ÇNRA
TOS-1A Solntsepek
TOS-1A Solntsepek, Rusya’da Omsktransmash tarafından üretilen, T-72 şasisi üzerinde 24 borulu 220 mm termobarik roketatardır. 2001-2003 arasında hizmete giren sistem yaklaşık 6 km menzile sahiptir ve Rusya dışında birkaç ülkede de kullanılıyor. Termobarik mühimmatın sivillere karşı kullanımı uluslararası insancıl hukukta yasaktır.
Rusya|OmsktransmashTOS-1A Solntsepek Nedir? Genel Bakış, Tarihçe ve Gelişim
İlk TOS-1 1989’da gösterildi; Afganistan ve Çeçenistan’da kullanıldı. Daha uzun menzilli TOS-1A Solntsepek ise yaklaşık 2001-2003 arasında hizmete girdi. Sistem Splav ve VNIIStali tarafından geliştirildi, Omsktransmash’ta üretiliyor. 24 adet 220 mm termobarik veya yangın çıkarıcı roketi 24 borulu rampadan atıyor; azami menzil yaklaşık 6 km, eski roketlerde 3,5 km. Üç kişilik mürettebat, yaklaşık 45 ton ağırlık, 840 beygirlik V-84 motor, 60 km/s hız ve yaklaşık 550 km menzil sunuyor. Salvo yaklaşık 7,5 saniyede ateşleniyor.
TOS-1A; Rusya, Azerbaycan, Kazakistan, Ermenistan (5-6 aracın teslim edildiği bildirildi), Cezayir, Irak ve Suudi Arabistan (satın alma bildirildi) tarafından kullanılıyor. Suriye’nin daha önce kullandığı bildiriliyor, güncel durumu belirsiz. Sistem Suriye, 2020 Karabağ Savaşı ve Ukrayna’da kullanıldı; Ukrayna kuvvetleri en az birkaç aracı ele geçirdi. Irak, IŞİD’e karşı Musul ve Tikrit’te kullandı. Termobarik mühimmat tartışmalı; sivillere karşı kullanımı uluslararası insancıl hukukta yasak. Daha yeni halef TOS-2 Tosochka, 15 km’ye kadar menzil sunuyor.
TOS-1A Solntsepek Teknik Özellikleri: Ağırlık, Silahlar, Zırh ve Hareket Kabiliyeti
TOS-1A Solntsepek Varyantları ve Versiyonları
TOS-1, 1980’lerde geliştirilen ve 3,5 km menzilli roketler kullanan ilk nesil termobarik roketatardır.
TOS-1A, yaklaşık 2001-2003 arasında hizmete giren, yaklaşık 6 km menzilli ve geliştirilmiş roketli Solntsepek sürümüdür.
TOS-2 Tosochka, daha yeni bir şasiyle ve 15 km’ye kadar menzille tasarlanan halef sistemdir.
TOS-1A Solntsepek Hangi Ülkelerde Kullanılıyor? Kullanıcı Ülkeler
Rusya
Azerbaycan
Ermenistan
Cezayir
Irak
Kazakistan
Suudi ArabistanTOS-1A Solntsepek Hakkında Sıkça Sorulan Sorular: Fiyat, Menzil, Kullanıcılar
TOS-1A kaç para?
TOS-1A Solntsepek’in resmî birim fiyatı açıklanmıyor. Fiyat sözleşmeye ve teslimat paketine göre değişiyor; Rusya’nın ve ihracat müşterilerinin ödediği bedeller bağımsız olarak doğrulanmış değil. Termobarik roketlerin maliyeti de ayrıca değişiyor.
TOS-1A menzili kaç km?
TOS-1A Solntsepek’in azami menzili yaklaşık 6 km’dir. Eski TOS-1 roketleri 3,5 km’ye kadar ulaşırken, yeni roketler için 10 km iddia ediliyor; sistem kısa menzilini yüksek yangın etkisiyle dengeliyor.
TOS-1A hangi ülkelerde var?
TOS-1A Rusya, Azerbaycan, Kazakistan, Ermenistan, Cezayir, Irak ve Suudi Arabistan tarafından kullanılıyor. Ermenistan’a 5-6 araç teslim edildiği, Suudi Arabistan’ın alımının ise bildirildiği belirtiliyor. Suriye’nin daha önce kullandığı bildiriliyor, güncel durumu ise belirsiz.
TOS-1A ne işe yarar?
TOS-1A Solntsepek, güçlendirilmiş mevzileri, bina ve sığınakları termobarik roketlerle etkisiz hale getirmek için kullanılan ağır alev makinesidir. 24 roketlik salvo yaklaşık 7,5 saniyede ateşleniyor ve yaklaşık 200 x 400 metrelik bir alanı etkiliyor.
TOS-1A mı TOS-2 mi?
TOS-2 Tosochka, TOS-1A’nın halefi olarak 15 km’ye kadar menzil sunarken TOS-1A yaklaşık 6 km menzile sahip. TOS-2 daha yeni bir şasi üzerinde bulunuyor; TOS-1A ise daha yaygın ve savaşta daha çok denenmiş.
Türkiye’nin TOS-1A’sı var mı?
Hayır, Türkiye’nin envanterinde TOS-1A bulunmuyor. Sistemin Türkiye ile doğrudan bir bağlantısı yok; Türk Kara Kuvvetleri benzer görevler için T-122 Sakarya ve T-300 Kasırga gibi yerli roketatarlar kullanıyor.
