaç km?

Buk-M3’ün menzili yaklaşık 2,5–70 km, azami angajman irtifası ise yaklaşık 35 km’dir. 9M317M füzesi yaklaşık Mach 4,6 hıza ulaşıyor; önceki Buk-M2’nin menzili ise 3–50 km civarında.

Buk mu S-300 mü?

S-300 uzun menzilli, Buk ise orta menzilli bir sistemdir. Buk, kısa menzilli Tor/Pantsir ile S-300/S-400 arasındaki katmanı dolduruyor; paletli şasisi sayesinde kara birliklerine hareket hâlinde eşlik edebiliyor.

Buk hangi ülkelerde var?

Buk ailesini Rusya, Belarus, Azerbaycan, Mısır, Venezuela ve Ukrayna kullanıyor. Mısır ve Venezuela ihracat versiyonu Buk-M2E’ye sahip; Ukrayna ağırlıklı olarak eski Buk-M1’leri kullanıyor. Suriye’nin sistemlerinin durumu 2024 sonrasında belirsiz.

MH17’yi hangi füze vurdu?

Hollanda liderliğindeki Ortak Soruşturma Ekibi, MH17’nin bir Buk füzesiyle vurulduğu ve rampanın Rusya’nın 53. Uçaksavar Füze Tugayına ait olduğu sonucuna vardı. 2022’de bir Hollanda mahkemesi üç kişiyi gıyabında mahkûm etti; Rusya ise sorumluluğu reddediyor.

Türkiye’de Buk var mı?

Hayır, Türkiye Buk kullanmıyor. Orta menzilde Türkiye’nin muadil sistemleri, ASELSAN ve ROKETSAN’ın geliştirdiği HİSAR-O+ ve HİSAR-U’dur. Bölgede ise Azerbaycan ve Mısır Buk kullanıcıları arasında.