Taarruz Helikopteri
CAIC Z-10
Z-10, AVIC bünyesindeki Changhe Aircraft Industries’in (CAIC) ürettiği, tandem iki kişilik kokpite sahip Çin’in ilk yerli taarruz helikopteridir. Çin ordusunda yaklaşık 200 adetle kullanılan helikopterin ihracat versiyonu Z-10ME, 2025’te Pakistan envanterine girdi.
Genel Bakış
602 Enstitüsü’nün tasarladığı Z-10, ilk uçuşunu 29 Nisan 2003’te yaptı ve 2009–2010 civarında hizmete girdi; 1990’lardaki ön tasarımda Rus Kamov bürosunun katkısı olduğu yaygın olarak bildiriliyor. İlk prototiplerde PT6C motorlar kullanıldı; seri üretim helikopterler yerli WZ-9 motorlarla uçuyor ve filonun 2020’den itibaren daha güçlü WZ-9C’ye geçtiği bildiriliyor. Yaklaşık 7.200 kg azami kalkış ağırlığı, 300 km/s azami hız ve 800 km menzile sahip. Burun altında 23 mm top, dört askı noktasında HJ-10 tanksavar ve TY-90 hava-hava füzeleri taşıyor.
IISS’in 2023 verilerine göre Çin’de yaklaşık 208 Z-10 bulunuyor; bunların 8’i Hava Kuvvetleri’ne bağlı hava indirme kolordusundaki Z-10K’lar. Program Türkiye açısından da ilginç bir geçmişe sahip: Pakistan 30 adet T129 ATAK sipariş etti, ancak motorlar için ABD ihracat lisansı çıkmayınca anlaşma tıkandı ve Pakistan Z-10ME’yi seçti. Pakistan Kara Havacılığı, Z-10ME’yi 2 Ağustos 2025’te Multan’da resmî olarak envantere aldı. Helikopterin doğrulanmış bir muharebe kullanımı bulunmuyor.

Teknik Özellikler
Varyantlar
Çin Halk Kurtuluş Ordusu Kara Havacılığı’nın kullandığı, 23 mm top ve HJ-10 tanksavar füzeleriyle donatılan temel taarruz versiyonu.
Çin Hava Kuvvetleri Hava İndirme Kolordusu’nun kullandığı, yaklaşık 8 helikopterden oluşan versiyon.
Gelişmiş aviyonik, kum filtreleri ve artırılmış mühimmat kapasitesine sahip, 2025’te Pakistan envanterine giren ihracat versiyonu.
Kullanıcı Ülkeler
Çin
PakistanSıkça Sorulan Sorular
Z-10 helikopter kaç para?
Z-10’un birim fiyatı resmî olarak açıklanmadı ve güvenilir bir kamuya açık rakam yok. Pakistan’ın Z-10ME alımında da sözleşme değeri ve helikopter sayısı resmî olarak paylaşılmadı.
Z-10 mu T129 ATAK mı?
Z-10 ve T129 ATAK benzer ağırlık sınıfında, tandem kokpitli taarruz helikopterleridir. Pakistan önce 30 T129 sipariş etti, ancak ABD motor ihracat lisansını vermeyince anlaşma tıkandı ve Z-10ME’yi seçti. Yani Pakistan’daki tercih performanstan çok lisans sorunuyla belirlendi.
Z-10 hızı ne kadar?
Z-10’un azami hızı yaklaşık 300 km/s’tir. Seyir hızı 230–270 km/s, menzili yaklaşık 800 km (feribot menzili yaklaşık 1.120 km) ve servis tavanı yaklaşık 6.400 metre olarak veriliyor; değerler kaynağa göre değişiyor.
Z-10 hangi ülkelerde var?
Z-10’u Çin ve Pakistan kullanıyor. Çin’de yaklaşık 208 helikopter bulunduğu tahmin ediliyor; Pakistan Kara Havacılığı ise Z-10ME’yi 2 Ağustos 2025’te Multan’da resmî olarak envantere aldı. 2026 itibarıyla doğrulanmış bir Arap kullanıcı yok.
Z-10 mu Apache mi?
AH-64 Apache, Z-10’dan daha ağır (yaklaşık 10 tona karşı 7 ton) ve geniş muharebe geçmişine sahip bir taarruz helikopteridir. Z-10 daha hafif sınıfta, T129 ATAK ve Tiger’a yakın; bugüne kadar doğrulanmış bir muharebe kullanımı bulunmuyor.
Z-10 Türkiye’ye teklif edildi mi?
Evet, Çin’in 2000’lerde Türkiye’nin ATAK taarruz helikopteri ihalesine Z-10’u önerdiği bildiriliyor. İhaleyi AgustaWestland ve TUSAŞ ortaklığındaki T129 kazandı; T129’un Pakistan satışının tıkanması ise yıllar sonra Z-10ME’nin önünü açtı.

