CAIC Z-10

Taarruz Helikopteri

CAIC Z-10

Çin’in ilk yerli taarruz helikopteri

Z-10, AVIC bünyesindeki Changhe Aircraft Industries’in (CAIC) ürettiği, tandem iki kişilik kokpite sahip Çin’in ilk yerli taarruz helikopteridir. Çin ordusunda yaklaşık 200 adetle kullanılan helikopterin ihracat versiyonu Z-10ME, 2025’te Pakistan envanterine girdi.

Çin|Changhe Aircraft Industries (AVIC)
300 km/sAzami Hız800 kmMenzil2Mürettebat23 mmAna Top7.200 kgAzami Kalkış AğırlığıSeri ÜretimdeDurum

Genel Bakış

602 Enstitüsü’nün tasarladığı Z-10, ilk uçuşunu 29 Nisan 2003’te yaptı ve 2009–2010 civarında hizmete girdi; 1990’lardaki ön tasarımda Rus Kamov bürosunun katkısı olduğu yaygın olarak bildiriliyor. İlk prototiplerde PT6C motorlar kullanıldı; seri üretim helikopterler yerli WZ-9 motorlarla uçuyor ve filonun 2020’den itibaren daha güçlü WZ-9C’ye geçtiği bildiriliyor. Yaklaşık 7.200 kg azami kalkış ağırlığı, 300 km/s azami hız ve 800 km menzile sahip. Burun altında 23 mm top, dört askı noktasında HJ-10 tanksavar ve TY-90 hava-hava füzeleri taşıyor.

IISS’in 2023 verilerine göre Çin’de yaklaşık 208 Z-10 bulunuyor; bunların 8’i Hava Kuvvetleri’ne bağlı hava indirme kolordusundaki Z-10K’lar. Program Türkiye açısından da ilginç bir geçmişe sahip: Pakistan 30 adet T129 ATAK sipariş etti, ancak motorlar için ABD ihracat lisansı çıkmayınca anlaşma tıkandı ve Pakistan Z-10ME’yi seçti. Pakistan Kara Havacılığı, Z-10ME’yi 2 Ağustos 2025’te Multan’da resmî olarak envantere aldı. Helikopterin doğrulanmış bir muharebe kullanımı bulunmuyor.

CAIC Z-10
Photo: Shimin Gu / Wikimedia Commons, GFDL 1.2

Teknik Özellikler

ÜreticiChanghe Aircraft Industries (AVIC)
ÜlkeÇin
İlk Uçuş2003
Hizmete Giriş2009
DurumSeri Üretimde
Mürettebat2
Uzunluk14,15 m
Rotor Çapı12–13 m
Yükseklik3,85 m
Azami Kalkış Ağırlığı7.200 kg
Motor2× WZ-9 / WZ-9C
Motor Gücü2× 1.600 shp
Azami Hız300 km/s
Seyir Hızı230–270 km/s
Menzil800 km
Servis Tavanı6.400 m
Ana Top23 mm
Silah İstasyonu4

Varyantlar

Z-10

Çin Halk Kurtuluş Ordusu Kara Havacılığı’nın kullandığı, 23 mm top ve HJ-10 tanksavar füzeleriyle donatılan temel taarruz versiyonu.

Z-10K

Çin Hava Kuvvetleri Hava İndirme Kolordusu’nun kullandığı, yaklaşık 8 helikopterden oluşan versiyon.

Z-10ME

Gelişmiş aviyonik, kum filtreleri ve artırılmış mühimmat kapasitesine sahip, 2025’te Pakistan envanterine giren ihracat versiyonu.

Kullanıcı Ülkeler

ÇinPakistan

Sıkça Sorulan Sorular

Z-10 helikopter kaç para?

Z-10’un birim fiyatı resmî olarak açıklanmadı ve güvenilir bir kamuya açık rakam yok. Pakistan’ın Z-10ME alımında da sözleşme değeri ve helikopter sayısı resmî olarak paylaşılmadı.

Z-10 mu T129 ATAK mı?

Z-10 ve T129 ATAK benzer ağırlık sınıfında, tandem kokpitli taarruz helikopterleridir. Pakistan önce 30 T129 sipariş etti, ancak ABD motor ihracat lisansını vermeyince anlaşma tıkandı ve Z-10ME’yi seçti. Yani Pakistan’daki tercih performanstan çok lisans sorunuyla belirlendi.

Z-10 hızı ne kadar?

Z-10’un azami hızı yaklaşık 300 km/s’tir. Seyir hızı 230–270 km/s, menzili yaklaşık 800 km (feribot menzili yaklaşık 1.120 km) ve servis tavanı yaklaşık 6.400 metre olarak veriliyor; değerler kaynağa göre değişiyor.

Z-10 hangi ülkelerde var?

Z-10’u Çin ve Pakistan kullanıyor. Çin’de yaklaşık 208 helikopter bulunduğu tahmin ediliyor; Pakistan Kara Havacılığı ise Z-10ME’yi 2 Ağustos 2025’te Multan’da resmî olarak envantere aldı. 2026 itibarıyla doğrulanmış bir Arap kullanıcı yok.

Z-10 mu Apache mi?

AH-64 Apache, Z-10’dan daha ağır (yaklaşık 10 tona karşı 7 ton) ve geniş muharebe geçmişine sahip bir taarruz helikopteridir. Z-10 daha hafif sınıfta, T129 ATAK ve Tiger’a yakın; bugüne kadar doğrulanmış bir muharebe kullanımı bulunmuyor.

Z-10 Türkiye’ye teklif edildi mi?

Evet, Çin’in 2000’lerde Türkiye’nin ATAK taarruz helikopteri ihalesine Z-10’u önerdiği bildiriliyor. İhaleyi AgustaWestland ve TUSAŞ ortaklığındaki T129 kazandı; T129’un Pakistan satışının tıkanması ise yıllar sonra Z-10ME’nin önünü açtı.

CAIC Z-10 Hakkında Son Haberler